Karayolları Trafik Kanunu Rehberi, 2918 sayılı Kanun’un ticari sürücüyü ilgilendiren bölümleri

Karayolları Trafik Kanunu rehberi: 2918 sayılı Kanun’da ehliyet sınıfları, hız, alkol, takip mesafesi, yükleme ve ceza puanı. SRC sınavı için Tuzla’dan özet.

Son güncelleme: 21 Eylül 2026Yazan: Oğuzcan Uzunçam6 dk okuma

Dönem Kaydı 0549 493 42 42

Karayolları Trafik Kanunu, direksiyon başındaki herkesi bağlar; ama ticari araç sürücüsü için kanunun bazı bölümleri doğrudan ekmek parasıyla ilgilidir. Bu rehberde 2918 sayılı Kanun’u madde madde aktarmak yerine, kamyon, TIR, otobüs, minibüs ve ticari kamyonet kullananların bilmesi gereken bölümleri özetliyoruz. Ceza tutarları her yıl yeniden değerlendiği için bu sayfada tutar vermiyoruz; yaptırımın mantığını anlatıyoruz.

Karayolları Trafik Kanunu nedir, neyi düzenler?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlamayı amaçlar. Sürücü belgelerini, araçların tescil ve muayenesini, trafik kurallarını, kazalardaki hukuki sorumluluğu, zorunlu sigortayı ve kurallara uymayanlara uygulanacak yaptırımları belirler. Uygulama ayrıntıları Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yer alır; hız sınırı tabloları, takip mesafesi ve araç boyutları gibi sayısal kurallar çoğunlukla yönetmelikten gelir.

Ticari taşımacılıkta bu kanun tek başına değildir. Sürücünün mesleki yeterliliği (SRC), firmanın yetki belgesi ve yöneticilerin ODY ile ÜDY belgeleri 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na dayanır. İki kanunun ilişkisini ulaştırma mevzuatı ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği rehberi sayfalarında bulabilirsiniz.

Ticari sürücüyü ilgilendiren sürücü belgesi sınıfları hangileridir?

Sınıf	Kullanılan araç	Birlikte istenen SRC
B	Otomobil ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kg’a kadar kamyonet	Ticari kamyonetle eşya taşımada SRC 4
C1	3.500 kg ile 7.500 kg arasındaki kamyon	SRC 4 ya da SRC 3
C	Kamyon ve çekici	SRC 4 ya da SRC 3
CE	C sınıfı araçla birlikte römork ya da yarı römork (TIR)	SRC 4 ya da SRC 3
D1	Minibüs	SRC 2 ya da SRC 1
D	Otobüs	SRC 2 ya da SRC 1
A1, A2, A	Motosiklet	Ticari kuryelikte SRC Kurye

Sürücü belgesi aracı kullanma yetkisini, SRC ise o araçla ticari taşıma yapma yeterliliğini gösterir; biri diğerinin yerine geçmez. Ehliyetinize göre hangi belgeyi alabileceğinizi ehliyet türüne göre SRC belgesi ve hangi SRC belgesi? sayfalarından görebilirsiniz. Ticari sürücülerden ayrıca 5 yıl geçerli psikoteknik raporu istenir.

Kanun hız konusunda ticari sürücüden ne bekler?

Kanun iki ayrı yükümlülük koyar. Birincisi, araç cinsine göre belirlenen azami hız sınırlarına uymaktır; tablo için trafik kuralları sayfasına bakın, burada yinelemiyoruz. İkincisi ve sınavda daha az bilineni, hızı yol, hava, görüş, yük ve trafik durumuna göre ayarlama zorunluluğudur. Sınırın altında gidiyor olmak, sisli havada ya da yüklü araçla virajda kusursuz olduğunuz anlamına gelmez.

Hız ihlalinde yaptırım, sınırın ne oranda aşıldığına göre kademelenir; aşım büyüdükçe para cezası ve ceza puanı artar, ağır ve tekrarlayan aşımlarda sürücü belgesi geçici olarak geri alınabilir. Takograf ve hız sınırlayıcı bulunan araçlarda bu cihazlara müdahale etmek ayrı bir ihlaldir.

Alkol, takip mesafesi ve sürüş süreleri için kurallar nelerdir?

Alkol sınırı Hususi otomobil sürücüsü için 0,50 promil, ticari araç sürücüleri dâhil diğer bütün sürücüler için 0,20 promildir. Sınırı aşan sürücünün belgesi geçici olarak geri alınır; tekrarında süre uzar, sürücü eğitime ve psikoteknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesine yönlendirilir.
Uyuşturucu ve uyarıcı madde Bu maddelerin etkisinde araç kullanmak kesin olarak yasaktır ve yaptırımı alkolden ağırdır.
Takip mesafesi Öndeki araçla aranızda, hızınızın kilometre cinsinden değerinin en az yarısı kadar metre bırakırsınız; 90 km/saatle giden araç için bu 45 metredir. Pratik karşılığı iki saniye kuralıdır. Ağır ve yüklü araçta duruş mesafesi uzadığı için bu değer asgari kabul edilmelidir.
Sürüş ve dinlenme süreleri Kanun, ticari araç sürücülerinin belirli süreden fazla aralıksız araç kullanmasını yasaklar. Süreler ve takograf kuralları: çalışma ve dinlenme süreleri.
Emniyet kemeri ve telefon Kemer kullanımı zorunludur; seyir hâlinde telefonu elde kullanmak yasaktır.

Yükleme ve araç boyutlarıyla ilgili kurallar nelerdir?

Kanun, araçların yönetmelikte belirlenen ağırlık ve boyut sınırlarını aşacak biçimde yüklenmesini yasaklar. Temel ilkeler şunlardır: taşıma sınırının üstünde yolcu ya da yük alınmaz; yük, sürücünün görüşünü ve aracın dengesini bozmayacak, yola düşmeyecek ve sürüklenmeyecek biçimde bağlanır; araçtan taşan yük gündüz kırmızı bezle, gece kırmızı ışık ya da yansıtıcıyla işaretlenir.

Aşırı yüklemede sorumluluk yalnız sürücüde kalmaz; işleten ve yükü gönderen de yaptırımla karşılaşabilir, fazla yük indirilmeden aracın yola devamına izin verilmez. Dingil ağırlıkları ve kantar denetimi için: kantar ve ağırlık sınırları.

Ceza puanı sistemi nasıl işler?

Kanun, para cezasının yanında her ihlale bir ceza puanı bağlar. Puanlar sürücünün siciline işlenir ve geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanına ulaşan sürücü için kademeli bir süreç başlar:

İlk kez 100 puan Sürücü belgesi geçici olarak geri alınır ve sürücü eğitime tabi tutulur.
İkinci kez 100 puan Geri alma süresi uzar; sürücü psikoteknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçirilir.
Üçüncü kez 100 puan Sürücü belgesi iptal edilir.

Önemli: Geri alma sürelerini ve hangi ihlale kaç puan verildiğini bu sayfada yazmıyoruz; güncel metni mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edin. Ticari sürücü için sonuç açıktır: sürücü belgesi geri alındığında SRC belgeniz olsa da direksiyona geçemezsiniz. Belgenin iadesinde istenen değerlendirme için kimler psikoteknik almalıdır? yazısına bakın.

Kaza hâlinde kanunun sürücüye yüklediği görevler nelerdir?

Durmak ve güvenlik önlemi almak Kazaya karışan sürücü durur, reflektör ve ışıklarla yolu güvene alır.
İlk yardım ve haber verme Yaralı varsa sağlık ve kolluk birimlerine haber verir, olay yerinden ayrılmaz.
Bilgi ve belge İstenildiğinde kimlik, sürücü belgesi, tescil ve sigorta bilgilerini karşı tarafa ve görevlilere verir.
Hukuki sorumluluk ve sigorta Kanun, işleteni araçtan doğan zarardan sorumlu tutar ve zorunlu mali sorumluluk sigortasını şart koşar. Ticari araçlarda işleten çoğu zaman firmadır; sürücünün kusuru firmayı da bağlar.

Kusur değerlendirmesinde asli kusur sayılan hâller belirleyicidir. Konunun devamı: trafik kazalarının önlenmesi · güvenli sürüş teknikleri.

Karayolları Trafik Kanunu SRC sınavında nasıl karşınıza çıkar?

SRC, SRC Kurye, ODY ve ÜDY programlarının trafik kuralları, güvenli sürüş ve mevzuat derslerindeki soruların kaynağı bu kanun ve yönetmeliğidir. Sorular genellikle sayı (promil, takip mesafesi, hız), öncelik (kim geçer, hangi işaret üstündür) ve sorumluluk (kazada kim ne yapar) kalıbında gelir. Sınav tek aşamalı MEB e-sınavıdır; 40 soruda 60 puan (24 doğru) yeterlidir ve 8 sınav hakkınız vardır.

Çalışırken kanun metnini ezberlemeye uğraşmayın; bilgi kartları ve online deneme sınavı ile hangi başlıkta eksiğiniz olduğunu görün. Denge SRC Kursu’nda SRC eğitimi Tuzla’da yaklaşık 10 gün sürer, yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar; Pendik, Gebze ve Anadolu Yakası’ndan gelen sürücüler eğitimi ve e-sınavı Tuzla’da tamamlar. Kayıt: SRC kursu başvuru · 0549 493 42 42.

Karayolları Trafik Kanunu hakkında sık sorulanlar

Karayolları Trafik Kanunu ile Karayolu Taşıma Kanunu aynı şey mi?

Hayır. 2918 sayılı Kanun trafiğin düzenini ve sürücü kurallarını, 4925 sayılı Kanun ise ticari taşımacılık faaliyetini, yetki belgelerini ve mesleki yeterliliği düzenler. Ticari sürücü ikisine birden tabidir.

Ticari araç sürücüsü için alkol sınırı kaç promildir?

0,20 promildir. 0,50 promil yalnız hususi otomobil sürücüleri için geçerlidir; sınavda iki değer birlikte şıklara konur.

Ceza puanı SRC belgesini etkiler mi?

Ceza puanı sürücü belgesine işler; SRC belgesini doğrudan iptal etmez. Ancak sürücü belgeniz geri alındığında araç kullanamayacağınız için SRC belgeniz de fiilen işlevsiz kalır.

Trafik cezası tutarlarını nereden öğrenebilirim?

Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Güncel tarifeyi Emniyet Genel Müdürlüğü’nün duyurularından ve Resmî Gazete’den izleyin. Taşımacılık mevzuatından doğan cezalar için SRC idari para cezaları sayfamıza bakabilirsiniz.

Aşırı yüklemede ceza sürücüye mi, firmaya mı yazılır?

Kanun yalnız sürücüyü değil, işleteni ve duruma göre yükü göndereni de sorumlu tutar. Bu yüzden yükleme sırasında tartı fişini almak ve azami yüklü ağırlığı bilmek sürücünün kendini koruması için de önemlidir.

Dayanak ve resmî kaynaklar

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, mevzuat.gov.tr
Karayolları Trafik Yönetmeliği, mevzuat.gov.tr
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği, mevzuat.gov.tr
Yıllık ceza tutarları ve değişiklikler, resmigazete.gov.tr
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, uab.gov.tr

Resmî kaynaklar

Bu sayfadaki bilgiler yukarıdaki resmî kaynaklara ve kurumumuzun güncel uygulamasına dayanır. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce bizi arayarak teyit edebilirsiniz.

Oğuzcan Uzunçam · Denge SRC Kursu Kurucularından · Ulaştırma Merkezi Müdürü

Denge SRC Kursu’nun kurucularındandır; 2018’den bu yana Tuzla’da SRC, SRC Kurye, ODY ve ÜDY eğitimlerinin kayıt, eğitim ve e-sınav süreçlerini yönetir. Sayfalardaki bilgileri mevzuat değiştikçe günceller.