B Türü Yetki Belgeleri, otobüsle yurt içi ve uluslararası yolcu taşımacılığında B1, B2 ve B3

B türü yetki belgesi kimlere verilir?

Yönetmelik B türünü, otobüsle yurt içi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı ya da hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verir. B ile D ailesi arasındaki temel ayrım coğrafyadır: D türü yalnız yurt içini kapsar, B türü ise yurt dışını da kapsar. Yalnız yurt içinde kalacak bir firma için D türü daha düşük ücretli ve daha düşük sermayeli seçenektir.

Yönetmelikte belirtilen koltuk sayılarına şoför de dâhildir. Şoför dâhil 10 ile 17 koltuk arası araç küçük otobüs (minibüs) olarak tanımlanır. Otomobille yolcu taşımacılığı ise A türü belgelerle yapılır.

B1, B2 ve B3 nasıl karşılaştırılır?

Her otobüs için ayrıca 3.788 TL taşıt kartı ödenir. Yenileme belge ücretinin yüzde 15’idir: B1 231.043 TL, B2 115.512 TL, B3 9.499 TL. Asgari şartlar özmal taşıtlarla sağlanır; özmal, taşıtın firma ya da şahıs firmasında işletme sahibi adına tescilli olması demektir.

Hangi B belgesini seçmelisiniz?

• Bilet satarak düzenli sefer yapacaksanız Belirli hat ve saatlerde yolcu taşıyan firma B1 alır ve hat çizelgesine uymak zorundadır. Seferleriniz yalnız yurt içindeyse D1 aynı işi daha düşük sermaye ve ücretle karşılar.
• Tur, okul gezisi, kiralık ve mekik seferi yapacaksanız Yurt dışına da çıkacaksanız B2, yalnız yurt içinde kalacaksanız D2 alınır.
• Kendi çalışanınızı kendi otobüsünüzle taşıyacaksanız Yurt dışı şantiye ya da fuar gibi işler varsa B3, yalnız yurt içiyse D3 yeterlidir. Başka firmaların personelini ya da öğrencileri ücretle taşıyacaksanız belge S yetki belgesidir.
• Hem tarifeli hem tarifesiz çalışacaksanız Şartları sağlayan firma B1 ve B2’yi birlikte alabilir. Bir otobüs ise yalnız bir belgenin taşıt belgesine kayıtlı olabilir.

Koltuk, taşıt ve sefer kuralları nelerdir?

• 25 koltuk kuralı B1 belgesine yazılan otobüsler şoför dâhil en az 25 koltuklu olmalıdır.
• 18–24 koltuk istisnası B1’e, kayıtlı 25 koltuk ve üzeri özmal otobüs sayısının yüzde 20’si kadar 18–24 koltuklu özmal otobüs eklenebilir. Küsurat yukarı yuvarlanır, üst sınır 20 otobüstür. Bu otobüsler 300 kilometreden uzun güzergâhlarda kullanılamaz; aykırılık 20 uyarmadır. Düşümler nedeniyle oran aşılırsa 30. günün sonunda en son eklenenden başlanarak belgeden düşülür.
• Otobüs yaşı Asgari kapasiteyi sağlayan özmal otobüsler başvuruda ve faaliyet boyunca 15 yaşından büyük olamaz.
• Sözleşmeli otobüs B1 ve B2’ye özmal otobüs sayısının yarısını geçmemek üzere ticari tescilli sözleşmeli otobüs yazılabilir. B3’e yalnız özmal taşıt yazılır ve otomobil kaydedilemez.
• B2’de otomobil 16 Mayıs 2026’dan beri B2’ye otomobil yazdırmak için belgede en az 8 özmal otobüs bulunmalıdır. Otomobil özmal olmalı, 8 yaşını geçmemeli, motor hacmi 2.900 cm³’ten büyük olmalı (şoför dâhil 9 koltuklularda bu şart aranmaz). Sayısı özmal otobüslerin yüzde 25’ini ve 10 adedi aşamaz. Bu otomobiller kapasite hesabına girmez ve uluslararası seferde kullanılamaz.
• Kapasite kaybı B1 ve B2’de asgari kapasite kaybedilirse faaliyet 90 gün sonra, kayıp yüzde 60’ı aşarsa hemen geçici olarak durdurulur. Beş yıllık sürede kapasite kaybı toplamı 630 günü geçerse belge iptal edilir.
• Bildirimler Tarifesiz seferlerde araç, personel ve yolcu bilgileri seferden en geç 1 saat önce, havalimanından başlayan seferlerde 2 saat önce U-ETDS’ye girilir; tarifeli seferlerde bilgiler sefer başlayıncaya kadar iletilir. Ayrıntı: U-ETDS nedir.
• Taşıt kullandırma B2 taşıtlarını belge kapsamı dışında ya da belgesiz birinin işi için kullandırmak 50 uyarmadır; bir yılda beş kez tebliğ edilirse belge iptal edilir.

2025 ve 2026’da B türünde neler değişti?

• Koltuk kuralları 15 Mayıs 2025 değişikliği B1 otobüsleri için 25 koltuk alt sınırını ve 18–24 koltuklu otobüs istisnasını getirdi.
• Otomobil kaydı 16 Mayıs 2026 değişikliği B2 ve D2’ye otomobil yazdırma şartlarını yeniden düzenledi; yerli malı belgeli elektrikli otomobiller için ayrı bir kontenjan tanındı.
• Bilet iadesi 16 Mayıs 2026’dan beri otobüsün hareketinden 12 saat öncesine kadar yapılan başvurularda bilet ücretinin tamamı iade edilir; sefer başlayıncaya kadar yapılan başvurularda 6 ay geçerli açık bilet düzenlenir.
• Şoför bildirimi 2025’ten beri sefere görevlendirilen şoför, biniş noktasıyla birlikte önceden bildirilir ve aynı şoför çakışan seferlere yazılamaz.
• Yaptırım ve ücret Faaliyet durdurma eşiği 500 uyarmaya çıktı, ödenmeyen uyarmalar yenilemeye engel olmaya devam ediyor. 2026 ücretleri yeniden değerleme oranıyla güncellendi.

B belgeli firmanın personel yükümlülükleri nelerdir?

B1 sahibi firma en az bir üst düzey yönetici (ÜDY) ve en az bir orta düzey yönetici (ODY) belgesi bulundurur; uluslararası yolcu taşımacılığında bunlar ÜDY 1 ve ODY 1’dir. B2’de yalnız ODY 1 yeterlidir. B3 için yönetmelik yönetici belgesi saymaz.

Yükümlülük ilk yetki belgesi tarihinden itibaren 6 ay içinde yerine getirilir; belgeli kişi sonradan ayrılırsa eksiklik 3 ay içinde giderilip e-Devlet’te belgeyle ilişkilendirilir. ÜDY için en az lise mezuniyeti aranır. Aykırılıkta her belge ve her bent için 31.998 TL ceza uygulanır. Belge belge eşleşme sayfanın sonundaki tabloda.

Yurt dışına çıkan şoför SRC 1 taşır; yalnız yurt içi seferde çalışan şoför için SRC 2 yeterlidir. Bütün şoförler beş yılda bir sağlık ve psikoteknik raporu alır. 66 yaşını dolduran şoförün SRC’si raporlar yenilenene kadar geçersizdir, 69 yaşında iptal edilir. Otobüs şoförlüğüne yeni başlayanlar için: otobüs şoförü nasıl olunur.

Firmanız için ne yapmalı?

Yetki belgesini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verir; Denge SRC Kursu belgenin gerektirdiği yönetici ve şoför belgelerinde destek olur. ÜDY ve ODY eğitimi 3–4 hafta sürer, yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Şoförleriniz SRC 1 ya da SRC 2 eğitimini yaklaşık 10 günde tamamlar; psikoteknik raporu Pendik Denge Psikoteknik Merkezi’nde alınır. Yetki belgesi danışmanlığında danışmanlık merkezimiz süreci sizin adınıza takip eder. Bilgi ve dönem kaydı için 0549 493 42 42 numarasından arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz.

B türü yetki belgeleri hakkında sık sorulan sorular

Yurt dışına hiç çıkmayacaksam B mi, D mi almalıyım?

D türünü. D1 ve D2 yalnız yurt içini kapsar ve B1, B2’ye göre daha düşük sermaye ve ücret ister. Yurt dışı seferi planlıyorsanız en baştan B türüyle başlamak, ileride tür değiştirmekten daha az işlem gerektirir.

B1 belgeme 19 koltuklu otobüs ekleyebilir miyim?

Evet, kontenjan içinde. 25 koltuk ve üzeri özmal otobüs sayınızın yüzde 20’si kadar, en çok 20 adet 18–24 koltuklu otobüs eklenebilir. Bu otobüsleri 300 kilometreden uzun güzergâhlarda kullanamazsınız.

B3 için ticari plakalı otobüs gerekir mi?

Hayır. B3 belgesine ticari ya da hususi plakalı otobüs yazılabilir ve gerçek kişiden faal vergi kaydı aranmaz. Yönetici belgesi şartı da yoktur; ancak otobüsü kullanan şoförde SRC ve psikoteknik raporu aranır.

Yolcu biletini iptal ettirdi, ne kadarını iade etmeliyim?

Otobüsün hareket saatinden 12 saat öncesine kadar başvuran yolcuya ücretin tamamı iade edilir. Bu süreden sonra, sefer başlayıncaya kadar yapılan başvurularda 6 ay geçerli açık bilet verilir. Kurala uymamak 5 uyarmadır.

Firma sahibi hem ÜDY hem ODY şartını tek başına karşılayabilir mi?

ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi de kapsar. Bir kişinin B1’in iki şartını birlikte karşılayıp karşılamayacağı e-Devlet’teki yükümlülük kaydınızda görünür; bildirim öncesi kaydınızı birlikte kontrol edebiliriz.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği (B türü tanımı ve özel şartları, otobüs yaşı ve koltuk kuralları, sözleşmeli taşıt oranları, bilet iadesi, mesleki yeterlilik yükümlülüğü; 16 Mayıs 2026 değişikliği işlenmiş metin)
• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği
• Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, yetki belgesi hizmetleri
• e-Devlet, Taşımacılık Yetki Belgesi İlk Başvuru / Yenileme

B türü yetki belgelerinin alt türleri nelerdir, hangisi size uyar?

B türü yetki belgeleri üç alt türe ayrılır. Ayrımı iki soru belirler: sefer tarifeli mi, taşıma ticari mi? Yalnız yurt içinde çalışacak otobüs firmaları için doğru grup D türü yetki belgeleri olur.

Not: Sermaye, kapasite ve taşıt yaşı gibi özel şartlar Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişiklikleriyle güncellenir. Başvurudan önce güncel şartı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bölge müdürlüğünden teyit edin; başvuru adımları için yetki belgesi nasıl alınır, tutarlar için yetki belgesi ücretleri sayfasına bakın.

B türü yetki belgesi alan firmada hangi SRC, ODY ve ÜDY belgeleri gerekir?

B türünde alan uluslararası yolcu taşımacılığıdır; köprü ODY 1 ve ÜDY 1 belgeleridir. ÜDY 1 alan kişi ÜDY 2, ODY 1 ve ODY 2 kapsamını da karşılar. Hangi alt belgede hangi düzeyin istendiğini sayfanın sonundaki tablodan görebilirsiniz.

1. Seferlerinizi sınıflandırın Hat, güzergâh ve zaman tarifesi olan seferler B1, tarifesiz seferler B2 kapsamındadır.
2. Yöneticiyi belirleyin Firma sahibi ya da ortağı ÜDY, operasyonu planlayan kişi ODY eğitimine katılır; eğitim 3–4 hafta sürer.
3. Şoförleri belgelendirin Yurt dışına çıkan her şoför için SRC 1 ve psikoteknik raporu gerekir.
4. Süreyi kaçırmayın Taahhüt süresi içinde tanımlama yapılmazsa 2026 yılında 31.998 TL idari para cezası uygulanır.

Yeni dönemlerimiz her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Sınav MEB e-sınavıdır: 40 soru, 60 puan. Diğer türler için yetki belgeleri dizinine, ayrıntı için ODY ve ÜDY zorunluluğu sayfasına bakın.

B türü yetki belgeleri hakkında sık sorulanlar

B1 ile B2 yetki belgesi arasındaki fark nedir?

B1 tarifeli, yani hattı, güzergâhı ve saatleri önceden belirlenmiş seferler içindir. B2 tarifesiz taşımaları kapsar; turizm ve özel grup taşımaları bu belgeyle yapılır.

B türü ile D türü yetki belgesi arasındaki fark nedir?

B türü uluslararası taşımayı da kapsar, D türü yalnız yurt içinde geçerlidir. Yurt dışı seferiniz yoksa D türü belge ve yurt içi yolcu alanındaki ODY 2 ile ÜDY 2 belgeleri yeterli olur.

B3 yetki belgesi olan firmadan ODY ya da ÜDY istenir mi?

B3 ticari taşıma olmadığı için güncel tabloda yönetici belgesi istenmez. Otobüsü kullanan sürücünün SRC belgesi ve psikoteknik raporu ise aranır; servis aracını kullanan personeli belgelendirmeyi unutmayın.

Yurt dışına çıkan otobüs şoförü hangi SRC belgesini almalı?

Uluslararası yolcu taşımacılığı için SRC 1 gerekir; SRC 1 yurt içini de kapsar. Ehliyetini 25.02.2003’ten önce almış D sınıfı ya da 1999’dan önce E sınıfı almış sürücüler için sınavsız belge yolu da vardır.

B yetki belgesinde hangi ODY ve ÜDY belgesi gerekir?

B1 yetki belgem var, ODY mi ÜDY mi almam lazım?

İkisi de gerekir. B1 yetki belgesinde hem ÜDY 1 hem ODY 1 belgeli yönetici bildirilir: firma sahibi, ortağı ya da genel müdür ÜDY, operasyonu yöneten sorumlu ODY alır. ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi de karşıladığı için iki belgeyi ayrı kişilerin alması gerekip gerekmediğini e-Devlet’teki taahhüt kaydınızdan birlikte kontrol edelim. İlk bildirim süresi 6 aydır; eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.

B2 yetki belgem var, ODY mi ÜDY mi almam lazım?

ODY yeterlidir. B2 yetki belgesinde ODY 1 belgeli bir orta düzey yönetici bildirilir; ÜDY zorunlu değildir, ancak ÜDY 1 belgesi olan kişi bu şartı da karşılar. İlk bildirim süresi 6 aydır; eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.

B3 yetki belgem var, ODY mi ÜDY mi almam lazım?

Güncel Karayolu Taşıma Yönetmeliği B3 yetki belgesinde ODY ya da ÜDY bildirme zorunluluğu saymıyor. Sürücülerinizin SRC belgesi ve psikoteknik yükümlülüğü ise devam eder. Yönetmelikte mesleki yeterlilik yükümlülüğü sayılmıyor. İlk bildirim süresi 6 aydır; eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.

Tablo, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin mesleki yeterlilik yükümlülüğünü düzenleyen hükmüne göre hazırlanmıştır; uluslararası belge (ODY 3, ÜDY 3, ODY 1, ÜDY 1) aynı alandaki yurt içi belgeyi de karşılar, ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi karşılar. Firmanıza özgü yükümlülük e-Devlet’teki yetki belgesi kaydınızda taahhüt olarak görünür.

Yetki belgesi alındıktan sonra verilen taahhüt süresi (6 ay) içinde belgeli yönetici bildirilmezse 2026 yılında 31.998 TL idari para cezası uygulanır. Eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Zorunluluk, ceza ve çözüm · ODY fiyatları · ÜDY fiyatları