Takip Mesafesi Hesaplama, hızın yarısı kuralı, 2 saniye kuralı ve ağır taşıtlar için örnek tablo

Takip mesafesi nedir, neden kurala bağlanmıştır?

Takip mesafesi, aynı şeritte önünüzde giden araçla aranızda bıraktığınız güvenlik boşluğudur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu sürücülere öndeki aracı güvenli ve yeterli bir mesafeden izleme yükümlülüğü getirir; Karayolları Trafik Yönetmeliği de bu mesafenin nasıl ölçüleceğini tarif eder. Amaç, öndeki araç aniden yavaşladığında ya da durduğunda sizin de çarpmadan durabilmenizdir. Arkadan çarpma, kazalarda asli kusur sayılan hâller arasındadır; “önümdeki aniden durdu” savunması bu yüzden çoğu zaman kabul görmez.

Hızın yarısı kuralıyla takip mesafesi nasıl hesaplanır?

Kural şudur: takip mesafesi, aracın kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar metre olmalıdır. Hesap tek adımdır: hız göstergesindeki sayıyı ikiye bölün, sonucu metre olarak okuyun.

• 50 km/saat hızda en az 25 metre
• 80 km/saat hızda en az 40 metre
• 90 km/saat hızda en az 45 metre
• 120 km/saat hızda en az 60 metre

Yolda metreyi gözle kestirmek zordur; pratikte ölçmenin güvenilir yolu süre kuralıdır.

2 saniye kuralı nasıl uygulanır?

1. Sabit bir nokta seçin Öndeki aracın birazdan geçeceği bir levha, köprü ayağı, ağaç ya da yol çizgisi.
2. Saymaya başlayın Öndeki aracın arka ucu o noktayı geçtiği anda “seksen sekiz, seksen dokuz” deyin. Bu iki sayıyı normal hızla söylemek yaklaşık iki saniye sürer.
3. Karşılaştırın Saymayı bitirmeden aracınızın önü o noktaya ulaştıysa çok yakınsınız.
4. Açın Ayağınızı gazdan çekerek mesafeyi açın, yeniden sayın. Fren yapıp arkanızdaki aracı tehlikeye atmayın.

Süre kuralının üstünlüğü hızdan bağımsız olmasıdır: hızlandıkça iki saniyede gidilen yol kendiliğinden uzar. Saniyede gidilen yolu bulmak için hızı 3,6’ya bölersiniz; 90 km/saat, saniyede 25 metre eder ve iki saniyede 50 metre yol alınır. Hızın yarısı kuralı aynı hız için 45 metre verir; iki yöntem birbirine yakındır ve sınavda ikisi de doğru kabul edilen yöntemlerdir.

Hıza göre takip mesafesi tablosu

Not: İlk üç sütun kuralın doğrudan hesabıdır. Son sütun mevzuattaki bir sayı değil, güvenli sürüş eğitiminde verilen “yağışta mesafeyi iki katına çıkarın” önerisinin karşılığıdır. Değerler yuvarlanmıştır.

Takip mesafesi ile durma mesafesi arasındaki fark nedir?

• Reaksiyon mesafesi Sürücünün tehlikeyi fark ettiği andan ayağını frene bastığı ana kadar aracın aldığı yoldur. Dinç bir sürücüde reaksiyon süresi bir saniye dolayındadır; 90 km/saat hızda bu, fren daha devreye girmeden yaklaşık 25 metre demektir. Yorgunluk, telefon ve alkol bu süreyi uzatır.
• Fren mesafesi Frene basıldığı andan aracın durduğu ana kadar alınan yoldur. Hıza, yüke, lastiklere ve zemine bağlıdır. Hız iki katına çıkınca fren mesafesi yaklaşık dört katına çıkar.
• Durma mesafesi İkisinin toplamıdır.

Takip mesafesi, durma mesafesinin tamamı kadar değildir; çünkü öndeki araç da duvar gibi bir anda durmaz, o da fren mesafesi kadar yol alır. Takip mesafesinin asıl karşıladığı şey sizin reaksiyon sürenizdir. İki saniyenin mantığı budur: bir saniye fark etmek ve tepki vermek, bir saniye güvenlik payı.

Kamyon, TIR ve otobüste takip mesafesi neden daha uzun olmalı?

• Kütle Yüklü bir ağır taşıt, aynı hızdaki otomobile göre çok daha uzun mesafede durur. Yasal alt sınır aynıdır; güvenli mesafe aynı değildir. Ağır taşıtta iki saniyeyi alt sınır sayın ve kuru zeminde de bunun üzerine çıkın.
• Havalı fren gecikmesi Havalı fren sisteminde pedala basılmasıyla frenin tam tutması arasında kısa bir gecikme vardır.
• Yolcu güvenliği Otobüs ve serviste ani fren, ayaktaki ve kemersiz yolcuyu yaralar. Geniş takip mesafesi, yumuşak fren yapabilmenin ön koşuludur.
• Tehlikeli madde taşıyan araçlar Yerleşim yeri dışındaki karayollarında diğer araçları en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır. Bu, sınavda doğrudan sorulan bir sayıdır.
• Konvoy hâlinde seyir Kol ya da grup hâlinde giden araçlar, kendilerini geçmek isteyen araçların güvenle girebileceği kadar aralık bırakır.

İnişlerde fren ısınması nedeniyle fren mesafesi daha da uzar; inişe başlamadan vites küçültmek ve motor frenini kullanmak gerekir. Araç tarafını araç tekniği ve ekonomik sürüş sayfasında anlattık.

Yağmurda, siste, karda ve gece takip mesafesi ne kadar olmalı?

Takip mesafesi SRC sınavında nasıl sorulur?

Konu, SRC 1-2-3-4 ve SRC Kurye sınavlarında trafik kuralları ve güvenli sürüş başlıkları altında gelir. Sınav 40 soruluk MEB e-sınavıdır ve 60 puanla (24 doğru) geçilir. Beş örnek:

1. 90 km/saat hızla seyreden bir aracın sürücüsü, önündeki aracı en az kaç metre mesafeden takip etmelidir?

   A30B45C60D90

2. Takip mesafesi süreyle ölçülürken öndeki aracın geçtiği noktaya en erken kaç saniyede varılmalıdır?

   A1B2C5D10

3. Tehlikeli madde taşıyan araçlar, yerleşim yeri dışındaki karayollarında diğer araçları en az kaç metreden takip etmelidir?

   A20B30C50D100

4. Durma mesafesi aşağıdakilerden hangisidir?

   AYalnız fren mesafesiBYalnız reaksiyon mesafesiCReaksiyon mesafesi ile fren mesafesinin toplamıDTakip mesafesinin yarısı

5. Yağışlı havada takip mesafesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   ADeğiştirilmezBAzaltılırCArtırılırDYalnız gece artırılır

Konu testleri için online sınav, kartlarla tekrar için ders çalış, bütün başlıklar için SRC ders konuları. Kavşaklardaki öncelik sorularını ana yol, tali yol ve geçiş hakkı sayfasında topladık.

Takip mesafesi hakkında sık sorulanlar

Takip mesafesi şehir içinde de hızın yarısı kadar mı olmalı?

Evet, kural yol ayrımı yapmaz. 50 km/saat hızda en az 25 metre gerekir. Yoğun trafikte bu mesafeyi korumak zordur; hızınızı düşürdükçe gereken mesafe de kısalır.

Hızın yarısı kuralı mı, 2 saniye kuralı mı daha güvenlidir?

İki saniye kuralı her hızda biraz daha uzun bir mesafe verir ve yolda uygulaması kolaydır. Sınavda metre sorulursa hızın yarısını, süre sorulursa iki saniyeyi işaretleyin.

Araya başka araç girerse ne yapmalıyım?

Ayağınızı gazdan çekerek yeni araçla aranızdaki mesafeyi yeniden kurun. Boşluğu kapatmak için yakın takibe geçmek, kazandırdığı birkaç saniyeye değmeyecek bir risktir.

Takip mesafesine uymamanın cezası var mı?

Evet, 2918 sayılı Kanun’a göre idari para cezası ve ceza puanı uygulanır. Tutarlar her yıl güncellendiği için rakam vermiyoruz; güncel tutarı Emniyet Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı ceza rehberinden teyit edin. Kaza hâlinde asıl sonuç, kusurun büyük ölçüde arkadan çarpana yüklenmesidir.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Araçlar arasındaki mesafeye ilişkin sürücü yükümlülüğü, mevzuat.gov.tr. Özet: Karayolları Trafik Kanunu rehberi.
• Karayolları Trafik Yönetmeliği Takip mesafesinin hızın yarısı kadar metre ya da iki saniyelik yol olarak ölçülmesi, tehlikeli madde taşıyan araçlar için 50 metre kuralı, mevzuat.gov.tr.
• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği SRC eğitim programının dayanağı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı.

Denge SRC Kursu, Tuzla’da SRC eğitimlerini verir; Pendik ve Gebze’den kolay ulaşılır. Yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar: SRC kursu başvuru.