Çalışma ve Dinlenme Süreleri, 9 Saat, 4,5 Saat, 45 Dakika Kuralı ve Takograf
Ticari araç şoförleri için günlük 9 saat, kesintisiz 4,5 saat, 45 dakika mola, haftalık 56 saat ve 11 saat dinlenme kuralları; takograf kayıtlarının saklanma süreleri. SRC sınavında en çok…

SRC sınavında en çok soru bu konudan gelir; yolda en çok ceza da bu kuralların ihlalinden yazılır. Aşağıdaki tablo, ticari araç şoförlerinin araç kullanma ve dinlenme sürelerini tek bakışta gösterir.
| Kural | Süre | Not |
|---|---|---|
| Günlük toplam sürüş | En fazla 9 saat | 24 saatlik süre içinde |
| Kesintisiz sürüş | En fazla 4,5 saat | Ardından mola zorunlu |
| Mola | En az 45 dakika | Bölünecekse önce 15, sonra 30 dakika. 30 + 15 olmaz |
| Haftalık toplam sürüş | En fazla 56 saat | |
| İki haftalık toplam sürüş | En fazla 90 saat | Birbirini izleyen iki hafta |
| Günlük dinlenme | En az 11 saat kesintisiz | Haftada en fazla 3 kez 9 saate inebilir |
| Hafta tatili | En az 24 saat kesintisiz | 6 gün araç kullanan şoför için |
4,5 saat kuralı nasıl uygulanır?
Direksiyon başında geçen süre 4,5 saate ulaştığında en az 45 dakika mola verilir. Molayı ikiye bölmek isterseniz sıra önemlidir: önce en az 15 dakika, sonra en az 30 dakika. Tersi (önce 30, sonra 15) kuralı karşılamaz. Sınavda bu ayrıntı sık sorulur.
Takograf: kayıtlar ne kadar saklanır?
Takograf; otobüs, kamyon ve çekicilerde bulunması zorunlu olan, hızı ve şoförün çalışma-dinlenme sürelerini kaydeden cihazdır.
- Kayıtlar araçta 1 ay saklanır.
- Kayıtlar işletmede 5 yıl saklanır.
- Başkasına ait dijital takograf kartını kullanan sürücünün de kartını kullandıran kişinin de SRC belgesi süresiz iptal edilir.
Takograf kartı işlemleri: sayısal takograf kartı başvurusu · sürücü kartı başvurusu
Bu konuyu pekiştirin
Sık sorulanlar
Günde 9 saatten fazla araç kullanılabilir mi?
Genel kural 24 saatte en fazla 9 saattir. Sınavda doğru cevap 9 saattir.
45 dakikalık molayı üçe bölebilir miyim?
Hayır. Mola ya tek seferde 45 dakika ya da önce 15, sonra 30 dakika olarak kullanılır.
Bu kurallar motokuryeler için de geçerli mi?
Buradaki süreler takograf zorunluluğu olan yük ve yolcu taşıtları içindir. Kuryelerin çalışma koşulları için: SRC Kurye belgesi.
Çalışma ve dinlenme süreleri sınavda nasıl sorulur?
İki kalıp vardır. Birincisi sayıyı doğrudan sorar: “en fazla kaç saat”, “en az kaç dakika”. İkincisi senaryo verir: şoförün yola çıkış saati ve sürüşü anlatılır, molanın en geç ne zaman verileceği ya da kalan sürüş hakkı istenir. Kuralların dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği, uluslararası taşımada AETR anlaşmasıdır. Tek aşamalı MEB e-sınavında 40 soruda 60 puan (24 doğru) yeterlidir.
Sürüş ve mola süreleri bir iş gününde nasıl hesaplanır?
| Saat | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
| 06.00 | Yola çıkış | Kesintisiz sürüş sayacı başlar |
| 10.30 | Mola zorunlu | 4,5 saat doldu |
| 11.15 | Yeniden yola çıkış | En az 45 dakikalık mola tamamlandı |
| 15.45 | Günlük sürüş biter | İkinci 4,5 saatle birlikte 9 saatlik günlük sınır doldu |
İki haftalık hesap da aynı mantıkla yapılır: ilk hafta 56 saat araç kullanan şoför, 90 saatlik sınır nedeniyle ikinci hafta en fazla 34 saat kullanabilir.
Çalışma ve dinlenme sürelerinde en sık karıştırılan sayılar hangileri?
| Karıştırılan | Doğrusu |
|---|---|
| 9 saat ile 9 saat | Biri günlük sürüşün üst sınırı, diğeri günlük dinlenmenin haftada en çok üç kez inebileceği alt sınırdır |
| 4,5 saat ile 45 dakika | 4,5 saat kesintisiz sürüş, 45 dakika onun ardından verilen mola |
| 56 saat ile 90 saat | 56 bir haftanın, 90 birbirini izleyen iki haftanın sürüş sınırıdır; 56 + 56 kullanılamaz |
| 11 saat ile 24 saat | 11 saat günlük dinlenme, 24 saat hafta tatili |
| 1 ay ile 5 yıl | Takograf kayıtları araçta 1 ay, işletmede 5 yıl saklanır |
| Mola ile dinlenme | Mola sürüşü bölen kısa aradır; dinlenme, şoförün zamanını serbestçe kullandığı kesintisiz süredir |
Çalışma ve dinlenme süreleri örnek soruları ve cevapları
Sabah 08.00’de yola çıkan ve hiç durmayan şoför en geç saat kaçta mola vermelidir?
Doğru cevap C) 12.30. 08.00 + 4,5 saat = 12.30.
İlk hafta 56 saat araç kullanan şoför, izleyen hafta en fazla kaç saat araç kullanabilir?
Doğru cevap A) 34 saat. İki haftalık toplam 90 saati aşamaz, 90 − 56 = 34.
11 saatlik günlük dinlenme haftada en fazla kaç kez 9 saate indirilebilir?
Doğru cevap C) 3. Soru kökünde “kaç kez” ve “kaç saate” ayrımına dikkat edin.
Şoför molasını ikiye bölerek kullanmak istiyor. Hangisi kurala uygundur?
Doğru cevap B) Önce 15, sonra 30 dakika. İkinci bölüm en az 30 dakika olmalıdır.
Çalışma ve dinlenme süreleri sınav soruları hakkında sık sorulanlar
Yükleme ve boşaltmada geçen süre mola sayılır mı?
Hayır. Mola, yalnız dinlenmek için kullandığınız ve başka iş yapmadığınız süredir. Yükleme, boşaltma ya da evrak işiyle geçen zaman sürüş süresi sayılmaz ama mola yerine de geçmez.
Bu konu ODY ve ÜDY sınavlarında da çıkar mı?
Evet. Sefer planını yapan yönetici şoförün sürelerinden sorumludur; bu yüzden aynı sayılar yönetici sınavlarında planlama ve kayıt saklama yönüyle sorulur. İşletmeye uygulanan yaptırımlar için SRC idari para cezaları sayfasına bakabilirsiniz.
Süreleri ezberlemenin kolay bir yolu var mı?
Sayıları küçükten büyüğe tek satıra yazın: 45 dakika, 4,5 saat, 9 saat, 11 saat, 24 saat, 56 saat, 90 saat. Her birinin yanına ne olduğunu ekleyip birkaç gün üst üste tekrar edin; ardından online sınavda konu testi çözün. Diğer başlıklar için SRC ders konuları sayfasına geçebilirsiniz.
Resmî kaynaklar
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü
- e-Devlet Kapısı
- MEB Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği (4 Şubat 2026 değişikliğiyle)
Bu sayfadaki bilgiler yukarıdaki resmî kaynaklara ve kurumumuzun güncel uygulamasına dayanır. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce bizi arayarak teyit edebilirsiniz.

Denge SRC Kursu’nun kurucularındandır; 2018’den bu yana Tuzla’da SRC, SRC Kurye, ODY ve ÜDY eğitimlerinin kayıt, eğitim ve e-sınav süreçlerini yönetir. Sayfalardaki bilgileri mevzuat değiştikçe günceller.


