T Türü Yetki Belgeleri, yolcu ve eşya terminali işletmeciliğinde T1, T2 ve T3

T türü yetki belgesi hangi işi kapsar?

Yönetmelik T türünü, terminal işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına verir. T1 büyükşehir belediyesi sınırları içinde, T2 bu sınırların dışında kalan yerleşim yerlerinde yolcu terminali işletmeciliği içindir. T3 eşya terminali işletmeciliği içindir.

Yurt içi ve uluslararası eşya ve kargo taşımaları ile il içi yolcu, eşya ve kargo taşımalarında terminal kullanma zorunluluğu yoktur (sebze ve meyve toptancı halleri ayrık tutulur). Şehirler arası, yurt içi ve uluslararası alanda çalışan yetki belgesi sahipleri, şartları taşıyan kendi özel terminallerini kurup T belgesi alarak işletebilir. Terminaldeki bilet bürolarının belgesi ise F türü acentelik belgesidir.

T1, T2 ve T3 nasıl karşılaştırılır?

T belgelerinde taşıt kartı yoktur. Belgeler 5 yıl geçerlidir; yenileme belge ücretinin yüzde 15’idir (9.499 TL). Kamu kurum ve kuruluşlarından sermaye şartı aranmaz. Nüfusu 50.000’in altında olan merkez ilçe ya da ilçelerde alan şartı 500 m² olarak uygulanır.

Hangi T belgesini seçmelisiniz?

• Büyükşehirde otogar işletecekseniz T1 alırsınız. Sermaye şartı 300.000 TL’dir ve hem ÜDY hem ODY gerekir.
• Büyükşehir dışında il ya da ilçe otogarı işletecekseniz T2 yeterlidir. Belediye otogarları da bu belgeyi alır; belediyeler dışındaki işletmecilerden ayrıca işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı istenir.
• Kamyon parkı, yük aktarma ya da eşya terminali işletecekseniz T3 alırsınız.
• Otobüs firması olarak kendi terminalinizi işletecekseniz Terminal şartlarını sağlayan kendi tesisinizi T belgesiyle işletebilirsiniz. Başka işletmecilerin terminallerinde bir taşımacıya, terminalin taşımacılara ayrılan alanının en çok yüzde 20’si tahsis edilebilir.

T türünde alan ve tesis şartları nelerdir?

• Yolcu terminali (T1, T2) En az 2.000 m² alan üzerinde, sıcaktan ve soğuktan korunan bir ortamda bilet satış yeri, yeterli sayıda kadın ve erkek tuvaleti, oturma yerleri, güvenlik, beslenme, ibadet ve emanet gibi asgari ihtiyaçlar karşılanmalı; engellilerin ihtiyaçları gözetilmeli, terminal rahat, sağlıklı ve güvenli olmalıdır.
• İndirme, bindirme ve park Yolcu terminalinde şehir içi servisler, ticari taksiler ve özel otomobiller için indirme-bindirme alanı ile 25 dakikayı geçmeyen giriş-çıkışlarda kullanılabilecek genel park bulunmalıdır.
• Eşya terminali (T3) En az 2.000 m² alanda taşımacıların, gönderenlerin ve çalışanların kullanacağı üst yapılar, tuvalet, oturma, güvenlik, beslenme, ibadet ve emanet gibi hizmetler ile indirme, bindirme ve park alanı bulunmalıdır.
• Şubeler Her şube için aynı alan şartı ayrıca sağlanır. H, R ve T türü belge sahipleri her şube için ayrı belge alır ve yalnız belgedeki adreslerde faaliyet gösterir.
• Yer uygunluk tutanağı ve ruhsat Alan ve mekân şartları, bölge müdürlüğünün yerinde düzenlediği uygunluk denetim tutanağıyla belgelenir; şart adres değişikliği dâhil faaliyet boyunca korunur. Belediye dışındaki işletmecilerden işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı da istenir.
• Şart kaybı Alan ve tesis şartı kaybedilir ve 90 gün içinde yeniden sağlanmazsa T belgesi iptal edilir.

Terminal işletmecisinin yükümlülükleri nelerdir?

• Ücret tarifesi Yolcu terminali işletmecileri, ücretsiz hizmetleri de gösteren ücret tarifelerini Bakanlığa bildirir. Terminali ara durak olarak kullanan firmalardan, o terminalde binen yolcuların bilet toplamının yüzde 20’sinden fazla çıkış ücreti alınamaz; yalnız yolcu indiren taşıttan ücret alınmaz.
• Kayıt ve bildirim T1 ve T2 işletmecileri terminale giren ve çıkan taşıtların plakasını ve saatini kaydeder, en geç 24 saat içinde U-ETDS’ye işler.
• Güvenlik Yolcular ve bagajları otobüse binmeden önce elektronik cihazla kontrol edilir. Terminalde yetki belgesiz taşımacılık ve acenteliğe, taşıt kartı olmayan taşıtın giriş çıkışına izin verilmez.
• Hizmet düzeni Güvenlik ve temizlik birimleri, ücretsiz bagaj arabaları, bilgilendirme levhaları bulundurulur; yolcuları rahatsız eden yönlendirici personel çalıştırılmasına izin verilmez. Bu yükümlülüklerin her birine aykırılık 5 uyarmadır.

2025 ve 2026’da T türünde neler değişti?

• Çıkış ücreti tavanı 15 Mayıs 2025 değişikliği, ara durak olarak kullanılan terminallerde çıkış ücretine bilet toplamının yüzde 20’si sınırını getirdi. Uygulamanın denetimi için U-ETDS verileri T1 ve T2 işletmecileriyle kısmen paylaşılabilir.
• Yönetici yükümlülüğü 16 Mayıs 2026’dan beri ODY ve ÜDY yükümlülüğü, taşıt belgesinde en az 1 taşıtı olan belgelere uygulanıyor; T türü ise bu sınırlamanın dışında tutuldu. Taşıtı olmayan terminal işletmecisi de yönetici belgesi bulundurmaya devam eder.
• Ücret ve tebligat 2026 tutarları yeniden değerleme oranıyla güncellendi. Mevcut belge sahiplerinde elektronik tebligat üyeliği şartı 1 Ocak 2027’ye kadar aranmıyor.

T belgeli işletmecinin personel yükümlülükleri nelerdir?

T1 sahibi en az bir ÜDY 2 ve bir ODY 2 belgeli yönetici, T2 sahibi en az bir ODY 2, T3 sahibi en az bir ODY 4 belgeli yönetici bulundurur. Yükümlülük ilk belge tarihinden itibaren 6 ay içinde yerine getirilir.

Belgeli kişi sonradan ayrılırsa eksiklik 3 ay içinde, kamu tüzel kişilerinde en geç 1 yıl içinde giderilir ve e-Devlet’te belgeyle ilişkilendirilir. Bildirilen kişiler işletmecinin SGK’lı çalışanı olmalıdır. Aykırılıkta her belge ve her bent için 31.998 TL ceza uygulanır. Ayrıntı: ODY ve ÜDY zorunluluğu.

T belgesi taşıt çalıştırmadığı için şoför belgesi şartı yoktur. Ancak terminale giren otobüs ve kamyonların şoförleri SRC ve psikoteknik raporu taşır; taşıt kartı olmayan taşıta giriş izni verilmemesi işletmecinin sorumluluğundadır.

Firmanız için ne yapmalı?

Yetki belgesini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verir; Denge SRC Kursu belgenin gerektirdiği ÜDY ve ODY belgelerinde destek olur. Eğitim 3–4 hafta sürer, yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Belediye ve kamu işletmecilerinin terminal personeli de aynı eğitime katılabilir. Yetki belgesi danışmanlığında danışmanlık merkezimiz süreci sizin adınıza takip eder. Bilgi için 0549 493 42 42 numarasını arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz.

T türü yetki belgeleri hakkında sık sorulan sorular

Belediye otogarı için de T belgesi gerekir mi?

Evet. T belgesi gerçek ve tüzel kişilerin yanında kamu kurum ve kuruluşlarına da verilir. Belediyelerden sermaye şartı ve işyeri açma ruhsatı aranmaz, ancak alan, tesis ve yönetici şartları geçerlidir.

Küçük bir ilçede 2.000 m² alan bulamıyorum, ne yapmalıyım?

Nüfusu 50.000’in altında olan merkez ilçe ya da ilçelerde alan şartı 500 m² olarak uygulanır. Diğer tesis şartları aynı kalır.

Terminale giren otobüslerden ne kadar ücret alabilirim?

Çıkış yapan taşıtlardan makul bir ücret alınabilir, yalnız yolcu indiren taşıttan alınmaz. Terminali ara durak olarak kullanan firmalardan alınacak çıkış ücreti, o terminalde binen yolcuların bilet toplamının yüzde 20’sini geçemez. Tarife ücretsiz hizmetlerle birlikte Bakanlığa bildirilir.

Terminalimizde taşıtımız yok, yine de ODY gerekir mi?

Evet. 16 Mayıs 2026 değişikliği yönetici yükümlülüğünü taşıtı olan belgelere bağladı, ancak T türünü bunun dışında tuttu. T1’de ÜDY ve ODY, T2 ve T3’te ODY aranmaya devam eder.

Eşya terminali için hangi belge alınır?

Kamyon parkı ve yük aktarma tesisleri gibi eşya terminalleri T3 ile işletilir. 100.000 TL sermaye, en az 2.000 m² alan ve bir ODY 4 belgeli yönetici gerekir.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği (T türü tanımı ve özel şartları, alan ve tesis şartları, yer uygunluk tutanağı, terminal işletmecisinin yükümlülükleri, mesleki yeterlilik yükümlülüğü; 16 Mayıs 2026 değişikliği işlenmiş metin)
• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği
• Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, yetki belgesi hizmetleri
• e-Devlet, Taşımacılık Yetki Belgesi İlk Başvuru / Yenileme

T türü yetki belgelerinin alt türleri nelerdir, hangisi size uyar?

T türü yetki belgeleri üç alt türe ayrılır. İlk ayrım terminalin yolcuya mı eşyaya mı hizmet verdiği, ikincisi yolcu terminalinin bulunduğu yerleşim yeridir.

Not: Sermaye, kapasite ve taşıt yaşı gibi özel şartlar Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişiklikleriyle güncellenir. Başvurudan önce güncel şartı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bölge müdürlüğünden teyit edin; başvuru adımları için yetki belgesi nasıl alınır, tutarlar için yetki belgesi ücretleri sayfasına bakın.

T türü yetki belgesi alan terminal işletmesinde hangi ODY ve ÜDY belgeleri gerekir?

Yolcu terminallerinde köprü yurt içi yolcu alanındaki ODY 2 ve ÜDY 2 belgeleridir; ODY 1 ve ÜDY 1 bu kapsamı da karşılar. Eşya terminalinde alan yurt içi eşya taşımacılığıdır: ODY 4 ve ÜDY 4. İstenen düzey sayfanın sonundaki tabloda yer alır.

1. Taahhüdü kontrol edin e-Devlet’teki yetki belgesi kaydınızda istenen yönetici belgesini ve son tarihi görün.
2. Doğru kişiyi seçin Belge, terminalin işleyişinden fiilen sorumlu olan müdür ya da yöneticide olmalıdır.
3. Eğitime yazılın ODY ve ÜDY eğitimi Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Sınav MEB e-sınavıdır: 40 soru, 60 puan.

Terminali kullanan otobüs firmalarının şoförlerinde SRC 2 ya da SRC 1 aranır; terminal işletmecisi olarak kiracı firmalarınızı bu konuda bilgilendirebilirsiniz. Bütün türler yetki belgeleri dizininde, süre ve cezalar ODY ve ÜDY zorunluluğu sayfasındadır.

T türü yetki belgeleri hakkında sık sorulanlar

T1 ile T2 yetki belgesi arasındaki fark nedir?

İkisi de yolcu terminali içindir. T1 büyükşehir belediyesi sınırları içindeki, T2 bu sınırların dışında kalan yerleşim yerlerindeki terminaller için verilir; sermaye şartı da buna göre değişir.

Belediye otogar işletiyorsa yetki belgesi alması gerekir mi?

Evet. T türü yetki belgeleri kamu kurum ve kuruluşlarına da verilir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği kamu kurumlarından sermaye şartı aramaz, ancak belge ve yönetici yükümlülüğü sürer.

Terminal işletmesinde şoför çalışmıyorsa SRC gerekir mi?

Sürücü çalıştırmayan terminal işletmesinden SRC istenmez. SRC, terminalden kalkan araçları kullanan şoförlerde aranır ve sorumluluğu o araçların bağlı olduğu taşımacıdadır.

T3 yetki belgesi için hangi yönetici belgesi alınır?

Eşya terminali yurt içi eşya alanına girer; güncel tabloda ODY 4 yer alır. ÜDY 4 ya da ÜDY 3 belgesi olan yönetici bu kapsamı da karşılar.

T yetki belgesinde hangi ODY ve ÜDY belgesi gerekir?

T1 yetki belgem var, ODY mi ÜDY mi almam lazım?

İkisi de gerekir. T1 yetki belgesinde hem ÜDY 2 hem ODY 2 belgeli yönetici bildirilir: firma sahibi, ortağı ya da genel müdür ÜDY, operasyonu yöneten sorumlu ODY alır. ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi de karşıladığı için iki belgeyi ayrı kişilerin alması gerekip gerekmediğini e-Devlet’teki taahhüt kaydınızdan birlikte kontrol edelim. İlk bildirim süresi 6 aydır; eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.

T2 yetki belgem var, ODY mi ÜDY mi almam lazım?

ODY yeterlidir. T2 yetki belgesinde ODY 2 belgeli bir orta düzey yönetici bildirilir; ÜDY zorunlu değildir, ancak ÜDY 2 belgesi olan kişi bu şartı da karşılar. İlk bildirim süresi 6 aydır; eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.

T3 yetki belgem var, ODY mi ÜDY mi almam lazım?

ODY yeterlidir. T3 yetki belgesinde ODY 4 belgeli bir orta düzey yönetici bildirilir; ÜDY zorunlu değildir, ancak ÜDY 4 belgesi olan kişi bu şartı da karşılar. İlk bildirim süresi 6 aydır; eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.

Tablo, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin mesleki yeterlilik yükümlülüğünü düzenleyen hükmüne göre hazırlanmıştır; uluslararası belge (ODY 3, ÜDY 3, ODY 1, ÜDY 1) aynı alandaki yurt içi belgeyi de karşılar, ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi karşılar. Firmanıza özgü yükümlülük e-Devlet’teki yetki belgesi kaydınızda taahhüt olarak görünür.

Yetki belgesi alındıktan sonra verilen taahhüt süresi (6 ay) içinde belgeli yönetici bildirilmezse 2026 yılında 31.998 TL idari para cezası uygulanır. Eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Zorunluluk, ceza ve çözüm · ODY fiyatları · ÜDY fiyatları