Güvenli Sürüş Teknikleri, ticari araç sürücüleri ve kuryeler için sınavda ve yolda işe yarayan kurallar

Takip mesafesi ve durma mesafesi

• İki saniye kuralı Öndeki araç sabit bir noktayı geçtikten sonra siz o noktaya en erken iki saniyede varmalısınız. Yağışta, gece ve ağır yükte süreyi artırın.
• Metre hesabı Takip mesafesi, hızınızın metre cinsinden en az yarısı kadar olmalıdır: 90 km/saat hızda en az 45 metre.
• Durma mesafesi Reaksiyon mesafesi ile fren mesafesinin toplamıdır. Hız iki katına çıkınca fren mesafesi yaklaşık dört katına çıkar.
• Yük etkisi Yüklü kamyon ve TIR boş araca göre çok daha uzun mesafede durur; inişlerde motor freni ve yardımcı fren kullanın, freni sürekli basılı tutmayın.

Kör noktalar ve manevra

1. Aynaları yola çıkmadan ayarlayın Ağır taşıtın sağ ön ve arka tarafı en büyük kör noktadır.
2. Şerit değiştirmeden önce ayna, sinyal, omuz kontrolü sırasını bozmayın.
3. Sağa dönüşlerde bisiklet ve motosikletleri arayın; uzun araç dönüşte arka tekerle kaldırıma yaklaşır.
4. Geri manevrada mümkünse bir gözcüden yardım alın; göremiyorsanız inip bakın.

Yorgunluk, dikkat ve süreler

Yorgun sürücünün reaksiyon süresi alkollü sürücününkine yaklaşır. Esneme, şeritten kayma ve son kilometreleri hatırlamama uykunun habercisidir; cam açmak ya da müzik çözüm değildir, çözüm durup dinlenmektir. Ticari sürücüler için sürüş ve dinlenme süreleri yasal olarak sınırlıdır: çalışma ve dinlenme süreleri.

Kötü hava ve yol koşulları

• Yağmur İlk yağmurda yol en kaygandır; hızı düşürün, takip mesafesini iki katına çıkarın.
• Sis Kısa farlar ve sis lambaları; uzun far sisi aydınlatmaz, geri yansıtır.
• Kar ve buz Yumuşak gaz, yumuşak fren, yüksek vites; zincir ve kış lastiği zorunluluğuna uyun.
• Yan rüzgâr Boş ve brandalı araçlar ile motosikletler en çok etkilenir; köprü ve viyadüklerde hızı düşürün.

Yük ve yolcu güvenliği

• Yük Ağırlık merkezi alçak ve ortada olmalı, yük sabitlenmeli; kayan yük virajda aracı devirir. Azami yüklü ağırlığı ve dingil yüklerini aşmayın.
• Yolcu Kapılar kapanmadan hareket etmeyin, ani fren ve ani kalkıştan kaçının, ayakta yolcu varsa viraj hızını düşürün.
• Tehlikeli madde Ayrı belge ve donanım gerektirir: SRC 5 belgesi.

Motosikletli kuryeler için

• Görünür olun Reflektif yelek, açık renk kask ve gündüz de yanan far. Araç sürücüsünün sizi gördüğünü varsaymayın.
• Koruyucu donanım Kask, eldiven, korumalı mont ve bot; yaz sıcağında da.
• Şerit arası geçiş Duran ya da yavaş akan trafikte düşük hız farkıyla; kapı açılmasına ve ani şerit değişimine hazır olun.
• Islak zemin Yol çizgileri, rögar kapakları ve tramvay rayları ıslakken buz gibidir; üzerlerinde fren yapmayın.
• Zaman baskısı Yeni yönetmelik “şu kadar dakikada kapında” türü taahhütleri yasakladı; gönderi makul sürede teslim edilir. SRC Kurye belgesi

Sınavda nasıl sorulur?

Güvenli sürüş soruları genellikle sayı ve öncelik sorar: takip mesafesi kaç metre olmalı, sisli havada hangi far yakılır, inişte hangi vites kullanılır, yorgunluk belirtisi hangisidir. Online sınavda “konu testi” seçeneğiyle yalnızca bu konudan soru çözebilir, bilgi kartlarıyla tekrar edebilirsiniz.

Sık sorulanlar

Takip mesafesi kaç metre olmalı?

Hızınızın metre cinsinden en az yarısı: 80 km/saat hızda en az 40 metre. Pratikte iki saniye kuralı aynı sonucu verir.

İnişte frenler neden ısınır, ne yapmalıyım?

Sürekli fren, balataları ısıtıp tutuşu azaltır. İnişe başlamadan vites küçültün, motor freni ve varsa retarder kullanın; ayak frenini kısa ve kesik kullanın.

Güvenli sürüş tekniklerinde en sık karıştırılan kavramlar hangileri?

Seyir hâlinde acil durumda ne yapılır?

• Lastik patlarsa Direksiyonu iki elle sıkı tutun, frene sert basmayın, gazdan ayağınızı çekip aracı yavaşlatarak sağa alın.
• Frenler zayıflarsa Vites küçültün, yardımcı freni kullanın; inişe küçük vitesle girmek bu durumu baştan önler.
• Viraj Hızı viraja girmeden düşürün; virajın içinde sert fren aracı savurur.
• Tehlikeli madde taşıyan araç önünüzdeyse Bu araçlar en az 50 metre takip mesafesi bırakır; siz de araya girmeyin.

Güvenli sürüş teknikleri örnek soruları ve cevapları

Tek aşamalı MEB e-sınavında 40 soruda 60 puan yeterlidir; güvenli sürüş soruları aşağıdaki kalıplarla gelir.

1. Saatte 70 km hızla giden araç en az kaç metre takip mesafesi bırakmalıdır?

   A25 metreB35 metreC50 metreD70 metre

2. Su birikintisinde araç kızaklamaya başladığında hangisi yapılmaz?

   AGazdan ayak çekilirBDireksiyon düz tutulurCFrene sert basılırDSakin kalınır

3. Gece karşı yönden araç gelirken hangi far kullanılır?

   AUzun farBKısa farCYalnız park lambasıDSis farı

4. Seyir hâlinde ön lastik patladı. İlk yapılacak şey hangisidir?

   ASert fren yapmakBDireksiyonu sıkı tutup gazdan ayağı çekmekCVitesi boşa almakDHemen sağa kırmak

Güvenli sürüş teknikleri sınav soruları hakkında sık sorulanlar

Güvenli sürüş konusu hangi belgelerin sınavında çıkar?

SRC 1, 2, 3, 4 ve SRC Kurye eğitimlerinin hepsinde ortak derstir. Bütün başlıkları SRC ders konuları sayfasında görebilir, ders süresini ders saatleri tablosundan kontrol edebilirsiniz.

İki saniye kuralı mı, hızın yarısı kuralı mı doğru cevap?

İkisi de aynı güvenlik payını anlatır. Soru “kaç metre” diye soruyorsa hızın yarısını, “kaç saniye” diye soruyorsa iki saniyeyi işaretleyin; şıklara bakarak hangi kuralın istendiğini anlayabilirsiniz.

Güvenli sürüş hangi konularla birlikte çalışılmalı?

Trafik kazalarının önlenmesi ve trafik kuralları ile iç içedir; üçünü arka arkaya çalışmak tekrar yükünü azaltır. Süreli deneme için online sınav sayfasındaki konu testini kullanabilirsiniz.

Kış lastiği zorunluluğu hangi tarihlerde, kimleri kapsıyor?

Ticari araçlarda kış lastiği zorunluluğu 15 Kasım – 15 Nisan arasında uygulanır. Süre, 4 Ekim 2025 tarihli ve 33037 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle 4 aydan 5 aya çıkarıldı; önceki aralık 1 Aralık – 1 Nisan idi.

• Kapsam Şehirler arası yollarda yolcu ve eşya taşıyan ticari araçlar (yabancı plakalılar dâhil). İl sınırları içindeki uygulamaya valilikler karar verir; valilik süreyi başta ve sonda birer ay uzatabilir. Hususi araçlar, motosikletler, traktörler ve römorklar kapsam dışındadır.
• Hangi lastikler? Kamyon, çekici, tanker ve otobüste tahrikli dingillerdeki bütün lastikler; kamyonet, minibüs ve otomobilde bütün lastikler kış lastiği olmalıdır. Lastiğin yanağında M+S ya da kar tanesi işareti aranır.
• Diş derinliği Kamyon, çekici, tanker ve otobüste en az 4 mm; kamyonet, minibüs ve otomobilde en az 1,6 mm.
• Ceza Bakanlığın Kasım 2025 duyurusunda idari para cezası 5.856 TL olarak açıklandı; tutar yıl içinde değişebildiği için sezon başında güncel duyuruyu kontrol edin.

Kaynak: Resmî Gazete, 4 Ekim 2025 ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı duyurusu.