ODY ve ÜDY sınav rehberi 2026, belge kapsamı, ders saatleri ve ders ders konu özeti
ODY 1-4 ve ÜDY 1-4 adayına sınav rehberi: belge kapsamı, ders saatleri, ders ders konu özeti, yöneticinin işte bilmesi gerekenler ve sık karıştırılan 20 bilgi.

Sınavda çıkabilecek örnek sorular
Şıkka dokunun; doğru cevap ve açıklaması hemen açılır. Sorular MEB e-sınavı ve geçmiş sınav kitapçıklarından derlenmiştir.
Marka tescil edildikten sonra, tescili talep ettiğimiz andan itibaren kaç yıl boyunca korunur?
Doğru cevap D) 10. Tescilli marka, başvuru tarihinden itibaren on yıl süreyle korunur. Bu süre, marka sahibinin başvurusuyla her seferinde on yıllık dönemler hâlinde yenilenebilir.
Açık kadronun dış kaynaktan doldurulmasının üstünlüğü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap D) Kuruma yeni fikir ve beceri getirmesi. Dış kaynak kuruma yeni fikir ve beceri getirir; buna karşılık maliyeti ve uyum süresi daha yüksektir.
ODY ve ÜDY belgelerinin her biri kaç türe ayrılır?
Doğru cevap C) 4. İki belge de dört türe ayrılır: 1 uluslararası yolcu, 2 yurt içi yolcu, 3 uluslararası eşya ve kargo, 4 yurt içi eşya ve kargo.
"İlk seferde doğru yapmak" sözü toplam kalite yönetiminin hangi ilkesinin özetidir?
Doğru cevap C) Önleyici yaklaşım. Önleyici yaklaşımda esas olan hatayı düzeltmek değil, ortaya çıkmasını engellemektir; "ilk seferde doğru yapmak" bu ilkenin özetidir.
Aşağıdakilerden hangisi depolamadaki "iklim risk" faktörlerinden birisi değildir?
Doğru cevap D) Mekanik şok. Depolamada iklim riskleri nem, sıcaklık değişimi ve soğuk gibi hava koşullarından kaynaklanan risklerdir. Mekanik şok ise darbe ve sarsıntıdan doğan fiziksel bir risktir, iklim riski değildir.
ODY ve ÜDY sınavına çalışan aday çoğu zaman aynı iki soruyla başlar: hangi belgeyi almalıyım ve sınavda neler çıkar? Bu rehber sekiz belgeyi (ODY 1, 2, 3, 4 ve ÜDY 1, 2, 3, 4) tek yerde toplar. Önce belgelerin birbirini nasıl kapsadığını, sonra MEB programlarındaki ders saatlerini, ardından her dersin temel kavramlarını ve sınavda sık sorulan olguları bulacaksınız. Son bölümler, belgeyi aldıktan sonra firmada yönetici olarak bilmeniz gerekenleri ve en çok karıştırılan 20 bilgiyi özetler.
ODY ve ÜDY belgeleri ne işe yarar, numaralar neyi anlatır?
Karayolu taşımacılığında mesleki yeterlilik belgesi üç düzeydedir: şoför için SRC, operasyonu yürüten kişi için ODY (orta düzey yönetici), firmayı sevk ve idare eden kişi için ÜDY (üst düzey yönetici). ODY şube, operasyon ya da birim yöneticisine; ÜDY genel müdür ve yardımcısı düzeyindeki yöneticiye yöneliktir. İki seviyede ders başlıkları büyük ölçüde aynıdır; ÜDY’de aynı konular daha fazla saatle ve daha derin işlenir.
Numara mantığı SRC belgeleriyle aynıdır:
- 1 Uluslararası yolcu taşımacılığı (ODY 1, ÜDY 1)
- 2 Yurt içi yolcu taşımacılığı (ODY 2, ÜDY 2)
- 3 Uluslararası eşya ve kargo taşımacılığı (ODY 3, ÜDY 3)
- 4 Yurt içi eşya ve kargo taşımacılığı (ODY 4, ÜDY 4)
Firmanın hangi belgeyi göstermesi gerektiğini yetki belgesinin türü belirler. Örneğin B1, D1, T1, L1 ve L2 belgelerinde ÜDY ile ODY birlikte; A1, A2, B2, D2, T2, C3, K3, N1 ve T3 belgelerinde yalnız ODY aranır. K1’de yönetmelik ifadesine göre ODY şirketlerden istenir; şahıs firmasından aranmaz. Tam eşleşme için yetki belgesi ODY ve ÜDY zorunluluğu sayfasına bakın; iki seviyenin farkı için ODY ile ÜDY farkı yazısı daha ayrıntılıdır.
Hangi belge hangisini kapsar?
Kapsama kuralı, adayın yanlış belgeye kaydolmasını önleyen en önemli bilgidir. Üst belge, aynı branştaki alt belgelerin yerine geçer; branş değişince kapsama kurulmaz.
| Sahip olduğunuz belge | Ayrıca karşıladığı belgeler | Karşılamadığı belgeler |
|---|---|---|
| ÜDY 1 | ÜDY 2, ODY 1, ODY 2 | Bütün eşya belgeleri (3 ve 4) |
| ÜDY 2 | ODY 2 | Uluslararası yolcu ve bütün eşya belgeleri |
| ÜDY 3 | ÜDY 4, ODY 3, ODY 4 | Bütün yolcu belgeleri (1 ve 2) |
| ÜDY 4 | ODY 4 | Uluslararası eşya ve bütün yolcu belgeleri |
| ODY 1 | ODY 2 | ÜDY belgeleri, eşya belgeleri |
| ODY 3 | ODY 4 | ÜDY belgeleri, yolcu belgeleri |
| ODY 2 ve ODY 4 | Başka belgeyi kapsamaz | Diğer bütün belgeler |
Kısacası uluslararası belge aynı branşın yurt içi belgesini kapsar, ÜDY aynı numaradaki ODY’yi kapsar; yolcu belgesi eşya belgesinin, eşya belgesi yolcu belgesinin yerine geçmez. Belgesi olup başka türe geçmek isteyen kişi yalnız fark derslerini alıp sınava girer. Kararsızsanız hangi ODY ya da ÜDY belgesini almalıyım yazısı senaryolarla yol gösterir.
ODY ve ÜDY eğitimi kaç ders saatidir?
Ders saatleri MEB’in ODY ve ÜDY mesleki yeterlilik kurs programlarına göre aşağıdadır. Program altı konu grubundan oluşur; yolcu programlarında ayrıca yolcu taşımacılığı grubu vardır.
| Konu grubu | ODY 1 | ODY 2 | ODY 3 | ODY 4 | ÜDY 1 | ÜDY 2 | ÜDY 3 | ÜDY 4 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mevzuat ve hukuk | 34 | 23 | 40 | 23 | 34 | 23 | 41 | 24 |
| Mali ve idari yönetim | 22 | 22 | 23 | 22 | 28 | 28 | 31 | 29 |
| Pazar ve piyasa şartları | 7 | 7 | 9 | 9 | 10 | 10 | 13 | 13 |
| Yolcu taşımacılığı | 4 | 4 | – | – | 8 | 8 | – | – |
| Güvenlik (ilk yardım, trafik güvenliği, eşyada AETR-ADR-yükleme) | 12 | 12 | 14 | 14 | 12 | 12 | 16 | 16 |
| Trafik adabı | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| Meslek ahlakı | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| Toplam | 82 | 71 | 89 | 71 | 95 | 84 | 104 | 85 |
| Denge SRC Kursu kurs ücreti | 20.200 TL | 17.500 TL | 22.000 TL | 17.500 TL | 23.400 TL | 20.750 TL | 25.600 TL | 21.000 TL |
MEB programı hafta içi günde 2 ile 6, hafta sonu 2 ile 8 ders saati planlamaya izin verir. Bu nedenle Denge SRC Kursu’nda ODY ve ÜDY eğitimi dönemine göre 3–4 hafta sürer. Ayrıntı için ODY ve ÜDY belgesi fiyatları sayfalarına bakın.
ODY ve ÜDY sınavı nasıl değerlendirilir?
- Puan Sınav 100 puan üzerinden değerlendirilir; 60 ve üstü başarılıdır. İnternette dolaşan “70 puan” bilgisi eskidir.
- Uygulayan kurum Eğitim ve elektronik sınavı MEB yürütür; belgeyi Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı düzenler. Sınav günleri için ODY ve ÜDY sınav tarihleri sayfalarını izleyin.
- Muafiyet 29 Ocak 2026 değişikliğiyle, dört yıllık uluslararası ticaret ya da lojistik lisans mezunları ÜDY’den, en az iki yıllık dış ticaret, lojistik ya da ulaştırma ve trafik ön lisans mezunları ODY’den eğitim ve sınavsız yararlanabilir. ODY ile en az 5 yıl faaliyet gösteren kişi ilgili ÜDY’yi alabilir.
- Geçerlilik ODY ve ÜDY belgelerinin süresi yoktur; Bakanlık ileride beş yılda bir periyodik eğitim getirebilir. Ayrıntı: ODY belgesi kaç yıl geçerli.
Başarısız olan adayın kaç sınav hakkı kaldığını ve yeniden eğitim gerekip gerekmediğini kayıt sırasında kurumunuzla teyit edin; uygulama MEB e-sınav takvimine göre değişebilir.
Ders ders konu özeti ve sınavda sık sorulan olgular
Aşağıdaki özetler sekiz programın derslerini tek listede toplar. Başlıktaki numaralar dersin hangi belgelerde okutulduğunu gösterir; numara yazmayan dersler sekiz programın hepsinde vardır.
Ulusal ulaştırma mevzuatı
Kavramlar yetki belgesi, taşıt belgesi, taşıt kartı, tarifeli ve tarifesiz taşıma, özmal taşıt, uyarma, U-ETDS.
- Dayanak 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği; özel otomobille yapılan taşıma ve resmî taşıtlar kapsam dışıdır.
- Devir yasağı Yetki belgesi satılamaz, devredilemez; adi ortaklığa belge verilmez.
- Süreler Bakanlık başvuruyu en geç 15 günde inceler; yetki belgesi 5 yıl geçerlidir. Bitişten sonraki 540 günlük yenileme hakkı çalışma hakkı vermez.
- Yeni düzen P türü artık kurye işletmeciliğidir; servis amaçlı D4 yerine S belgesi geldi; C2 ve R1-R2 yeni başvuruya kapalıdır.
Konu anlatımı: ulaştırma mevzuatı.
Uluslararası mevzuat ve konvansiyonlar (1, 3)
Kavramlar AETR (çalışma süreleri), ADR (tehlikeli eşya), CMR (eşya taşıma sözleşmesi), TIR (gümrük transiti), ATA karnesi, ATP, geçiş belgesi, kabotaj.
- Kabotaj Yabancı plakalı taşıtla Türkiye içinde iki nokta arasında taşıma yasaktır; 2026 cezası 313.700 TL.
- Geçiş belgesi İkili ya da çok taraflı anlaşmayla alınan, elektronik de olabilen izindir. Aslını taşıtta bulundurmamanın 2026 yılı cezası 94.110 TL’dir. Ayrıntı: uluslararası geçiş belgeleri.
- Taraf olunan sistemler Türkiye CMR’ye 1995’ten, e-CMR ek protokolüne 2018’den, Ortak Transit Sözleşmesine (NCTS) 2012’den beri taraftır. TIR’da Türkiye’deki kefil kuruluş TOBB, uluslararası zincir IRU’dur.
Anayasa, medeni hukuk ve ulusal sözleşmeler
- Normlar sırası Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik; alt norm üst norma aykırı olamaz. Vergi ancak kanunla konur.
- Kuvvetler Yasama TBMM’nin, yürütme Cumhurbaşkanının, yargı bağımsız mahkemelerindir.
- Erginlik 18 yaşın doldurulmasıyla başlar; evlenme kişiyi ergin kılar.
- Sözleşme İcap ve kabulle kurulur; kanunda aksi yoksa şekle bağlı değildir. Emredici hükme, ahlaka ya da kamu düzenine aykırı sözleşme kesin hükümsüzdür.
- Zamanaşımı Genel süre 10 yıl, kira ve faiz gibi dönemsel edimlerde 5 yıl. Haksız fiilde öğrenmeden itibaren 2, her hâlde 10 yıl.
Ticaret hukuku
- Tacir Ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir; iflasa tabidir, defter tutar, basiretli iş insanı gibi davranır.
- Şirketler Kollektif ve adi komandit şahıs şirketi; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit sermaye şirketidir. Anonim ve limited tek ortakla kurulabilir; limitedde ortak sayısı 50’yi geçemez.
- Kambiyo senetleri Poliçe üç taraflı, bono iki taraflıdır; çekte muhatap bankadır ve görüldüğünde ödenir. Aval, senetteki borca kefilliktir. Fatura kambiyo senedi değildir.
- Taşıma sözleşmesi Taraflar gönderen, taşıyıcı ve gönderilendir; taşıma senedi geçerlilik şartı değil, ispat aracıdır.
Konu anlatımı: ticaret hukuku ODY ÜDY ders konusu.
İş hukuku
- Çalışma süresi Haftada en çok 45 saat, günde en çok 11 saat; gece çalışması 7,5 saati geçemez.
- Fazla çalışma Saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenir; yılda en çok 270 saat.
- İzin 1–5 yıl kıdemde 14, 5–15 yılda 20, 15 yıl ve üstünde 26 gün; hafta tatili kesintisiz en az 24 saat.
- Deneme ve ihbar Deneme süresi en çok 2 ay; ihbar süreleri kıdeme göre 2, 4, 6 ve 8 hafta. Kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük ücrettir.
- SGK İşçi işe başlamadan önce bildirilir; iş kazası 3 iş günü içinde SGK’ya bildirilir.
Vergi hukuku ve vergi kanunları
- Aşamalar Tarh, tebliğ, tahakkuk, tahsil.
- KDV Genel oran yüzde 20’dir; uluslararası taşımacılık hizmeti KDV’den istisnadır; yurt içi yük taşımacılığında tevkifat uygulanır.
- Fatura Hizmetten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir.
- Saklama Vergi açısından 5 yıl (VUK), ticaret hukuku açısından 10 yıl (TTK). MTV ocak ve temmuzda iki taksitle ödenir.
Yasal sorumluluklar ve sorumluluk sigortaları
- Üç sorumluluk Kazanın hukuki (tazminat), cezai (hapis) ve idari (para cezası, belge) sonuçları ayrı ayrı doğar.
- İşleten Araç işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi, aracın verdiği zarardan müteselsil sorumludur.
- Rücu Ehliyeti uygun olmayan sürücü ya da alkol gibi hâllerde sigorta önce zarar görene öder, sonra işletene döner.
- Güvence Hesabı Sigortasız, kaçan ya da çalıntı aracın verdiği bedeni zararı karşılar.
- Poliçe değişikliği Süre içindeki değişiklik zeyilname, aynı şartlarla yenileme temditname ile yapılır.
Konu anlatımı: yasal sorumluluklar ve sigorta.
CMR sözleşmesi ve CMR sorumluluk sigortası (3)
- Kapsam Yükleme ve teslim yeri farklı ülkelerde olan ücretli karayolu eşya taşıması; taraflar CMR’yi sözleşmeyle dışlayamaz. Posta, cenaze ve ev eşyası taşıması kapsam dışıdır.
- Sevk mektubu Üç asıl nüsha düzenlenir: gönderen, alıcı (yükle gider) ve taşıyıcı. Belgenin olmaması sözleşmeyi geçersiz kılmaz.
- Çekince Taşıyıcı teslim alırken sayı, işaret ve dış görünüşü kontrol eder; itirazını sevk mektubuna yazar.
- Tazminat sınırı Kayıp ve hasarda brüt kilogram başına en çok 8,33 SDR; gecikmede tazminat navlunu aşamaz; kasıtta sınır uygulanmaz. Örnek: 1.500 kg yükte üst sınır 12.495 SDR.
Uluslararası sözleşmeler, dış ticaret ve teslim şekilleri (1, 3)
- Incoterms 2020 11 kural vardır. Her taşıma türünde kullanılan 7 kural EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP; yalnız deniz ve iç suyolu için 4 kural FAS, FOB, CFR, CIF.
- Yükümlülük EXW’de satıcının yükü en az, DDP’de en fazladır. DPU, eski DAT’ın yerine geldi.
- Sigorta CIF ve CIP’te sigortayı satıcı yaptırır; CIP’te asgari teminat daha geniştir.
Gümrük, kaçakçılık ve TIR mevzuatı
- Serbest bölge Türkiye içindedir ama gümrük bölgesi dışında sayılır.
- Kaçakçılık Transitteki yükü Türkiye’de bırakmak kaçakçılıktır; kaçak eşya taşınan taşıt alıkonur.
- TIR karnesi 4, 6, 14 ya da 20 voletlidir; hareket ve varış gümrüklerinin toplamı en çok 4’tür. TIR taşıt onay belgesi 2 yılda bir yenilenir (TIR yalnız 3 numaralı programlarda).
- Transit süresi En uzun mesafede nisan–eylül 120, ekim–mart 168 saat.
Konu anlatımı: gümrük, TIR ve kaçakçılık mevzuatı.
Dolaşım düzenlemeleri ve sınır geçişleri (1)
- Kara kapıları Kapıkule ve Hamzabeyli (Bulgaristan), İpsala ve Pazarkule (Yunanistan), Sarp (Gürcistan), Gürbulak (İran), Habur (Irak), Cilvegözü (Suriye) başlıca kara kapılarıdır.
- Yeşil Kart Trafik sigortasının yurt dışı karşılığıdır; yalnız poliçede yazan ülkelerde geçer.
- Hafta tatili Düzenli olmayan uluslararası yolcu taşımasında 12 gün sürüşten sonra kullanılabilir.
Finansal yönetim ve taşıma maliyetleri
- Tablolar Bilanço bir tarihi, gelir tablosu bir dönemi gösterir; aktif toplamı pasif toplamına eşittir.
- Varlıklar Taşıt ve bina duran varlık; kasa, banka, alacak, stok dönen varlıktır. Banka kredisi pasiftedir.
- Oranlar Net işletme sermayesi dönen varlıklardan kısa vadeli borçların çıkarılmasıdır; cari oran likiditeyi ölçer.
- Maliyet Sigorta primi, MTV, amortisman sabit; yakıt, lastik, otoyol değişken maliyettir. Amortisman nakit çıkışı olmayan giderdir.
- Başabaş Sabit maliyet ÷ (birim fiyat − birim değişken maliyet). 60.000 ÷ (5.000 − 2.000) = 20 sefer.
Konu anlatımı: işletme ve mali yönetim ODY ÜDY ders konusu.
Ticari belgeler (3, 4)
- Yurt içi eşya Taşıtta sevk irsaliyesinin 2 nüshası, taşıma irsaliyesi ve taşıma senedi bulunur; elektronik erişim varsa aranmaz.
- Taşıma senedi yerine Gerekli bilgileri içeren taşıma faturası, taşıma irsaliyesi ya da irsaliyeli fatura kullanılabilir.
- Uluslararası Gümrük belgeleri ve uluslararası belgeler kullanılır; taşıma senedi ve sevk irsaliyesi şartı aranmaz.
Müşteri ilişkileri ve pazarlama
- Müşteri Yeni müşteri kazanmak, mevcut müşteriyi tutmaktan pahalıdır. Memnuniyet, beklenti ile algılanan performansın karşılaştırılmasıdır.
- Pazarlama karması 4P ürün, fiyat, dağıtım, tutundurma; hizmette insan, süreç ve fiziksel kanıtla 7P. Gelir getiren tek unsur fiyattır.
- Hizmetin özellikleri Soyuttur, eş zamanlı üretilip tüketilir, değişkendir, stoklanamaz. Boş koltuk ve boş kasa sonradan satılamaz.
- SWOT Güçlü ve zayıf yönler iç, fırsat ve tehditler dış çevredir.
Konu anlatımı: müşteri ilişkileri ve pazarlama ODY ÜDY ders konusu.
Toplam kalite yönetimi ve insan kaynakları
- Kalite isimleri PUKÖ döngüsü Deming, sıfır hata Crosby, balık kılçığı Ishikawa, poka-yoke Shingo, kalite üçlemesi Juran.
- Kalite maliyeti Önleme, değerlendirme, iç ve dış başarısızlık; en pahalısı dış başarısızlıktır.
- Motivasyon Maslow ihtiyaçlar hiyerarşisi; Herzberg’de ücret hijyen, başarı ve takdir motive edici etkendir.
- İş analizi İş tanımı işi, iş gerekleri kişiyi anlatır; iş değerleme işin, performans değerlendirme çalışanın değerini ölçer.
Konu anlatımları: toplam kalite yönetimi ve insan kaynakları yönetimi.
Bilgi işlem ve haberleşme teknolojileri
- U-ETDS Bildirimler e-Devlet servisleriyle ya da web servis entegrasyonuyla yapılır.
- e-Belgeler e-CMR için iki ülkenin de ek protokole taraf olması gerekir; e-biletli yolcu için e-yolcu listesi taşıtta bulunur.
- Takograf verisi Sürücü kartından 28 günde, araç biriminden 90 günde indirilir.
Yolcu taşımacılığı ve otobüs işletmeciliği (1, 2)
- Bilet ve sözleşme Tarifeli yolcuda her yolcuya ayrı bilet; tarifesiz yolcuda taşıma sözleşmesi ve yolcu listesi zorunludur.
- İade Hareketten 12 saat öncesine kadar bilet bedeli tam iade edilir; sefer başlayana kadar başvuran yolcuya 6 ay geçerli açık bilet verilir. Sefer iptalinde ücret iade edilir.
- Bagaj 30 kilograma kadar ücretsizdir. Yolcu taşımacılığında komisyonculuk yapılamaz.
- Koltuk Numaralı koltuk dışında yolcu taşınamaz; satılmış koltuk yeniden satılamaz.
Lojistik, sevkiyat, depo ve taşımacılık tipleri (3, 4)
- L belgeleri L1 için 3 taşıt ve 75 ton, L2 için 5 özmal taşıt ve 200 ton aranır.
- TİO Başkalarının imkânlarını kullanıp kendi nam ve hesabına taşıma yaptırır; C1 ve K2 sahiplerine taşıma yaptıramaz. Bkz. TİO yetki belgesi.
- Antrepo Eşya vergisi ödenmeden gümrük gözetiminde bekletilir.
Pazara giriş, kurumlar ve teknik standartlar
- Üç şart Mesleki saygınlık, mali yeterlilik, mesleki yeterlilik. Şartlar belge süresince aranır.
- Kurumlar Yetki belgesi Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından, eğitim ve sınav MEB’den; K türü işlemleri odalar üzerinden yürür.
- Ağırlık ve boyut 5-6 dingilli katarda 40 ton, şartlı 40 ft konteynerde 44 ton; yarı römorklu araçta uzunluk 16,5 m, genişlik 2,55 m.
- Taşıt yaşı A türüne 8 yaşından büyük olmayan ticari otomobil kaydedilir.
Konu anlatımı: pazara giriş ve mesleki yeterlilik.
İlk yardım, trafik güvenliği, trafik adabı ve meslek ahlakı
- Temel yaşam desteği Yetişkinde göğüs ortasına 5–6 cm, dakikada 100–120 bası, 30 bası 2 solunum.
- Sürüş süreleri Günlük sürüş en çok 9 saat; 4,5 saatten sonra 45 dakika mola; 24 saatte en az 11 saat dinlenme. Ayrıntı: çalışma ve dinlenme süreleri.
- Yük güvenliği Frende yük ağırlığının 0,8 katı öne, virajda 0,5 katı yana iter (eşya programlarında).
- Meslek ahlakı Sahte beyanla alınan mesleki yeterlilik belgesi iptal edilir ve 2 yıl yeni başvuru yapılamaz.
Yönetici olarak işte neleri bilmeniz gerekir?
Sınavı geçmek işin ilk yarısıdır. Firmaya yönetici olarak bildirildiğiniz gün aşağıdaki yükümlülükler sizin masanıza gelir.
- 6 ay kuralı Yeni yetki belgesi alan firma, ODY ya da ÜDY şartını belge tarihinden itibaren 6 ay içinde sağlar.
- 3 ay kuralı Yönetici ayrılırsa eksiklik 3 ay içinde giderilir; bu süre eskiden 30 gündü.
- Son 45 gün Yeni yöneticinin, bu sürenin son 45 gününde başka bir yetki belgesi sahibinde çalışmamış olması gerekir.
- SGK şartı Belge sahibinin firmanın çalışanı olduğu SGK kaydıyla gösterilir. Bu yüzden fiilen çalışmayan bir ismin belgesini göstermek mevzuata aykırıdır; bkz. ODY ÜDY belgesi kiralama.
- Kapsam Yükümlülük, T türü hariç, taşıt belgesinde en az 1 taşıtı olan belgelere uygulanır. Birden çok yetki belgesi olan firma, türü uygunsa aynı kişiyi hepsine gösterebilir.
- Değişiklik bildirimi Unvan, adres, ortak ya da yönetici değişikliği 90 gün içinde Bakanlığa bildirilir.
- U-ETDS Tarifesiz yolcuda bilgiler seferden en geç 1 saat (havalimanı çıkışlı seferde 2 saat) önce, tarifeli yolcuda sefer başlayana kadar, eşyada taşıma başlamadan önce girilir. Bildirimsiz yolcu seferi 45, bildirimsiz eşya taşıması 20 uyarma doğurur. Bkz. U-ETDS nedir.
- Uyarma 2026 yılında uyarma başına kaldırma bedeli 741 TL. Kaldırılmamış uyarma 500’e ulaşır ve 15 gün içinde altına inilmezse faaliyet geçici durdurulur. Bkz. yetki belgesi uyarma.
- 2026 cezaları ODY ya da ÜDY eksikliğinde her yetki belgesi ve her bent için 31.998 TL; aynı yıl üçüncü ve sonraki tekrarda 63.996 TL. Belgesiz faaliyet 21.333 TL, SRC’siz şoföre 4.392 TL, çalıştıran firmaya 10.666 TL, denetimde bilgi ve belge vermemek 3.764 TL. Ceza tebliğden itibaren 1 ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim uygulanır. Bütün liste: yetki belgesi cezaları.
- CMR sınırı ve süreleri Brüt kilogram başına 8,33 SDR; görünmeyen hasar teslimden sonra 7 gün (pazar ve tatil hariç), gecikme 21 gün içinde yazılı bildirilir. Kararlaştırılan sürenin bitiminden 30 gün, süre yoksa 60 gün sonra yük kayıp sayılabilir. Dava zamanaşımı 1 yıl, kasıtta 3 yıldır. Yurt içinde Türk Ticaret Kanunu da kayıp ve hasarda brüt kilogram başına 8,33 SDR sınırı öngörür.
- Sigorta türleri Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararını öder, kendi aracınızı ödemez. Yolcu taşımacısı ayrıca zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırır; ikisi yoksa taşıt sefere çıkamaz. Kasko kendi aracınızı, İMM trafik sigortası limitini aşan kısmı, CMR sorumluluk sigortası taşıyıcının yük sahibine karşı sorumluluğunu, emtia nakliyat sigortası yükün kendisini korur. Tehlikeli madde taşıyan firma ayrıca tehlikeli madde zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırır.
- Maliyet ve başabaş Teklif verirken sabit ve değişken maliyeti ayırın, boş dönüş kilometresini tek yönlü yükün fiyatına yansıtın. Yolcuda sefer maliyetini beklenen doluluktaki yolcu sayısına bölerek koltuk maliyetini bulun.
- KDV ve fatura Yurt içi navlun faturasında KDV ve tevkifat, ihracat taşımasında KDV istisnası uygulanır. Fatura 7 gün içinde kesilir. Tevkifat oranı ve beyan ayrıntıları için mali müşavirinizle çalışın.
Firma tarafındaki bütün başlıklar için yetki belgesi firma yükümlülükleri sayfası hazırlanmıştır.
Yolcu (1-2) ve eşya (3-4) programları arasında ne fark var?
| Başlık | Yolcu, ODY ve ÜDY 1-2 | Eşya ve kargo, ODY ve ÜDY 3-4 |
|---|---|---|
| Ek dersler | Taşıma maliyetlerinin hesaplanması, otobüs ve turizm işletmesi yönetimi (ODY 4, ÜDY 5 saat), yolcu taşımacılığı (ODY 4, ÜDY 8 saat) | Güzergâh, belge ve maliyet analizi, ticari belgeler, lojistik ve depo yönetimi (ODY 4, ÜDY 5 saat), taşımacılık tipleri, AETR-ADR-yükleme güvenliği (ODY 2, ÜDY 4 saat) |
| Güvenlik grubu | 12 saat | ODY 14, ÜDY 16 saat |
| ÜDY ile ODY birlikte aranan belgeler | B1, D1, T1 | L1, L2, N2; TİO’da ÜDY 3 |
| Yalnız ODY aranan belgeler | A1, A2, B2, D2, T2 | C3, K3, N1, T3, şirket K1 |
| Belgeler | Bilet, taşıma sözleşmesi ve yolcu listesi, bagaj etiketi | Taşıma senedi, taşıma ve sevk irsaliyesi, CMR |
| U-ETDS | Tarifesizde 1 saat önce, tarifelide sefer başlayana kadar; eksikte sefer başı 45 uyarma | Taşıma başlamadan önce; eksikte taşıma başı 20 uyarma |
| Zorunlu sigorta | Trafik sigortası ve koltuk ferdi kaza | Trafik sigortası; tehlikeli maddede ek zorunlu sigorta |
| Maliyet birimi | Koltuk, doluluk, bilet fiyatı | Ton-kilometre, navlun, dönüş yükü |
M, P ve S türlerinde hangi numaralı belgenin istendiğini başvuru öncesi bölge müdürlüğüyle teyit edin; yönetmelik bu türlerde yalnız ODY ya da ÜDY ve ODY demekle yetinir.
Uluslararası (1-3) ve yurt içi (2-4) programlar nasıl ayrılır?
| Başlık | Uluslararası, 1 ve 3 | Yurt içi, 2 ve 4 |
|---|---|---|
| Ek dersler | Uluslararası ulaştırma mevzuatı, uluslararası sözleşmeler, uluslararası konvansiyonlar | Bu dersler yoktur |
| Yalnız bir programda | 1’de dolaşım ve sınır geçiş; 3’te CMR, CMR sigortası, TIR, dış ticaret ve teslim şekilleri | 2’de gümrük yerine yalnız kaçakçılık mevzuatı |
| Toplam saat | ODY 82 ve 89, ÜDY 95 ve 104 | ODY 71 ve 71, ÜDY 84 ve 85 |
| Kapsama | Aynı branşın yurt içi belgesini kapsar | Uluslararası belgeyi kapsamaz |
| Taşıma belgeleri | Geçiş belgesi, CMR, TIR ve ATA karnesi, gümrük belgeleri | Taşıma senedi, taşıma irsaliyesi, sevk irsaliyesi |
| Vergi | KDV istisnası | KDV ve tevkifat |
| Sigorta | Yeşil Kart, CMR sorumluluk sigortası | Trafik sigortası, yurt içi taşıyıcı sorumluluğu |
| Ceza riski | Kabotaj, geçiş belgesi, kaçakçılık | U-ETDS uyarmaları, SRC ve ODY eksikliği |
| Sürüş süreleri | AETR | Karayolları Trafik Yönetmeliği |
Sınavda en çok karıştırılan 20 bilgi hangileri?
- ÜDY 3, ÜDY 4 ile ODY 3 ve ODY 4’ü kapsar; ODY 2 hiçbir belgeyi kapsamaz, ODY 4’ün yerine de geçmez.
- Yolcu belgesi eşya belgesini, eşya belgesi yolcu belgesini kapsamaz.
- Başarı puanı 60’tır; 70 puan eski bilgidir.
- İlk belgede 6 ay, sonradan eksilmede 3 ay; 30 gün eski süredir.
- Son 45 gün, yeni yöneticinin başka firmada çalışmamış olması gereken süredir; 90 gün değişiklik bildirim süresidir.
- Faaliyet durdurma eşiği 500 uyarmadır; 150 eski eşiktir.
- ODY ve ÜDY eksikliği cezası her yetki belgesi ve her bent için ayrı yazılır; 3 ay içinde aynı kabahate ikinci ceza yazılmaz.
- Bilanço bir tarihi, gelir tablosu bir dönemi gösterir.
- Sigorta primi sabit, yakıt değişken maliyettir.
- Fatura kambiyo senedi değildir.
- Ticari defterler 10 yıl (TTK), vergi kayıtları 5 yıl (VUK) saklanır.
- Taşıma senedi geçerlilik şartı değil, ispat aracıdır.
- CMR’de gecikme tazminatı navlunla sınırlıdır; 8,33 SDR yalnız kayıp ve hasar içindir.
- CMR’de görünmeyen hasar 7 gün, gecikme 21 gün; zamanaşımı 1 yıl, kasıtta 3 yıl.
- FAS, FOB, CFR ve CIF yalnız deniz ve iç suyolu kurallarıdır.
- TIR transit süresi yazın 120, kışın 168 saattir.
- PUKÖ Deming’in, sıfır hata Crosby’nin, balık kılçığı Ishikawa’nın adıyla anılır.
- Herzberg’e göre ücret hijyen etkenidir, motive edici değildir.
- Boş koltuk, hizmetin stoklanamamasının örneğidir; pazarlama karmasında gelir getiren tek unsur fiyattır.
- Tarifeli yolcuda bilet, tarifesizde sözleşme ve yolcu listesi; bilet 12 saat öncesine kadar tam iade edilir, bagaj 30 kilograma kadar ücretsizdir.
Sınava nasıl çalışmalı, Denge SRC Kursu’nda eğitim nasıl ilerler?
Çalışmayı üç adıma bölmek işe yarar: önce dersin kavramlarını okuyun, sonra olguları kısa kartlarla tekrar edin, en sonda süre tutarak deneme çözün. Kursiyerlerimiz bu adımları SRC kursiyer paneli üzerinden izler.
Belgenize göre çalışma odası seçin: ODY 1, ODY 2, ODY 3, ODY 4, ÜDY 1, ÜDY 2, ÜDY 3, ÜDY 4. Hızlı tekrar için ODY ve ÜDY bilgi kartları, bilgilerinizi bir rakiple sınamak için kapışma oyunu hazır.
Denge SRC Kursu, Tuzla’daki merkezinde ODY ve ÜDY eğitimini 3–4 haftada tamamlar; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Birden çok yöneticisini aynı anda eğitmek isteyen firmalar için toplu kayıt yapılır; şoförleriniz için SRC ve Pendik Denge Psikoteknik Merkezi’nde psikoteknik değerlendirmesi de aynı yerden planlanır. Dönem kaydı ve belge seçimi için 0549 493 42 42 numarasından telefonla ya da WhatsApp’tan ulaşabilirsiniz. Bütün belgeler: ODY belgeleri ve ÜDY belgeleri.
ODY ve ÜDY sınavı hakkında sık sorulan sorular
ÜDY almak için ayrıca ODY sınavına girmem gerekir mi?
Hayır. ÜDY aynı numaradaki ODY’yi kapsar; ÜDY 3 alan kişi ODY 3 ve ODY 4 şartını da karşılar. Firmanın hem ÜDY hem ODY göstermesi gereken belgelerde iki ayrı kişi aranıp aranmadığını bölge müdürlüğüyle teyit edin.
ODY 4 belgem var, ODY 3’e geçmek için bütün eğitimi baştan mı alırım?
Hayır. Başka türe geçen belge sahibi yalnız fark derslerini alıp sınava girer. ODY 4’ten ODY 3’e geçişte fark; uluslararası mevzuat, CMR, TIR, dış ticaret ve uluslararası sözleşmeler gibi derslerden oluşur.
Yolcu firmasında çalışıyorum, eşya belgesiyle yönetici olarak gösterilebilir miyim?
Hayır. Yolcu ve eşya belgeleri birbirini kapsamaz. B1, D1 ya da A2 gibi yolcu belgelerinde 1 ya da 2 numaralı belge gerekir.
ODY ve ÜDY sınavında en çok hangi dersten soru çıkar?
Ders saati en yüksek grup mevzuat ve hukuktur; ODY 3’te 40, ÜDY 3’te 41 saattir. Ulaştırma mevzuatı, hukuk dersleri ve sorumluluk-sigorta konuları bu yüzden çalışmanın merkezinde olmalıdır. Mali ve idari yönetim grubu ikinci büyük bloktur.
Lisans mezunuyum, sınavsız ÜDY alabilir miyim?
Dört yıllık uluslararası ticaret ya da lojistik lisans mezunları ÜDY’yi eğitim ve sınav olmadan alabilir. İki yıllık dış ticaret, lojistik ya da ulaştırma ve trafik ön lisansı ODY muafiyeti sağlar. Ayrıntı: sınavsız ÜDY belgesi ve sınavsız ODY belgesi.
Firmadaki ODY’li yönetici ayrıldı, ne kadar süremiz var?
Eksiklik 3 ay içinde giderilmelidir. Yeni yönetici, bu sürenin son 45 gününde başka bir yetki belgesi sahibinde çalışmamış olmalı ve SGK kaydıyla firmada gösterilmelidir. Süre aşılırsa 2026 yılında 31.998 TL idari para cezası uygulanır.
ODY ve ÜDY belgesini nereden sorgularım?
Mesleki yeterlilik belgeleri e-Devlet üzerinden sorgulanır ve doğrulanır. Adımlar için ODY, ÜDY ve SRC belgesi sorgulama sayfasına bakın.
Dayanak ve resmî kaynaklar
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği (mesleki yeterlilik yükümlülüğü, U-ETDS, taşıma belgeleri, bilet ve bagaj; 16 Mayıs 2026 değişikliği işlenmiş metin)
- Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği (belge türleri, kapsama, muafiyet, sınav; 29 Ocak 2026 değişikliği)
- MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü, ODY ve ÜDY mesleki yeterlilik kurs programları
- Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, U-ETDS işlemleri
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu
- CMR Sözleşmesi metni (UNECE)
- e-Devlet, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hizmetleri
Resmî kaynaklar
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü
- e-Devlet Kapısı
- MEB Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği (4 Şubat 2026 değişikliğiyle)
Bu sayfadaki bilgiler yukarıdaki resmî kaynaklara ve kurumumuzun güncel uygulamasına dayanır. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce bizi arayarak teyit edebilirsiniz.

Denge SRC Kursu’nun kurucularındandır; 2018’den bu yana Tuzla’da SRC, SRC Kurye, ODY ve ÜDY eğitimlerinin kayıt, eğitim ve e-sınav süreçlerini yönetir. Sayfalardaki bilgileri mevzuat değiştikçe günceller.


