Kantar Zorunluluğu ve Ağırlık Sınırları, dingil yükleri, azami ağırlıklar ve tartı kontrolü
Yük taşıyan araçlar için kantar (tartı) kontrolü, dingil ağırlığı ve azami yüklü ağırlık sınırları, fazla yükün sonuçları ve yüklemede dikkat edilecekler. SRC 3 ve SRC 4 ders konusu.
Karayolunda seyreden yük araçları, yol kenarındaki ağırlık ve boyut kontrol istasyonlarında tartılır. Fazla yük yolu bozar, fren mesafesini uzatır, lastik ve dingile zarar verir; bu yüzden hem sürücüye hem işletene hem de yükü gönderene yaptırım uygulanır.
Kısa cevap İki ayrı sınır vardır: aracın toplam azami yüklü ağırlığı ve her dingile düşen ağırlık. Toplam ağırlık sınırın altında olsa bile yük yanlış dağıtıldıysa dingil ağırlığından ceza yazılabilir.
Temel ağırlık sınırları
| Araç ya da dingil | Azami ağırlık |
|---|---|
| Tek dingil (tahriksiz) | 10 ton |
| Tek dingil (tahrikli) | 11,5 ton |
| İki dingilli kamyon | 18 ton |
| Üç dingilli kamyon | 25–26 ton |
| Dört dingilli kamyon | 32 ton |
| Beş ve altı dingilli yarı römorklu ya da römorklu katar | 40 ton |
| 40 feet ISO konteyner taşıyan, belirli şartları sağlayan katar | 44 ton |
Değerler Karayolları Trafik Yönetmeliği’ndeki genel sınırlardır; dingil aralığına ve süspansiyon tipine göre ayrıntılar değişir. Aracınızın kendi sınırı ruhsatında ve tescil belgesinde yazar; geçerli olan odur.
Tartı kontrolünde ne olur?
- İstasyona giriş “Kamyonlar kontrol istasyonuna” levhasını gördüğünüzde girmeniz zorunludur; girmemek ayrı bir ihlaldir.
- Tartım Toplam ağırlık ve dingil ağırlıkları ölçülür, boyutlar kontrol edilir.
- Fazla yük çıkarsa Ceza tutanağı düzenlenir; fazlalık belirli oranı aşıyorsa yük indirilmeden ya da aktarılmadan yola devam edilemez.
- Belgeler Taşıma irsaliyesi, varsa kantar fişi, ruhsat, SRC ve yetki belgesi sureti istenir.
Yüklemede dikkat edilecekler
- Yükü dengeli dağıtın Ağır parçalar dingillerin üzerine ve alçağa; ağırlık merkezi ortada.
- Yüklemeden sonra tartın Çıkış kantarı olan tesislerde fiş alın; fiş yolda elinizi güçlendirir.
- Sorumluluk paylaşılır Fazla yükte yalnızca sürücü değil, işleten ve gönderen de sorumlu tutulur; baskı altında fazla yük kabul etmeyin.
Sık sorulanlar
Toplam ağırlığım sınırın altında, yine de ceza yer miyim?
Evet, yük öne ya da arkaya yığıldıysa tek bir dingilin sınırı aşılmış olabilir. Dingil ağırlığı toplam ağırlıktan ayrı değerlendirilir.
Kantar fişi zorunlu mu?
Yükün ağırlığını gösteren belge denetimde istenebilir; yükleme yapılan tesiste kantar varsa fiş almanız sizi korur.
Konuyu kartlarla tekrar etmek için ders çalış, kendinizi denemek için online sınav, bütün konular için SRC ders konuları.
Kantar ve ağırlık sınırları sınavda nasıl sorulur?
Bu konu yük taşımacılığı belgelerinde (SRC 3, SRC 4) ve eşya taşımacılığına ait yönetici sınavlarında karşınıza çıkar. Sorular üç kalıptadır: terim tanımı (azami yüklü ağırlık, dingil ağırlığı, gabari), yukarıdaki tablodan sayı sorma ve basit taşıma kapasitesi hesabı. Dayanak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’dir. Sınav tek aşamalı MEB e-sınavıdır; 40 soruda 60 puan yeterlidir.
Ağırlık ve boyut terimleri ne anlama gelir?
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Yüksüz ağırlık | Aracın yük ve yolcu olmadan, deposu dolu ve donanımı üzerindeyken ağırlığı |
| Taşıma sınırı (istiap haddi) | Aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı ya da yolcu sayısı |
| Azami yüklü ağırlık | Yüksüz ağırlık ile taşıma sınırının toplamı |
| Dingil ağırlığı | Aynı dingile bağlı tekerleklerin yola aktardığı yük |
| Gabari | Aracın yüklü ya da yüksüz uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçüleri |
Hesap sorularının formülü tektir: taşıyabileceğiniz yük, azami yüklü ağırlıktan yüksüz ağırlığın çıkarılmasıyla bulunur.
Araçlarda azami boyut sınırları nelerdir?
- Genişlik en çok 2,55 metre.
- Yükseklik en çok 4 metre.
- Yarı römorklu araç uzunluğu en çok 16,5 metre.
- Römorklu katar uzunluğu en çok 18,75 metre.
Not: Bunlar Karayolları Trafik Yönetmeliği’ndeki genel sınırlardır. Sınırları aşan, bölünemeyen yükler ancak Karayolları Genel Müdürlüğü’nden alınan özel izin belgesiyle ve belirlenen güzergâhta taşınabilir. Güzergâh seçerken köprü ve tünel yüksekliklerini de kontrol edin; ayrıntı harita okuma bilgisi sayfasında.
Kantar ve ağırlık sınırları örnek soruları ve cevapları
Azami yüklü ağırlığı 18 ton, yüksüz ağırlığı 8 ton olan kamyon en çok kaç ton yük alabilir?
Doğru cevap B) 10 ton. 18 − 8 = 10 ton.
Araçların uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçülerine ne ad verilir?
Doğru cevap C) Gabari. Gabari aşımı da fazla yük gibi ayrı bir ihlaldir.
Aynı dingile bağlı tekerleklerin yola aktardığı yüke ne denir?
Doğru cevap A) Dingil ağırlığı. Toplam ağırlık uygun olsa bile dingil ağırlığı ayrıca ölçülür.
Yükleme sırasında ağır parçalar nereye yerleştirilmelidir?
Doğru cevap C) Alta ve dingillerin üzerine, dengeli biçimde. Alçak ağırlık merkezi devrilme riskini, dengeli dağılım dingil aşımını önler.
Kantar ve ağırlık sınırları hakkında sık sorulanlar
Kantar konusu hangi belgelerin sınavında çıkar?
Ağırlıklı olarak eşya taşımacılığı belgelerinde: SRC 3 ve SRC 4 ile ODY ve ÜDY 3, 4. Yükleme kuralları ise bütün sürücü belgelerinde trafik kuralları dersinin parçasıdır.
İstiap haddi ne demek?
Aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı ya da yolcu sayısıdır; mevzuatta taşıma sınırı olarak da geçer. Aracınıza ait değer tescil belgesinde yazar ve denetimde o değer esas alınır.
Fazla yük cezasının tutarı ne kadar?
Tutar aşım oranına göre kademelidir ve her yıl yeniden değerleme ile değişir; bu yüzden burada rakam vermiyoruz. Güncel tutarı işlemden önce resmî kaynaktan teyit edin; sürücü ve işletmeci yaptırımlarının genel çerçevesi SRC idari para cezaları sayfasındadır.
Resmî kaynaklar
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü
- e-Devlet Kapısı
- MEB Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği (4 Şubat 2026 değişikliğiyle)
Bu sayfadaki bilgiler yukarıdaki resmî kaynaklara ve kurumumuzun güncel uygulamasına dayanır. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce bizi arayarak teyit edebilirsiniz.
Denge SRC Kursu’nun kurucularındandır; 2018’den bu yana Tuzla’da SRC, SRC Kurye, ODY ve ÜDY eğitimlerinin kayıt, eğitim ve e-sınav süreçlerini yönetir. Sayfalardaki bilgileri mevzuat değiştikçe günceller.
