R1 ve R2 Yetki Belgesi, eski organizatör belgeleri ve TİO yetki belgesine geçiş
R1 ve R2 yetki belgesi hâlâ alınabiliyor mu? Eski R belgelerinin TİO yetki belgesine dönüşümü, 2026 TİO ücretleri, ÜDY 3 ve ODY 3 zorunluluğu.
R1 yetki belgesi ya da R2 yetki belgesi arıyorsanız büyük olasılıkla bir freight forwarder, yani taşıma işleri organizatörü olarak çalışmak istiyorsunuz. Bu iki belge mevzuatta hâlâ adıyla geçer, ama yıllardır düzenlenmiyor. Yerlerini tek bir belge aldı: TİO yetki belgesi. Bu sayfada R belgelerinin ne olduğunu, geçişin nasıl işlediğini ve bugün organizatörlük yapmak isteyen firmanın hangi koşullarla, hangi ÜDY ve ODY belgeleriyle yola çıkacağını bulacaksınız.
R1 ve R2 yetki belgesi neydi?
Karayolu Taşıma Yönetmeliği, R türü yetki belgesini “ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak” gerçek ve tüzel kişiler için tanımlar. Organizatör, yükü kendi araçlarıyla taşımak zorunda olmayan; taşıyıcıyı, güzergâhı, depolamayı ve gümrük sürecini müşterisi adına planlayan firmadır.
| Belge | Kapsam | Yönetmelikteki sermaye şartı | Bugünkü durum |
|---|---|---|---|
| R1 | Yurt içi taşıma işleri organizatörlüğü | 150.000 TL ve faaliyete uygun bağımsız iş yeri | Yeni belge düzenlenmiyor, yenilenmiyor |
| R2 | Yurt içi ve/veya uluslararası taşıma işleri organizatörlüğü | 300.000 TL ve faaliyete uygun bağımsız iş yeri | Yeni belge düzenlenmiyor, yenilenmiyor |
| TİO | Karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu ve kombine taşımacılıkta organizatörlük | Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği’ne göre | Geçerli ve başvuruya açık belge |
R türünün eski anlatımı sitemizde R türü yetki belgeleri yazısında duruyor; güncel uygulama için bu sayfayı ve TİO yetki belgesi yazımızı birlikte okuyun.
R1 ve R2’den TİO’ya geçiş nasıl oldu?
- İlk TİO Yönetmeliği 6 Temmuz 2018 tarihli ve 30470 sayılı Resmî Gazete’de Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği yayımlandı. Organizatörlük, yalnız karayoluyla sınırlı olmayan ayrı bir düzenlemeye kavuştu.
- R belgelerinin dondurulması Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne eklenen geçici madde, TİO Yönetmeliği’nin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren R türü için yeni belge düzenlenmeyeceğini, düzenlenmiş olanların yenilenmeyeceğini ve bu faaliyetlerin TİO Yönetmeliği’ne göre değerlendirileceğini hükme bağladı.
- Kendiliğinden dönüşüm 23 Haziran 2020 tarihli değişiklikle, o tarihte mevcut olan R1 ve R2 belgelerinin herhangi bir işleme gerek kalmadan TİO yetki belgesiyle değiştirilmesi kararlaştırıldı.
- Yeni TİO Yönetmeliği 27 Ağustos 2022 tarihli ve 31936 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik, 2018 tarihli metni yürürlükten kaldırdı; bugün uygulanan kurallar bu metindedir.
Sonuç olarak elinde geçerli bir R1 ya da R2 belgesi kalan firma bulunmamalıdır. Firmanız adına hangi belgenin kayıtlı olduğunu e-Devlet’teki yetki belgesi sorgulama hizmetinden görebilirsiniz.
Bugün organizatörlük için aranan TİO yetki belgesi şartları nelerdir?
- Kişilik ve saygınlık Gerçek kişilerde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı, tüzel kişilerde ticaret siciline tescil; sahip, ortak ve yöneticilerde mesleki saygınlık.
- Sermaye 19 Haziran 2025 tarihli değişiklikle en az 1.000.000 TL sermaye (önceki metinde 150.000 TL idi). O tarihte belgesi bulunan firmalardan bu şart ilk yenilemeye kadar istenmez.
- Merkez adresi Faaliyetin yürütüleceği bir merkez adresi; faaliyet yalnız Bakanlığa bildirilen merkez ve şubelerde yürütülür.
- Mali ve idari kayıtlar Faal vergi mükellefiyeti, oda kaydı ve e-tebligat üyeliği.
- Mesleki yeterlilik ÜDY 3 ve ODY 3 belgeli yöneticiler (aşağıda ayrıntılı).
Başvuru e-Devlet üzerinden ya da yazılı olarak yapılır; Bakanlık incelemeyi en geç 30 gün içinde tamamlar. TİO yetki belgeleri satılamaz ve devredilemez. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre başka bir yetki belgesi olan taşımacılar, TİO şartlarını sağlayıp iki belgenin tam ücretleri arasındaki farkı ödeyerek belgelerini TİO ile değiştirebilir.
TİO yetki belgesi ücreti 2026 yılında ne kadar?
2026 tarifesinde 5 yıl süreli TİO yetki belgesi ücreti 1.743.404 TL’dir. Yönetmelik, ilk defa belge alacaklara bir defaya mahsus 1 yıl süreli belge seçeneği de tanır; bu belgenin 2026 ücreti 446.627 TL’dir. Bir yıllık belge, geçerlilik süresi içinde başvurulup ücret farkı ödenirse, kullanılan gün sayısı düşülerek 5 yıllığa tamamlanır. Yenilemede o yılın belge ücretinin yüzde 15’i alınır ve başvuru, sürenin bitiminden 90 gün önce yapılır.
Not: Tutarlar her yıl ocak ayında yeniden değerleme oranıyla değişir; işlemden önce Bakanlıktan teyit edin. Diğer belgelerle karşılaştırma: 2026 yetki belgesi ücretleri.
TİO sahibi hangi ÜDY ve ODY belgelerini bildirmek zorunda?
Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği’nin eğitim ve mesleki yeterlilik maddesi açıktır: yetki belgesi sahibinin en az bir adet ÜDY 3 belgesine sahip olması ya da bu nitelikte bir kişiyi çalıştırması zorunludur. Ayrıca yetki belgesine eklenen her şube için en az bir ODY 3 belgeli kişi istenir; 10’un üzerindeki şubeler için bu şart aranmaz.
- Süre Yükümlülük, TİO yetki belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren 45 gün içinde yerine getirilir ve faaliyet boyunca korunur; 19 Haziran 2025 değişikliğinden önce bu süre 6 aydı.
- Ayrılma hâli Belgeli kişi işten ayrılırsa eksiklik en geç 30 gün içinde, son 45 gününde başka bir yetki belgesi sahibinde çalışmamış kişiyle giderilir.
- Eski R1 sahipleri R1 döneminde yurt içi belgeler (ÜDY 4, ODY 4) yeterliydi. TİO’da aranan tür ÜDY 3 ve ODY 3’tür; taahhüt kaydınızı e-Devlet’ten kontrol edin.
- Diploma istisnası Yönetmelik, lojistik ve denizcilik alanındaki belirli bölümlerin lisans ya da ön lisans mezunları ile IRU ve FIATA eğitim programlarını başarıyla tamamlayanların diplomalarının ODY ya da ÜDY belgesi yerine kullanılmasına izin verir.
Denge SRC Kursu Tuzla’da ÜDY 3 ve ODY 3 eğitimlerini 3-4 haftalık dönemlerle verir; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Tuzla, Pendik ve Gebze hattındaki gümrük müşavirliği ve forwarder firmalarının yöneticileri için eğitim takvimini işe göre planlıyoruz. ÜDY ile ODY arasındaki fark için ODY ve ÜDY belgesi farkı, kayıt için 0549 493 42 42.
Organizatör firmanın sürücüleri için SRC gerekir mi?
Salt organizatör firma araç işletmez; taşımayı yetki belgeli taşımacılara yaptırır. Bu durumda SRC yükümlülüğü fiilî taşımacıdadır. Firmanız aynı zamanda kendi araçlarıyla taşıma yapıyorsa ayrıca uygun taşımacılık yetki belgesi (örneğin K1, C2 ya da L2) gerekir ve şoförlerinizde yurt içi için SRC 4, uluslararası için SRC 3 belgesi ile psikoteknik raporu aranır.
Resmî belge ve formlar
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, TİO başvurusunda istenen belgeleri ve yetkili firma listelerini kendi sayfasında yayımlar. Dosyaları doğrudan resmî adresinden açın:
R1, R2 ve TİO hakkında sık sorulan sorular
Bugün R1 ya da R2 yetki belgesi başvurusu yapılabilir mi?
Hayır. R türü için yeni belge düzenlenmiyor ve eskiler yenilenmiyor. Organizatörlük faaliyeti için başvurulacak belge TİO yetki belgesidir.
Eski R2 belgem TİO’ya dönüşürken ücret alındı mı?
2020’deki dönüşüm işlem gerektirmeden yapıldı. Dönüşen belgenin süresi dolduğunda yenileme, o yılın TİO ücretinin yüzde 15’i üzerinden yapılır. Kendi dosyanızdaki tarihleri e-Devlet’ten kontrol edin.
Yalnız yurt içi organizasyon yapıyorum, yine de ÜDY 3 mü gerekir?
Evet. TİO Yönetmeliği yurt içi ve uluslararası ayrımı yapmadan ÜDY 3 ve şubeler için ODY 3 ister. R1 dönemindeki ÜDY 4 ve ODY 4 uygulaması geride kaldı.
TİO ile H türü komisyonculuk belgesi aynı şey mi?
Değil. H1 ve H2, karayolu eşya taşımacılığında komisyonculuk içindir. TİO bütün taşıma türlerinde organizasyonu kapsar ve ücreti, yükümlülükleri farklıdır. Ayrıntı: H1 ve H2 yetki belgesi.
Belgesiz organizatörlük yapmanın yaptırımı nedir?
TİO Yönetmeliği, yetki belgesi almadan faaliyet gösterenler ile mesleki yeterlilik yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için idari para cezası ve geçici durdurma öngörür. Güncel tutarlar için ODY ve ÜDY cezaları sayfamıza ve Bakanlık duyurularına bakın.
Dayanak ve resmî kaynaklar
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
- Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği, 27 Ağustos 2022 tarihli ve 31936 sayılı Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği (R türü tanımı ve taşıma işleri organizatörü yetki belgesine ilişkin geçici madde)
- Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği
- Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, Taşıma İşleri Organizatörlüğü (TİO)
Resmî kaynaklar
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü
- e-Devlet Kapısı
- MEB Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği (4 Şubat 2026 değişikliğiyle)
Bu sayfadaki bilgiler yukarıdaki resmî kaynaklara ve kurumumuzun güncel uygulamasına dayanır. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce bizi arayarak teyit edebilirsiniz.
Denge SRC Kursu’nun kurucularındandır; 2018’den bu yana Tuzla’da SRC, SRC Kurye, ODY ve ÜDY eğitimlerinin kayıt, eğitim ve e-sınav süreçlerini yönetir. Sayfalardaki bilgileri mevzuat değiştikçe günceller.
