B1 Yetki Belgesi, otobüsle uluslararası tarifeli yolcu taşımacılığı

B1 yetki belgesi nedir, kimlere verilir?

Karayolu Taşıma Yönetmeliği B türü yetki belgesini otobüsle yurt içi ve uluslararası yolcu taşımacılığı yapacaklara ayırır. B1, bu taşımayı ticari ve tarifeli olarak yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Tarifeli taşıma; belirli bir hat, güzergâh, zaman ve ücret tarifesine bağlı, her yolcuya ayrı bilet kesilen düzenli seferdir. B1 sahibine uluslararası hatların yanında yurt içi hat da verilebilir.

Tur, gezi ve transfer gibi sözleşmeye dayalı taşımalar B1’in değil B2 yetki belgesinin konusudur. Yalnız Türkiye içinde tarifeli hat işletecekseniz karşılığı D1 yetki belgesidir.

B1, B2 ve D1 arasındaki fark nedir?

Sayılar Yönetmelik’in 2026 yılında yürürlükte olan metnindendir; işlemden önce Bakanlık bölge müdürlüğünden teyit edin.

B1 yetki belgesi almak için hangi şartlar aranır?

• Koltuk kapasitesi Otobüs cinsi özmal taşıtlarla toplam en az 150 koltuk. Koltuk sayısına şoför dâhildir.
• Sermaye 100.000 TL sermaye ya da işletme sermayesi.
• Taşıt yaşı Asgari kapasiteyi sağlayan özmal otobüsler ilk başvuruda ve faaliyet boyunca 15 yaşından büyük olamaz.
• Otobüs büyüklüğü B1 taşıt belgesine yazılacak otobüsler şoför dâhil en az 25 koltuklu olmalıdır. 2025 değişikliğiyle 18–24 koltuklu özmal otobüsler, büyük otobüs sayısının %20’si oranında ve en çok 20 adet eklenebilir; bu araçlar 300 km’den uzun güzergâhlarda kullanılamaz.
• Sözleşmeli taşıt Özmal taşıt sayısının yarısını geçmemek üzere ticari tescilli sözleşmeli otobüs eklenebilir.
• Genel şartlar Ticaret sicili, faal vergi mükellefiyeti, oda kaydı, e-tebligat, sahip ve yöneticilerde mesleki saygınlık.

Not: Asgari kapasite kaybedilirse faaliyet 90 gün sonra, kayıp %60’ı aşarsa aynı gün geçici olarak durdurulur. Filo yenilemesini araçlar yaş sınırına gelmeden planlayın.

Uluslararası hat izni nasıl alınır?

B1 belgesini almak tek başına sefer yapma hakkı vermez; her hat için Bakanlıktan hat ve güzergâh onayı alınır. Uluslararası hat verilebilmesi için taşıma yapılacak ülkede yerleşik bir firmayla, karşılıklı kullanılacak hatlara ilişkin imzalanmış ve iki ülkenin resmî makamlarınca onaylanmış bir anlaşma Bakanlığa sunulur. Anlaşmalı yabancı firmaya da aynı hatta aynı sayıda sefer izni tanınır ve B1 sahibi, bu firmanın Türkiye’deki kural ihlallerinden uyarma düzeyinde sorumlu tutulur.

Hat sayısı, taşıt belgesindeki otobüslerin karşılayabileceği kadar verilir; doluluk ve verimlilik izlenerek hatlar uzatılabilir, azaltılabilir ya da kaldırılabilir. Kalkış, ara durak ve varışların T1 ya da T2 belgeli yolcu terminallerinden yapılması esastır. Geçiş belgeleri ve ülke kotaları için uluslararası geçiş belgeleri sayfasına bakın.

B1 yetki belgesi için evraklar ve başvuru adımları nelerdir?

1. Evrak dosyası Başvuru dilekçesi, sahip ve yöneticilerin kimlik beyanları, temsile yetkililerin sicil tasdiknamesi, oda kayıt belgesi, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ve özel şartları gösteren belgeler (araç tescil kayıtları, sermaye).
2. Müracaat e-Devlet’teki Bakanlık hizmetlerinden ya da bölge müdürlüğünden yapılır; adım adım anlatım: yetki belgesi nasıl alınır?
3. İnceleme Bakanlık en geç 15 gün içinde sonuçlandırır. Ücretin ödendiği gün belgenin veriliş tarihidir; güncel tutar için yetki belgesi ücretleri.
4. Hat, zaman ve ücret tarifesi Hat çizelgesi alınır; zaman tarifesi Bakanlıkça onaylanır, ücret tarifesi Bakanlığa bildirilir.
5. İnternet sitesi Belge tarihinden itibaren 90 gün içinde hat, güzergâh, ücret ve zaman tarifeleri ile şube ve acente bilgilerini içeren, sürekli açık bir site kurulur ve adresi Bakanlığa bildirilir.

B1 belgesi hangi ÜDY, ODY ve SRC belgesini zorunlu kılar?

B1, Yönetmelik’te hem üst hem orta düzey yönetici arayan belgeler arasındadır: ilk belge tarihinden itibaren 6 ay içinde en az birer ÜDY 1 ve ODY 1 belgeli kişinin firmada bulunması ya da SGK’lı çalıştırılması gerekir. Uygulamada firma sahibi ya da ortağı ÜDY 1, operasyon sorumlusu ODY 1 alır. İki ayrı kişi bildirilir; ikisinin de ÜDY 1’li olması mümkündür. Eşleştirme tablosu: yetki belgesi ODY ve ÜDY zorunluluğu.

Yönetici ayrılırsa eksiklik 3 ay içinde, son 45 gününde başka bir yetki belgesi sahibinde çalışmamış biriyle kapatılır. Ceza her yetki belgesi ve her yönetici düzeyi için ayrı kesilir; B1’de iki eksik iki ayrı ceza demektir. 2026 tutarı 31.998 TL: ODY ve ÜDY cezaları.

Sürücülerde SRC 1 belgesi ve geçerli psikoteknik raporu aranır; firma, şoförün belgesinin yanında olup olmadığını kontrol etmekle de yükümlüdür. Denge SRC Kursu’nda ÜDY 1 kurs ücreti 23.400 TL, ODY 1 20.200 TL, SRC 1 11.000 TL; yönetici eğitimleri 3–4 hafta sürer, yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Anadolu Yakası ve Gebze’deki otobüs firmaları için akşam grupları açıyoruz: 0549 493 42 42.

B1 sahibinin bilet, tarife ve U-ETDS yükümlülükleri nelerdir?

• Bilet Her yolcuya ayrı bilet düzenlenir; biletli yolcular için e-yolcu listesi taşıtta bulunur.
• U-ETDS Seferin plakası, görevli personeli ve yolcu bilgileri seyahat başlayana kadar sisteme işlenir; yolculuğa katılmayan yolcu 30 dakika içinde düzeltilir. Ayrıntı: U-ETDS nedir?
• Ücret tarifesi Tarifenin üzerinde ücret alınamaz, %30’dan fazla indirim yapılamaz; gidiş ve dönüş ücreti aynı olur.
• İade 16 Mayıs 2026 değişikliğiyle hareketten 12 saat öncesine kadar bilet bedelinin tamamı iade edilir; sefer başlayana kadar yapılan başvuruda 6 ay geçerli açık bilet verilir.
• Bagaj ve sigorta 30 kg’a kadar bagaj ücretsizdir. Zorunlu mali sorumluluk ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası olmayan otobüs terminalden çıkarılmaz.
• Acenteler Uluslararası seferlere bilet kesen acentelerin F2 yetki belgesi olmalıdır; F1 sahibi acente yurt dışı seferine aracılık edemez. Acentenin işlemlerinden taşımacı da sorumludur.

B1 belgesinde sık yapılan hatalar nelerdir?

• Sözleşmeli otobüsle kapasite doldurmak 150 koltuk yalnız özmal otobüslerle sağlanır.
• Siteyi ihmal etmek Tarife değişikliği en geç 24 saat içinde sitede güncellenmelidir.
• Tek yönetici bildirmek B1 iki ayrı düzey ister; yalnız ODY 1 bildirmek ÜDY eksikliğini kapatmaz.
• Onaysız güzergâh Hat çizelgesinde olmayan noktada yolcu indirip bindirmek idari para cezası sebebidir.

B1 yetki belgesi hakkında sık sorulan sorular

B1 yetki belgesi kaç yıl geçerlidir?

5 yıl. Yenileme başvurusu bitiş tarihinden 90 gün öncesinden itibaren yapılabilir; yenilemede üzerinizdeki uyarmaların kaldırılmış ve belge şartlarının sağlanıyor olması gerekir.

B1 belgesiyle yurt içi hat işletilebilir mi?

Evet. Yönetmelik B1 sahiplerine uluslararası ve yurt içi tarifeli hat verilebileceğini düzenler. Yalnız yurt içinde çalışacak firmalar için D1 daha düşük sermayeyle aynı işi görür.

B1 sahibi tarifesiz tur seferi yapabilir mi?

B1 tarifeli taşıma için tanımlanmıştır. Tur ve grup taşımaları için ayrıca B2 ya da D2 alınır; aynı ÜDY 1 ve ODY 1’li yöneticiler bu belgelere de bildirilebilir.

ÜDY 1 alan kişi ODY 1 yerine de sayılır mı?

ÜDY 1 kapsamca ODY 1’i içerir; bu yüzden ikinci yönetici de ÜDY 1’li olabilir. Ancak B1 için uygulamada iki ayrı kişi bildirilir; tek kişiyle iki düzeyi kapatmayı düşünüyorsanız önce bölge müdürlüğünden teyit alın.

Yönetici belgesini sınavsız almak mümkün mü?

Belirli öğrenim ve geçmiş yöneticilik koşullarını taşıyanlar için muafiyet yolları vardır: sınavsız belge nasıl alınır?

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği (yetki belgesi türleri, B türü özel şartları, tarifeli taşımalar ve uluslararası taşımalar bölümleri): mevzuat.gov.tr
• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği
• Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, uluslararası yolcu taşımacılığı duyuruları: uhdgm.uab.gov.tr

Denge SRC Kursu yetki belgesi işlemi yapmaz; B1 sahibi firmaların ÜDY 1, ODY 1 ve SRC 1 eğitimlerini verir, psikoteknik randevusunda destek olur.

B1 yetki belgesinde hangi ODY ve ÜDY belgesi gerekir?

B1 yetki belgem var, ODY mi ÜDY mi almam lazım?

İkisi de gerekir. B1 yetki belgesinde hem ÜDY 1 hem ODY 1 belgeli yönetici bildirilir: firma sahibi, ortağı ya da genel müdür ÜDY, operasyonu yöneten sorumlu ODY alır. ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi de karşıladığı için iki belgeyi ayrı kişilerin alması gerekip gerekmediğini e-Devlet’teki taahhüt kaydınızdan birlikte kontrol edelim. İlk bildirim süresi 6 aydır; eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.

Tablo, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin mesleki yeterlilik yükümlülüğünü düzenleyen hükmüne göre hazırlanmıştır; uluslararası belge (ODY 3, ÜDY 3, ODY 1, ÜDY 1) aynı alandaki yurt içi belgeyi de karşılar, ÜDY belgesi aynı alandaki ODY’yi karşılar. Firmanıza özgü yükümlülük e-Devlet’teki yetki belgesi kaydınızda taahhüt olarak görünür.

Yetki belgesi alındıktan sonra verilen taahhüt süresi (6 ay) içinde belgeli yönetici bildirilmezse 2026 yılında 31.998 TL idari para cezası uygulanır. Eğitim Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Zorunluluk, ceza ve çözüm · ODY fiyatları · ÜDY fiyatları