Karayolu Taşıma Yönetmeliği Rehberi, faaliyete ve belgeye göre kim neye uymak zorunda?

Karayolu Taşıma Yönetmeliği kimleri kapsar, kimleri kapsamaz?

Yönetmelik, kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını ve bu alandaki bütün aktörleri kapsar: taşımacı, acente, taşıma işleri komisyoncusu, nakliyat ambarı, kargo, lojistik, kurye ve terminal işletmecileri ile taşıma işlerinde çalışanlar. Kapsama giren bir faaliyeti yapacak herkes, faaliyetine uygun yetki belgesini Bakanlıktan almak zorundadır.

Kapsam dışında kalan başlıca taşımalar şunlardır:

• Özel otomobil Özel otomobillerle ve römorklarıyla yapılan ticari olmayan taşımalar.
• Motosiklet Motosikletlerle yapılan ticari olmayan taşımalar. Kurye işletmeciliğinde kullanılan motosikletler 15 Mayıs 2025’ten itibaren kapsama alındı.
• Kamyonet Kamyonet cinsi taşıtlarla yapılan ve taşınan eşyanın ticari olmadığı taşımalar.
• Traktör ve resmî taşıtlar Lastik tekerlekli traktörlerle yapılan taşımalar, resmî taşıtlarla yapılan ticari olmayan taşımalar, silahlı kuvvetler ve kolluk taşıtları.
• Belediye yetkisi Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Belediye Kanunu hükümleri saklıdır.

Aradığınız konu yönetmeliğin neresinde?

Yetki belgesi türleri özet tablosu

Yönetmelik mesleki yeterlilik için ne ister?

Yönetmelik üç ayrı kişide mesleki yeterlilik arar ve ayrıntıyı Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ne bırakır.

1. Yöneticiler Yetki belgesi sahibi, ilk belgesini aldığı tarihten itibaren 6 ay içinde belgesinin türüne göre yalnız orta düzey yönetici (ODY) ya da hem üst düzey (ÜDY) hem orta düzey yönetici belgesine sahip olmalı veya bu belgelere sahip kişileri sigortalı çalıştırmalıdır. B1, C2, D1, L1, L2, M2, N2, P2 ve T1 sahiplerinden ikisi birden; A türü, B2, C3, D2, K3, M1, N1, T2, T3 ile tüzel kişi K1, P1 ve S sahiplerinden ODY istenir. Eksiklik sonradan doğarsa 3 ay içinde giderilir.
2. Şoförler Taşıtı kullanan şoförün ilgili mevzuatın öngördüğü mesleki yeterlilik belgesi, yani SRC belgesi olmalı; şoför beş yılda bir bedeni ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren raporu almalıdır. Tek kamyonetini kendisi kullanan C1 ve K2 sahibi gerçek kişilerden mesleki yeterlilik belgesi aranmaz.
3. Kuryeler Kurye faaliyet belgesi, yani SRC Kurye yeterliliği ve temiz adli sicil aranır; geçiş süresi 1 Ocak 2027’de dolar.

Hangi numaralı belgenin gerektiği faaliyete bağlıdır: uluslararası yolcu 1, yurt içi yolcu 2, uluslararası eşya 3, yurt içi eşya 4. Denge SRC Kursu bu belgelerin tamamı için eğitim verir: ODY belgeleri, ÜDY belgeleri. Kayıt için 0549 493 42 42.

Taşıtlar için hangi kurallar geçerli?

• Yaş Asgari kapasiteyi oluşturan özmal taşıtlarda yaş sınırı türe göre değişir: A türünde otomobiller 8, B, C, D ve L2’de 15, L1 ve N’de 20, P türündeki motosikletlerde 10 yaş.
• Ticari tescil Hususi belgeler (B3, C1, D3, K2) ile M ve P türü dışında, taşıt belgesine kaydedilecek taşıtların ticari tescilli olması zorunludur.
• Özmal ve sözleşmeli Her tür için sözleşmeli taşıt oranı ayrı belirlenir; bir taşıt aynı anda yalnız bir yetki belgesine kayıtlı olabilir.
• Taşıt kartı Kartın aslı ya da e-Devlet çıktısı araçta bulunur; bulundurmamak idari para cezası sebebidir.
• Muayene ve unvan Geçerli araç muayenesi şarttır; yönetmelikte sayılan belgelerde unvan ya da kısa unvan taşıta yazdırılır.

Ağırlık, boyut ve sürüş süresi kuralları trafik ve takograf mevzuatıyla birlikte uygulanır: kantar ve ağırlık sınırları, çalışma ve dinlenme süreleri.

Yetki belgesi sahiplerinin ortak yükümlülükleri nelerdir?

Ortak yükümlülükler maddesi yönetmeliğin en uzun maddesidir. Firma sahibinin gündelik işleyişte en çok karşılaştığı başlıklar şunlardır: taşımayı taşıma sözleşmesi, bilet ya da taşıma senediyle belgelemek; yolcu ve eşya taşımalarında sefer, yolcu, şoför ve yük bilgilerini süresinde U-ETDS’ye iletmek; unvan, adres, ortaklık ve temsilci değişikliklerini Bakanlığa bildirmek; zorunlu sigortaları yaptırmak; teknik şartlara uymayan taşıtı ve belgesiz şoförü yola çıkarmamak; acentesinin kendi adına yaptığı işlemlerden sorumlu olmak ve kişisel verileri korumak.

İdari para cezası ve uyarma sistemi nasıl işler?

Yönetmelik iki ayrı yaptırım türü kullanır ve denetimde iki ayrı tutanak düzenlenir. İdari para cezası, 4925 sayılı Kanun’un ceza maddesinde sayılan kusurlar içindir: yetki belgesiz taşıma, taşıt kartı bulundurmama, belgesiz şoför çalıştırma gibi. Tutarlar Kanun’daki alt sınır esas alınarak uygulanır ve her yıl yeniden değerlemeyle artar; mesleki yeterlilik yükümlülüğüne aykırılıkta alt sınırın üç katı kesilir. Güncel tutarlar: belgesiz şoföre 4.392 TL, çalıştırana 10.666 TL; ayrıntı SRC idari para cezaları sayfasında.

Uyarma ise yönetmelikteki düzen kurallarının ihlali içindir ve ihlalin ağırlığına göre 3, 5, 10 ya da daha fazla uyarma olarak verilir. Uyarmalar birikir; her biri ücret tablosundaki bedel ödenerek kaldırılır ve kaldırılmadan belge yenilenmez. Kaldırılmamış uyarma sayısı 500’e ulaşır ve tebliğden sonraki 15 gün içinde bu sayının altına indirilmezse yetki belgesinin faaliyeti geçici olarak durdurulur. Sahte belgeyle belge alınması, şartların kaybedilip süresinde yeniden sağlanmaması gibi hâllerde ise belge iptal edilir.

Son dönemde yönetmelikte neler değişti?

• 15 Mayıs 2025 P türü kurye işletmeciliği belgesine dönüştü, kurye ve kurye gönderisi tanımlandı, servis taşımacılığı için S belgesi getirildi, geçici durdurma eşiği 500 uyarma olarak belirlendi.
• 1 Ekim 2025 İdari para cezası miktarlarına ve tekerrüre ilişkin yeni madde eklendi; yönetici eksikliğini giderme süresi 3 ay olarak düzenlendi.
• 16 Mayıs 2026 Şoförlerde aranan şartlar sadeleştirildi, mesleki yeterlilik yükümlülüğünün taşıt belgesinde en az bir taşıtı bulunanlara uygulanacağı hükme bağlandı, kuryelerde belge aranmayan geçiş süresinin sonu 1 Ocak 2027 olarak belirlendi.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği hakkında sık sorulan sorular

Karayolu Taşıma Kanunu ile yönetmelik arasındaki fark nedir?

4925 sayılı Kanun çerçeveyi ve ceza maddelerini koyar; yönetmelik belge türlerini, şartları ve yükümlülükleri ayrıntılandırır. Ceza tutarının dayanağı Kanun, hangi davranışın ihlal sayıldığının dayanağı çoğunlukla yönetmeliktir.

Kendi malımı kendi kamyonumla taşıyorum, yönetmelik beni bağlar mı?

Evet. Hususi taşımacılık da kapsamdadır ve K2 ya da C1 belgesi gerektirir. Yalnız kamyonetle ve ticari olmayan eşya taşıyorsanız kapsam dışında kalırsınız.

Yönetmeliğin güncel metnine nereden ulaşırım?

Değişiklikleri işlenmiş güncel metin Mevzuat Bilgi Sistemi’ndedir; bir değişikliğin ilk hâli için Resmî Gazete arşivine bakın.

SRC, ODY ve ÜDY sınavlarında bu yönetmelikten soru çıkar mı?

Evet. Yetki belgesi türleri, taşıt şartları ve yükümlülükler sınavların mevzuat bölümünde yer alır. Çalışmak için: ders çalış ve online sınav.

Taşıma işleri organizatörleri de bu yönetmeliğe mi tabi?

Organizatörlük faaliyeti ayrı bir düzenlemeye, Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği’ne tabidir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ndeki R1 ve R2 belgeleri artık düzenlenmemektedir.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği, değişiklikleri işlenmiş güncel metin (Mevzuat Bilgi Sistemi)
• 8 Ocak 2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmî Gazete, yönetmeliğin ilk metni
• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği
• Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
• Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü