Ticaret Hukuku ODY ve ÜDY Ders Konusu, tacir, şirket türleri, ticari defterler, kıymetli evrak ve taşıma sözleşmesi

Ticaret hukuku hangi ODY ve ÜDY belgelerinde sınav konusudur?

Ticaret hukuku, yolcu ya da eşya, yurt içi ya da uluslararası ayrımı olmadan sekiz programın tamamında okutulur: ODY 1, ODY 2, ODY 3, ODY 4 ile ÜDY 1, ÜDY 2, ÜDY 3 ve ÜDY 4. Programdaki yerini ODY ders saatleri ve ÜDY ders saatleri tablolarında görebilirsiniz.

Sınav düzeni bütün türlerde aynıdır: MEB e-sınavı, tek aşama, 40 soru, 60 puan (24 doğru) ve 8 sınav hakkı.

Tacir ve ticari işletme nedir?

• Ticari işletme Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedefleyen faaliyetlerin devamlı ve bağımsız biçimde yürütüldüğü işletmedir.
• Tacir Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir. Gerçek kişi de tüzel kişi de tacir olabilir; ticaret şirketleri tüzel kişi tacirdir.
• Esnaf Geliri sermayesinden çok bedenî çalışmasına dayanan ve kazancı ticari işletme sınırını aşmayan kişidir; tacire ilişkin hükümlerin tamamına tabi değildir.
• Ticaret unvanı Tacirin ticari işlemlerinde kullandığı ve imzasını attığı addır. İşletme adı ise işletmenin kendisini tanıtır; ikisi sınavda birbirine karıştırılır.
• Ticaret sicili Tacirle ilgili hukuki durumların kaydedildiği, herkese açık resmî sicildir.

Tacir olmanın sonuçları nelerdir?

1. İflasa tabi olmak Tacir, borçlarından dolayı iflas yoluyla takip edilebilir.
2. Ticaret unvanı seçmek ve kullanmak Unvan ticaret siciline tescil ettirilir.
3. Ticaret siciline kaydolmak İşletmenin açılışı sicile bildirilir.
4. Ticari defter tutmak Defterler işletmenin mali durumunu açıkça gösterecek biçimde tutulur.
5. Basiretli iş adamı gibi davranmak Tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde tedbirli ve öngörülü hareket etmek zorundadır; “bilmiyordum” savunması tacir için dar yorumlanır.
6. Ücret ve faiz isteyebilmek Tacir, işletmesiyle ilgili gördüğü iş için uygun bir ücret ve ticari işlerde faiz talep edebilir.

Ticaret şirketi türleri nelerdir?

Türk Ticaret Kanunu’na göre ticaret şirketleri kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerdir. Sınavda asıl sorulan, şahıs şirketi ile sermaye şirketi ayrımı ve ortakların sorumluluğudur.

Anonim ve limited şirket tek ortakla kurulabilir; limited şirkette ortak sayısı elliyi geçemez. Asgari sermaye tutarları zaman içinde güncellendiği için sınava yakın tarihte ders notunuzdaki güncel rakamı esas alın. Karayolu taşımacılığında yetki belgesi alan firmaların büyük bölümü limited ya da anonim şirkettir; firmanın türü, pazara giriş şartlarındaki mali yeterlilik değerlendirmesinde de karşınıza çıkar.

Tacir hangi ticari defterleri tutmak zorundadır?

• Yevmiye defteri İşlemlerin tarih sırasıyla ve maddeler hâlinde kaydedildiği günlük defterdir.
• Defteri kebir Yevmiyeye geçirilen işlemleri hesaplara dağıtan büyük defterdir.
• Envanter defteri İşletmenin açılışta ve her hesap dönemi sonunda varlık ve borçlarının dökümünü gösterir.
• Pay defteri, karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri Muhasebeyle ilgili olmayan, şirketin ortaklık yapısını ve kararlarını gösteren defterlerdir.

Ticari defterler ve dayanağı olan belgeler on yıl saklanır.

Kıymetli evrak ve kambiyo senetleri nasıl ayırt edilir?

Kıymetli evrak, içerdiği hak senetten ayrı olarak ileri sürülemeyen ve başkasına devredilemeyen senettir. Devir şekline göre nama, emre ve hamiline yazılı olarak üçe ayrılır. Kambiyo senetleri üç tanedir:

• Poliçe Üç taraflı bir havaledir: düzenleyen (keşideci), ödeyecek olan (muhatap) ve alacaklı (lehtar).
• Bono (emre yazılı senet) İki taraflıdır; düzenleyen, belirli bir bedeli vadesinde ödemeyi bizzat vaat eder.
• Çek Bir ödeme aracıdır; muhatap her zaman bir bankadır ve çekte vade olmaz, görüldüğünde ödenir.

Emre yazılı senetler ciro ve teslimle devredilir. Aval, kambiyo senedindeki borca üçüncü bir kişinin kefil olmasıdır.

Taşıma sözleşmesinde taraflar ve taşıyıcının sorumluluğu nedir?

Taşıma sözleşmesiyle taşıyıcı, eşyayı varış yerine götürmeyi ve gönderilene teslim etmeyi; gönderen ise taşıma ücretini ödemeyi üstlenir. Üç kavramı ayırın: gönderen (sözleşmeyi taşıyıcıyla yapan), taşıyıcı ve gönderilen (eşyayı teslim alacak kişi).

• Taşıma senedi Taraflardan birinin istemi üzerine düzenlenir; üç özgün nüshadır: biri gönderende kalır, biri eşyaya eşlik eder, biri taşıyıcıda kalır. Senet, sözleşmenin geçerlilik şartı değil ispat aracıdır.
• Taşıyıcının sorumluluğu Eşyanın teslim alındığı andan teslim edildiği ana kadar geçen sürede uğradığı zıya (kayıp), hasar ve teslimdeki gecikmeden doğan zarardan sorumludur.
• Yardımcıların fiilleri Taşıyıcı, çalışanlarının ve taşımada kullandığı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. SRC belgeli sürücü çalıştırmak bu yüzden önemlidir.

Uluslararası eşya taşımalarında aynı konular CMR Sözleşmesi çerçevesinde ayrıca işlenir; yurt içi sigorta ve sorumluluk boyutu için yasal sorumluluklar ve sigorta sayfasına bakabilirsiniz.

Ticaret hukukunda ezberlenmesi gerekenler

• Tacir, ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir.
• Şahıs şirketleri kollektif ve adi komandit; sermaye şirketleri anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandittir.
• Anonim şirketin yönetim organı yönetim kurulu, limited şirketinki müdürlerdir.
• Kambiyo senetleri poliçe, bono ve çektir; çekte muhatap bankadır.
• Ticari defterler on yıl saklanır.
• Taşıma senedi üç nüsha düzenlenir ve sözleşmenin ispat aracıdır.

Ticaret hukuku örnek soruları ve cevapları

1. Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye ne denir?

   AEsnafBTacirCAcenteDKomisyoncu

2. Aşağıdakilerden hangisi sermaye şirketidir?

   AKollektif şirketBAdi komandit şirketCLimited şirketDAdi ortaklık

3. Aşağıdakilerden hangisi kambiyo senedi değildir?

   APoliçeBBonoCÇekDFatura

4. Tacir, ticari defterlerini ve belgelerini kaç yıl saklamak zorundadır?

   A3 yılB5 yılC10 yılD20 yıl

5. Taşıma sözleşmesinde eşyayı varış yerinde teslim alacak kişiye ne ad verilir?

   AGönderenBTaşıyıcıCGönderilenDKomisyoncu

6. Anonim şirketi yöneten ve temsil eden organ hangisidir?

   AGenel kurulBYönetim kuruluCMüdürler kuruluDOrtaklar kurulu

Daha fazla soru için ODY örnek sınav soruları ve ÜDY örnek sınav soruları sayfalarını, süreli deneme için ODY 4 online sınavını ya da ÜDY 4 online sınavını kullanabilirsiniz.

Ticaret hukuku dersi hakkında sık sorulanlar

ODY ve ÜDY sınavında ticaret hukukundan kaç soru çıkar?

Ders başına soru sayısı resmî olarak sabit değildir. Ticaret hukuku kısa bir derstir ve genellikle az sayıda soruyla temsil edilir; ancak sorular tanım düzeyinde olduğu için kolay puan getirir.

Hukuk eğitimi almamış biri bu dersi anlayabilir mi?

Evet. Ders hukukçu yetiştirmeyi hedeflemez. Şirket türleri tablosunu ve kambiyo senetlerini ezberlemek soruların büyük kısmını çözmeye yeter.

Şahıs firması sahibi de tacir sayılır mı?

İşletmesi esnaf sınırını aşıyorsa ve ticari işletme niteliği taşıyorsa evet, gerçek kişi tacirdir. Bu durumda ticaret siciline kayıt, unvan kullanma ve defter tutma yükümlülükleri onun için de geçerlidir.

Taşıma senedi düzenlenmezse taşıma sözleşmesi geçersiz mi olur?

Hayır. Taşıma sözleşmesi tarafların anlaşmasıyla kurulur; senet yalnızca sözleşmenin ve eşyanın teslim alındığının ispatını kolaylaştırır. Bu ayrım sınavda sık sorulur.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Tacir, ticari işletme, şirketler, ticari defterler, kıymetli evrak ve taşıma işleri, mevzuat.gov.tr.
• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği ODY ve ÜDY eğitim programının dayanağı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı.
• MEB Özel Ulaştırma Hizmetleri Kursları Yönetmeliği Kurs ve e-sınav esasları, Milli Eğitim Bakanlığı.

Denge SRC Kursu, Tuzla’da ODY ve ÜDY programlarının tamamını verir; Pendik ve Gebze’deki firmalara yakındır. Kayıt: ODY belgeleri · ÜDY belgeleri · 0549 493 42 42