R Türü Yetki Belgeleri, R1 ve R2 neden kapandı, yerine TİO nasıl alınır?

R türü yetki belgesi neydi?

Karayolu Taşıma Yönetmeliği R türünü, ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacaklara verilen belge olarak tanımlar: R1 yurt içi, R2 yurt içi ve/veya uluslararası organizatörlük içindir. Yönetmelikte R1 için 150.000 TL, R2 için 300.000 TL sermaye ve bağımsız iş yeri şartları hâlâ metin olarak durur; ancak bu hükümler uygulanmaz, çünkü aynı yönetmeliğin geçiş hükmü R türünü fiilen kapatmıştır.

Taşıma işleri organizatörü, taşımacı sayılarak başkalarının (yabancı plakalılar dâhil) imkânlarını ve gerektiğinde diğer taşıma türlerini kullanıp kendi nam ve hesabına taşıma yaptıran ve taşıma faturası düzenleyen kişidir. Bu yönüyle komisyoncudan (H türü) ve acenteden (G türü) ayrılır.

R1, R2 ve TİO bugün nasıl karşılaştırılır?

TİO belgesi de 5 yıl geçerlidir ve yenileme ücreti belge ücretinin yüzde 15’idir. 1 yıllık belge yalnız ilk kez alanlara bir defa verilir, yenilenmez; süresi içinde ücret farkı ödenerek, kullanılan gün düşülüp 5 yıllık belgeye çevrilir. 1 yıllık belge sahipleri Yeşil Lojistik Belgesi başvurusu yapamaz ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin ücret indirimlerinden yararlanamaz.

R belgeleri nasıl TİO’ya dönüştü?

• 6 Temmuz 2018 İlk Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği yayımlandı. Yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yeni R belgesi düzenlenmedi, mevcut R belgeleri yenilenmedi ve bu faaliyetler TİO yönetmeliğine göre değerlendirilmeye başlandı.
• 23 Haziran 2020 O tarihte geçerli R1 ve R2 belgeleri herhangi bir işleme gerek kalmadan TİO yetki belgesiyle değiştirildi.
• 27 Ağustos 2022 Bugün yürürlükte olan TİO yönetmeliği yayımlandı ve 2018 tarihli yönetmeliğin yerini aldı.
• 19 Haziran 2025 TİO yönetmeliği değişti: sermaye şartı 1.000.000 TL’ye çıktı, yönetici belgesi yerine kullanılabilecek diplomalar tanımlandı, 1 yıllık belgenin kısıtları netleşti ve eski R1 sahiplerine ÜDY konusunda kazanılmış hak tanındı.

Bugün R yerine hangi belgeyi almalısınız?

• Taşımayı kendi adınıza üstlenip başkalarına yaptırıyorsanız TİO yetki belgesi alırsınız. Forwarder, nakliye organizatörü ve kendi aracı olmadan taşıma faturası kesen lojistik firmaları bu gruptadır.
• Yalnız komisyon karşılığı eşleştiriyorsanız Sözleşme yük sahibiyle taşımacı arasında kuruluyorsa belge H1 ya da H2’dir.
• Kendi araçlarınızla taşıyorsanız Yurt içinde K1 ya da L1, yurt dışında L2 gerekir. L belgeli firma TİO’ya da sahipse, depoları arasındaki parça başına taşımalarda başka firmaların K1 taşıtlarını kullanabilir.

TİO belgesinde hangi kurallar uygulanır?

• Sermaye En az 1.000.000 TL sermaye gerekir ve oda faaliyet belgesinde yazılı olmalıdır. 19 Haziran 2025’te belgesi olan firmalardan bu şart ilk yenilemeye kadar istenmez.
• Başvuru yeri ve evrak Başvuru bölge müdürlüklerine yapılır; İstanbul, Tekirdağ, Kırklareli, Edirne ve Kocaeli I. Bölge Müdürlüğüne bağlıdır. UHDGM’nin 3 Mart 2026 tarihli listesinde dilekçe, imza yetkisini gösteren sicil tasdiknamesi, ortak ve temsilcilerin adli sicil belgesi, adresi oda faaliyet belgesiyle örtüşen kira sözleşmesi ya da tapu, sicil gazeteleri, içinde bulunulan yılda alınmış ve en az 6 ay geçerli oda faaliyet belgesi yer alır. Ayrıntı: yetki belgesi evrakları.
• C1 ve K2 yasağı TİO sahipleri C1 ve K2 belgeli hususi taşımacılara taşıma yaptıramaz; aykırılıkta iki tarafa da 20’şer uyarma verilir.
• Organizatörün sorumluluğu TİO sahibi, organize ve taahhüt ettiği taşımadan doğan yükümlülüklerden sorumludur; taşımayı yaptırdığı firmanın yetki belgeli olmasına dikkat etmelidir.

TİO belgeli firmanın personel yükümlülükleri nelerdir?

TİO sahibi, belge tarihinden itibaren 45 gün içinde en az bir ÜDY 3 belgeli yöneticiyi istihdam etmek ve bunu faaliyet süresince korumak zorundadır. Belgeye şube olarak eklenen her şube için en az bir ODY 3 belgeli kişi gerekir; 10’un üzerindeki şubeler için bu şart aranmaz. Yurt içindeki lojistik, denizcilik işletmeleri yönetimi, deniz ulaştırma işletme mühendisliği ve deniz işletmeciliği bölümlerinin lisans ya da ön lisans mezunları ile IRU ve FIATA eğitim programını başarıyla bitirenlerin diplomaları bu belgelerin yerine kullanılabilir.

Eski R1 sahiplerine özel bir hak da var: 23 Haziran 2020’de R1’i TİO’ya çevrilen ve o tarihte geçerli ÜDY 4 belgesi olan şirketlerin ÜDY 4’ü, ÜDY 3 yerine kullanılabilir. TİO kendi taşıtını kullanmadığı için şoför belgesi şartı TİO’da değil, taşımayı yaptırdığı firmadadır; o firmanın şoförleri SRC ve psikoteknik raporu taşır.

Firmanız için ne yapmalı?

Denge SRC Kursu yetki belgesi düzenlemez; TİO belgesi bölge müdürlüğünden alınır. Biz ÜDY 3 ve ODY 3 belgelerinde yardımcı oluruz: eğitim 3–4 hafta sürer, yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. 45 günlük süre kısa olduğundan eğitimi başvuruyla eş zamanlı planlamanızı öneririz. Yetki belgesi danışmanlığında danışmanlık merkezimiz süreci sizin adınıza takip eder. Bilgi için 0549 493 42 42 numarasını arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz.

R türü yetki belgeleri hakkında sık sorulan sorular

R2 yetki belgesi hâlâ alınabilir mi?

Hayır. R1 ve R2 için 2018’den beri yeni belge düzenlenmiyor ve mevcut belgeler yenilenmiyor. Aynı faaliyet bugün TİO yetki belgesiyle yapılır.

Firmamın eski R1 belgesi vardı, şimdi ne durumda?

23 Haziran 2020’de geçerliyse işlem gerekmeden TİO belgesine çevrildi. e-Devlet’teki yetki belgesi sorgulamasından güncel belgenizi ve geçerlilik tarihini kontrol edin.

İhale şartnamesinde R2 isteniyor, ne sunmalıyım?

R2 artık verilmediği için karşılığı TİO yetki belgesidir. Şartnameyi hazırlayan kurumdan R2 yerine TİO belgesinin kabul edileceğini yazılı olarak teyit etmeniz yararlı olur.

TİO almak için kendi aracım olmalı mı?

Hayır. TİO, taşımayı başka yetki belgeli taşımacılara yaptıran organizatörün belgesidir; taşıt şartı yoktur. Sermaye, merkez adresi, oda kaydı, elektronik tebligat ve ÜDY 3 şartları aranır.

ÜDY 4 belgem var, TİO için yeterli mi?

Kural olarak ÜDY 3 aranır. Yalnız R1 belgesi 23 Haziran 2020’de TİO’ya çevrilmiş ve o tarihte geçerli ÜDY 4’ü olan şirketlerde ÜDY 4, ÜDY 3 yerine kullanılabilir.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği (R türü tanımı, R belgelerinin TİO’ya çevrilmesine ilişkin geçiş hükmü, taşıma işleri organizatörü tanımı; 16 Mayıs 2026 değişikliği işlenmiş metin)
• Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği (19 Haziran 2025 değişikliği işlenmiş metin)
• UHDGM, taşıma işleri organizatörlüğü (TİO) sayfası ve istenen belgeler listesi
• e-Devlet, yetki belgesi sorgulama

R türü yetki belgelerinin alt türleri nelerdir, bugün hangi belge alınır?

R türü yetki belgeleri iki alt türe ayrılıyordu. Bugün organizatörlük faaliyeti için yalnız TİO yetki belgesi düzenlenir; geçmişte R1 ya da R2 almış olanlar geçişin kendi kayıtlarına nasıl yansıdığını bilmelidir.

Not: Sermaye, kapasite ve taşıt yaşı gibi özel şartlar Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişiklikleriyle güncellenir. Başvurudan önce güncel şartı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bölge müdürlüğünden teyit edin; başvuru adımları için yetki belgesi nasıl alınır, tutarlar için yetki belgesi ücretleri sayfasına bakın.

R türü ya da TİO yetki belgesi olan firmada hangi ODY ve ÜDY belgeleri gerekir?

Organizatörlükte alan eşya taşımacılığıdır. Bugün geçerli belge TİO olduğu için köprü uluslararası eşya alanındaki ODY 3 ve ÜDY 3 belgeleridir; ÜDY 3 yurt içi kapsamını da karşılar. Eski R1 kayıtlarında yurt içi eşya alanı (ODY 4, ÜDY 4) görünebilir; sayfanın sonundaki tablo eski kodları da gösterir.

1. Kaydınızı kontrol edin e-Devlet’teki yetki belgesi kaydınızda belgenizin TİO olarak göründüğünü ve mesleki yeterlilik taahhüdünü doğrulayın.
2. Yöneticileri belgelendirin ODY ve ÜDY eğitimi Denge SRC Kursu’nda 3–4 hafta sürer; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar.
3. Taşımacıyı doğrulayın İş verdiğiniz taşımacının yetki belgesini ve sürücüsünün SRC 3 ya da SRC 4 belgesini kontrol edin.

Organizatör kendi aracını çalıştırmıyorsa sürücü istihdam etmez; kendi filonuz da varsa ayrıca taşımacı belgesi ve SRC belgeli sürücü gerekir. Bütün türler yetki belgeleri dizininde, süre ve cezalar ODY ve ÜDY zorunluluğu sayfasındadır.

R türü yetki belgeleri hakkında sık sorulanlar

R1 ve R2 yetki belgeleri hâlâ geçerli mi?

Yeni R1 ya da R2 belgesi düzenlenmez ve yenilenmez; mevcut belgeler TİO yetki belgesine dönüştürülmüştür. Kendi kaydınızın durumunu e-Devlet’ten ya da bölge müdürlüğünden kontrol edin; geçişin ayrıntısı R1 ve R2 yetki belgesi sayfasındadır.

Taşıma işleri organizatörü ile komisyoncu arasındaki fark nedir?

Organizatör taşımayı kendi adına üstlenir ve gönderene karşı sorumludur. Komisyoncu yalnız aracılık eder. Komisyonculuk için H türü yetki belgeleri sayfasına bakın.

Organizatör firmada şoför yoksa SRC belgesi gerekir mi?

Sürücü çalıştırmayan organizatörden SRC istenmez. Taşımayı fiilen yapan taşımacının sürücüsünde ise SRC 3 ya da SRC 4 aranır; sözleşme yaparken bunu kontrol edin.

TİO yetki belgesi için ÜDY 4 yeterli olur mu?

Taşıma işleri organizatörlüğü uluslararası eşya alanına girer; bu alanda ÜDY 3 ve ODY 3 gündeme gelir. ÜDY 4 yalnız yurt içi kapsamını karşılar. Emin olmak için e-Devlet’teki taahhüdünüze bakın.