İnsan Kaynakları Yönetimi ODY ve ÜDY Ders Konusu, iş analizi, işe alma, oryantasyon, performans ve motivasyon

İnsan kaynakları yönetimi hangi ODY ve ÜDY belgelerinde sınav konusudur?

Ders, programda “İnsan Kaynakları ve Davranış Yönetimi” adıyla geçer ve sekiz türün hepsinde okutulur: ODY 1, ODY 2, ODY 3, ODY 4, ÜDY 1, ÜDY 2, ÜDY 3 ve ÜDY 4.

Kurs ders saatleri tablomuzda ÜDY programlarında bu derse ODY’ye göre daha fazla saat ayrılmıştır; üst düzey yöneticiden strateji ve liderlik boyutunu da bilmesi beklenir. Ayrıntı: ODY ders saatleri · ÜDY ders saatleri.

Sınav düzeni her türde aynıdır: MEB e-sınavı, tek aşama, 40 soru, 60 puan (24 doğru), 8 sınav hakkı.

İnsan kaynakları yönetimi nedir, personel yönetiminden farkı ne?

İnsan kaynakları yönetimi, işletmenin amaçlarına ulaşması için gereken insan gücünün planlanması, bulunması, geliştirilmesi, değerlendirilmesi ve elde tutulmasına yönelik faaliyetlerin bütünüdür. Geleneksel personel yönetimi kayıt tutma, bordro ve özlük işleri gibi işlem ağırlıklı bir bakışa sahiptir ve çalışanı maliyet unsuru olarak görür. İnsan kaynakları yönetimi ise çalışanı geliştirilmesi gereken bir kaynak ve rekabet üstünlüğü aracı sayar; stratejik ve uzun vadelidir.

Yönetimin beş temel fonksiyonu da bu derste sorulur: planlama, örgütleme, yöneltme (yürütme), koordinasyon ve denetim.

İnsan kaynakları yönetiminin işlevleri nelerdir?

İş analizi, iş tanımı ve iş gerekleri arasındaki fark nedir?

• İş analizi Bilgi toplama sürecinin kendisidir; gözlem, görüşme ve anket gibi yöntemlerle yapılır. Diğer bütün insan kaynakları işlevlerinin temelidir.
• İş tanımı İş analizinin ilk çıktısıdır; işi anlatır: görevler, yetki ve sorumluluklar, çalışma koşulları, bağlı olunan birim.
• İş gerekleri (iş şartnamesi) İkinci çıktıdır; işi yapacak kişide aranan nitelikleri anlatır: öğrenim, tecrübe, belge, beceri ve fiziksel yeterlilik.
• İş değerlemesi İşlerin birbirine göre göreli önemini belirler ve ücret yapısına temel olur; kişiyi değil işi değerlendirir.

Sürücü kadrosu için iş gereklerinin bir bölümü mevzuatla belirlenmiştir: uygun sınıf ehliyet, taşımanın türüne uygun SRC belgesi ve psikoteknik değerlendirme. Hangi sürücü için hangi belgenin arandığını hangi SRC belgesi sayfasında, psikoteknik yükümlülüğünü kimler psikoteknik almalıdır sayfasında bulabilirsiniz.

İşe alma süreci hangi adımlardan oluşur?

1. İhtiyacın belirlenmesi İnsan kaynakları planı ve iş gerekleriyle açık pozisyon tanımlanır.
2. Aday bulma İç kaynaklardan (terfi, nakil, rotasyon) ya da dış kaynaklardan (ilan, İŞKUR, kariyer siteleri, çalışan tavsiyesi, okullar) aday havuzu oluşturulur.
3. Ön eleme Başvuru formu ve özgeçmişler iş gerekleriyle karşılaştırılır.
4. Sınav ve görüşme Mülakat, bilgi ve beceri testleri uygulanır.
5. Referans ve belge kontrolü Beyan edilen tecrübe ve belgeler doğrulanır.
6. İş teklifi ve işe yerleştirme Sözleşme yapılır, oryantasyon başlar.

İç kaynak kullanımı çalışanı motive eder ve ucuzdur; buna karşılık kuruma yeni bakış açısı getirmez. Dış kaynak yeni fikir ve beceri getirir; maliyeti ve uyum süresi daha yüksektir.

Motivasyon kuramları ve liderlik tarzları nelerdir?

• Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi Alttan üste: fizyolojik ihtiyaçlar, güvenlik, ait olma ve sevgi, saygı görme, kendini gerçekleştirme. Alt basamak karşılanmadan üst basamak güdüleyici olmaz.
• Herzberg’in çift faktör kuramı Hijyen faktörleri (ücret, çalışma koşulları, iş güvencesi, yönetim biçimi) eksikse tatminsizlik yaratır ama tek başına motive etmez. Motive edici faktörler (başarı, tanınma, sorumluluk, işin kendisi, ilerleme) tatmini artırır.
• McGregor’un X ve Y kuramı X yaklaşımı insanın işten kaçtığını ve sıkı denetim gerektiğini, Y yaklaşımı insanın uygun koşullarda sorumluluk almak istediğini varsayar.
• Liderlik tarzları Otokratik lider kararı tek başına verir; demokratik (katılımcı) lider çalışanları karara katar; serbest bırakıcı lider yetkiyi gruba bırakır.

İşi zenginleştirme (çalışana daha fazla sorumluluk ve yetki verme), iş genişletme (aynı düzeyde görev çeşitliliğini artırma) ve rotasyon (çalışanı farklı işlerde dönüşümlü çalıştırma) sınavda birbirine karıştırılan üç kavramdır.

İnsan kaynakları yönetiminde ezberlenmesi gerekenler

• İş tanımı işi, iş gerekleri kişiyi anlatır; ikisinin kaynağı iş analizidir.
• Oryantasyon işe alıştırma eğitimidir.
• Maslow’da ilk basamak fizyolojik ihtiyaçlar, son basamak kendini gerçekleştirmedir.
• Herzberg’de ücret hijyen, başarı ve tanınma motive edici faktördür.
• 360 derece değerlendirme, çalışanın üstleri, astları, iş arkadaşları, müşterileri ve kendisi tarafından değerlendirilmesidir.
• Yönetim fonksiyonları planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon, denetim sırasıyla sayılır.
• İş değerlemesi işin değerini, performans değerlendirme çalışanın başarısını ölçer.

İnsan kaynakları yönetimi örnek soruları ve cevapları

1. Bir işi yapacak kişide bulunması gereken öğrenim, tecrübe ve beceri gibi nitelikleri gösteren belge hangisidir?

   Aİş tanımıBİş gerekleriCİş değerlemesiDOrganizasyon şeması

2. İşe yeni başlayan çalışanın işine, işyerine ve çalışma arkadaşlarına uyumunu sağlamak için yapılan eğitime ne denir?

   ARotasyonBOryantasyonCKoçlukDDelegasyon

3. Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde en üst basamakta hangisi yer alır?

   AGüvenlikBSaygı görmeCAit olmaDKendini gerçekleştirme

4. Aşağıdakilerden hangisi yönetimin temel fonksiyonlarından biri değildir?

   APlanlamaBÖrgütlemeCDenetimDPazarlama

5. Herzberg’in çift faktör kuramına göre aşağıdakilerden hangisi hijyen faktörüdür?

   ABaşarıBTanınmaCÜcretDSorumluluk

6. Boşalan bir kadronun terfi ya da nakil yoluyla kurum içinden doldurulmasının üstünlüğü aşağıdakilerden hangisidir?

   AKuruma yeni fikirler getirmesiBÇalışanların motivasyonunu artırmasıCAday sayısının çok olmasıDUyum süresinin uzun olması

Devamı için ODY örnek sınav soruları ve ÜDY örnek sınav soruları; süreli deneme için ODY 4 online sınavı ve ÜDY 4 online sınavı.

İnsan kaynakları dersi hakkında sık sorulanlar

İnsan kaynakları dersinden sınavda kaç soru gelir?

Ders başına soru sayısı resmî olarak sabit değildir. İşletme grubu dersleri birlikte düşünüldüğünde sınavın önemli bir bölümünü oluşturur.

Kuramcı isimlerini ezberlemek gerekir mi?

Evet, en azından Maslow, Herzberg ve McGregor’u kuramlarıyla eşleştirebilmelisiniz. Sorular çoğu zaman “hangi kuram kime aittir” ya da “hangisi hijyen faktörüdür” biçimindedir.

İş hukuku ile insan kaynakları dersi aynı şey mi?

Hayır. İş hukuku, iş sözleşmesi, çalışma süreleri ve fesih gibi hukuki kuralları anlatan ayrı bir derstir. İnsan kaynakları dersi yönetim boyutunu ele alır; ikisi birbirini tamamlar.

Küçük bir nakliye firmasında bu konuların pratik karşılığı var mı?

Vardır. Üç araçlı bir firmada bile sürücü seçerken belge kontrolü yapmak, işe başlayan sürücüye güzergâh ve evrak düzenini anlatmak ve kaza kayıtlarını izlemek bu dersin uygulamasıdır. Sürücülerinizin belge eksiği varsa SRC kursu başvurusu ile tamamlayabilirsiniz.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği ODY ve ÜDY eğitim programının dayanağı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı.
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği Sürücülerde aranan nitelikler ve mesleki yeterlilik şartı, mevzuat.gov.tr.
• MEB Özel Ulaştırma Hizmetleri Kursları Yönetmeliği Kurs ve e-sınav esasları, Milli Eğitim Bakanlığı.

Denge SRC Kursu, Tuzla’da ODY ve ÜDY programlarının tamamını verir; Pendik ve Gebze’deki firmalara yakındır. Kayıt: ODY belgeleri · ÜDY belgeleri · 0549 493 42 42