T1 Yetki Belgesi, büyükşehirde yolcu terminali (otogar) işletmeciliği

T1 yetki belgesi nedir, kimlere verilir?

Yönetmelik T türü yetki belgesini terminal işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına verir. T1, büyükşehir belediyesi sınırları içindeki yolcu terminalleri içindir. Yolcu terminali; şehirler arası, yurt içi ve uluslararası yolcu taşımacıları ile acentelerine ve bunların yolcularına hizmet veren yapı ya da tesistir.

• Belediyeler ve belediye şirketleri Büyükşehirlerde otogarların çoğu bu yolla işletilir; kamu kurumlarından sermaye şartı aranmaz.
• Özel terminal işletmecileri İhaleyle ya da kiralamayla terminalin kullanım hakkını alan şirketler.
• Kendi terminalini kuran taşımacılar Yönetmelik, yetki belgesi sahibi taşımacıların şartları taşıyan özel terminal inşa edip T belgesi alarak işletmesine izin verir.

T1, T2 ve T3 yetki belgeleri arasındaki fark nedir?

Değerler Yönetmelik’in 2026 yılında yürürlükte olan metnindendir; işlemden önce Bakanlık bölge müdürlüğünden teyit edin. Nüfusu 50.000’in altındaki merkez ilçe ve ilçelerde alan şartı 500 m² olarak uygulanır. Büyükşehir dışındaki otogarlar için T2 yetki belgesi, eşya terminalleri için T3 yetki belgesi sayfasına bakın.

T1 yetki belgesi için terminal hangi şartları taşımalı?

• Sermaye En az 300.000 TL sermaye ya da işletme sermayesi (kamu kurumları hariç).
• Alan ve tesis En az 2.000 m² alan üzerinde kurulu; sıcaktan ve soğuktan korunmuş ortamda bilet satış yeri, yeterli sayıda bay ve bayan tuvaleti, oturma yerleri, güvenlik, beslenme, ibadet ve emanet gibi asgari ihtiyaçları karşılayan, engellilerin ihtiyaçları gözetilmiş bir terminalin kullanım hakkı.
• İndirme bindirme ve park Servis araçları, taksiler ve özel otomobiller için indirme bindirme alanı; yolcu getiren ve alan özel otomobillerin 25 dakikayı geçmeyen girişlerinde ücretsiz kullanabileceği genel park.
• Uygunluk denetim tutanağı Fiziki şartların sağlandığına dair Bakanlığın ilgili bölge müdürlüğünce düzenlenmiş tutanak. Şartın adres değişikliği dâhil faaliyet boyunca korunması zorunludur.
• Ruhsat Belediyeler dışındaki işletmeciler için iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatı; terminal alanındaki akaryakıt istasyonu, LPG dolum yeri gibi tesisler için belediyeden alınmış çalışma ruhsatı.
• Ücret tarifesi Terminalde uygulanacak ücretlerin ve ücretsiz hizmetlerin yer aldığı tarife Bakanlığa bildirilir.

Önemli: Alan ve tesis şartı kaybedilir ve 90 gün içinde yeniden sağlanmazsa T türü yetki belgesi iptal edilir. Tadilat ve taşınma planlarını bu süreyi gözeterek yapın.

T1 yetki belgesi için evraklar ve başvuru adımları nelerdir?

1. Kullanım hakkını belgeleyin Tapu, tahsis, kira ya da işletme devri sözleşmesi.
2. Bölge müdürlüğü denetimi Terminal yerinde incelenir ve uygunluk denetim tutanağı düzenlenir.
3. Dosya Başvuru dilekçesi, ortak ve yöneticilerin T.C. kimlik beyanı, temsile yetkililerin sicil tasdiknamesi, oda kayıt belgesi, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi, ruhsatlar ve denetim tutanağı. Kamu kurumlarından yalnız dilekçe ve özel şart belgeleri istenir.
4. Başvuru ve ücret e-Devlet’teki Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hizmetleri ya da bölge müdürlüğü üzerinden; inceleme en geç 15 gün sürer. Genel anlatım: yetki belgesi nasıl alınır? · Tutarlar: yetki belgesi ücretleri.
5. Şubeler T türü belgelerde her terminal için ayrı yetki belgesi alınır; alan şartı her biri için ayrıca sağlanır. İşletmeci, belgede yazılı adres dışında faaliyet gösteremez.

T1 belgesi hangi ÜDY ve ODY belgesini zorunlu kılar?

T1, Yönetmelik’te hem üst hem orta düzey yönetici arayan belgeler arasında sayılır: ilk belge tarihinden itibaren 6 ay içinde en az birer ÜDY ve ODY türü mesleki yeterlilik belgesine sahip kişinin bulunması ya da SGK’lı çalıştırılması gerekir.

Terminal, yurt içi yolcu taşımacılığına hizmet verdiği için uygulamada aranan belgeler ÜDY 2 ve ODY 2’dir; uluslararası karşılıkları olan ÜDY 1 ve ODY 1 de kapsam gereği kabul görür. Kendi taahhüdünüzü e-Devlet’ten ve ODY ve ÜDY zorunluluğu tablosundan doğrulayın.

Genellikle terminal müdürü ÜDY 2, işletme ya da vardiya sorumlusu ODY 2 alır. Yönetici değişikliğinde şu kurallar önem taşır: kamu tüzel kişiliğine sahip belge sahiplerine eksikliği gidermek için en geç bir yıl, diğerlerine üç ay tanınır; yeni bildirilecek kişi son 45 gününde başka bir yetki belgesi sahibinde çalışmamış olmalıdır. Ceza her yönetici düzeyi için ayrı uygulanır; 2026 tutarı 31.998 TL. Ayrıntı: ODY ve ÜDY cezaları.

Denge SRC Kursu’nda ÜDY 2 kurs ücreti 20.750 TL, ODY 2 17.500 TL; eğitim 3–4 hafta sürer, sonunda 40 soruluk MEB e-sınavına girilir ve 60 puan yeterlidir. Çalışan yöneticiler için akşam grupları açıyoruz; Anadolu Yakası ve Kocaeli’deki terminal işletmeleri için bilgi: 0549 493 42 42. Terminalin kendi servis araçları varsa şoförlerinde SRC 2 ve psikoteknik aranır.

T1 sahibinin işletme ve U-ETDS yükümlülükleri nelerdir?

• Giriş çıkış kaydı Terminale giren ve çıkan taşıtların plakası ile giriş çıkış saati kaydedilir ve en geç 24 saat içinde U-ETDS’ye işlenir: U-ETDS nedir?
• Yolcu ve bagaj kontrolü Yolcular otobüse binmeden önce kendileri ve bagajları, içeriği elektronik olarak kontrol edebilen cihazlarla denetlenir.
• Yetkisiz faaliyete izin vermeme Yetki belgesiz taşımacı ve acentenin çalışmasına, taşıt kartı olmayan taşıtın giriş çıkışına izin verilmez. Zorunlu sigortası olmayan otobüsün terminalden çıkışı engellenir.
• Güvenlik, temizlik ve bakım Yeterli personelle güvenlik ve temizlik birimleri kurulur; alt ve üst yapı sürekli çalışır durumda tutulur; ücretsiz bagaj arabası bulundurulur.
• Değnekçiliği önleme Terminalde ve çevresinde yolcu yönlendiren kişilerin çalıştırılmasına izin verilmez.
• Şeffaf ortak gider Taşımacı ve acentelere fatura edilen ortak giderler hakkında açık ve anlaşılır bilgi verilir.

Terminal işletmecisi hangi ücretleri alabilir?

• Çıkış ücreti Çıkış yapan her taşıt için makul bir ücret alınabilir; yalnız yolcu indirmek için giren taşıttan ücret alınmaz.
• Ara durak sınırı 15 Mayıs 2025 değişikliğiyle, terminali ara durak olarak kullanan taşıttan, o terminalden binen yolcuların bilet ücreti toplamının %20’sinden fazla çıkış ücreti alınamaz.
• Servis araçları Yolculara ücretsiz şehir içi servis sağlayan taşıtlardan günlük, haftalık ya da aylık makul ücret alınabilir; her giriş çıkış için ayrıca ücret alınamaz.
• Otopark Yolcu getiren ve alan özel otomobillerden 25 dakikayı geçmeyen girişlerde ücret alınmaz; bu araçlara ayrı bir özel park alanı tahsis edilmişse süre 50 dakikaya çıkar.
• Yer tahsisi Bir taşımacıya, terminalin taşımacılık faaliyetine ayrılan alanının en çok %20’si tahsis edilebilir.

T1 belgesinde sık yapılan hatalar nelerdir?

• Tek yönetici bildirmek T1 iki düzey ister; yalnız ODY 2 bildirmek ÜDY eksikliğini kapatmaz.
• Plaka kayıtlarını geç işlemek 24 saatlik süre kaçarsa uyarma verilir.
• Tarifeyi bildirmeden ücret almak Yolcu terminalleri ücret tarifesine tabidir; bildirilmeyen kalem uygulanamaz.
• Tadilatta şartı düşürmek Bekleme salonu ya da tuvaletlerin uzun süre kapalı kalması fiziki şartın kaybı sayılabilir; 90 günlük süreyi izleyin.

T1 yetki belgesi hakkında sık sorulan sorular

T1 yetki belgesi kaç yıl geçerlidir?

5 yıl. Bitişten 90 gün öncesinden itibaren yenilenebilir; yenilemede uygunluk şartlarının sürdüğü yeniden kontrol edilir.

Belediye otogarı için de T1 gerekir mi?

Evet. Yönetmelik T türü belgenin kamu kurum ve kuruluşlarına da verileceğini düzenler; kamu kurumlarından sermaye şartı aranmaz, belediyelerden iş yeri açma ruhsatı istenmez.

T1 sahibi otobüs işletebilir mi?

Hayır. T1 yalnız terminal işletmeciliğidir; yolcu taşımak için D1 ya da B1 gibi ayrı bir belge gerekir. Aynı şirket şartlarını sağladığı birden fazla farklı belgeye sahip olabilir ve uygun yöneticileri hepsine bildirebilir.

İşletmenin bir kısmı taşerona verilebilir mi?

Evet; T türü belge sahipleri hizmetin bir kısmını başkasına yaptırabilir, ancak Yönetmelik’teki sorumluluk ve yaptırımların muhatabı yine belge sahibidir.

ÜDY 2 belgesini kimler sınavsız alabilir?

Belirli öğrenim ve geçmiş yöneticilik koşullarını taşıyanlar için muafiyet yolları vardır: sınavsız belge nasıl alınır?

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği (T türü özel şartları, terminal işletmecilerinin yükümlülükleri, ücret tarifeleri, mesleki yeterlilik yükümlülüğü): mevzuat.gov.tr
• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği
• Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü: uhdgm.uab.gov.tr · U-ETDS: uetds.uab.gov.tr

Denge SRC Kursu yetki belgesi işlemi yapmaz; terminal işletmelerinin yöneticilerine ÜDY 2 ve ODY 2 eğitimi verir. Tüm T türü: T türü yetki belgeleri.

T1 yetki belgesinde hangi ODY ve ÜDY belgesi gerekir?

T1 yetki belgem var, ODY mi ÜDY mi almam lazım?

İkisi de gerekir. T1 yetki belgesinde hem ÜDY 2 hem ODY 2 belgeli yönetici bildirilir: firma sahibi, ortağı ya da genel müdür ÜDY, operasyonu yöneten sorumlu ODY alır. ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi de karşıladığı için iki belgeyi ayrı kişilerin alması gerekip gerekmediğini e-Devlet’teki taahhüt kaydınızdan birlikte kontrol edelim. İlk bildirim süresi 6 aydır; eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.

Tablo, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin mesleki yeterlilik yükümlülüğünü düzenleyen hükmüne göre hazırlanmıştır; uluslararası belge (ODY 3, ÜDY 3, ODY 1, ÜDY 1) aynı alandaki yurt içi belgeyi de karşılar, ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi karşılar. Firmanıza özgü yükümlülük e-Devlet’teki yetki belgesi kaydınızda taahhüt olarak görünür.

Yetki belgesi alındıktan sonra verilen taahhüt süresi (6 ay) içinde belgeli yönetici bildirilmezse 2026 yılında 31.998 TL idari para cezası uygulanır. Eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Zorunluluk, ceza ve çözüm · ODY fiyatları · ÜDY fiyatları