Turizm Taşımacılığı, tarifesiz grup taşıması, yolcu listesi ve sürücünün görevleri
Turizm taşımacılığı nedir, hangi yetki belgesiyle yapılır? Tarifesiz grup taşıması, yolcu listesi, D2 ve B2 belgeleri, sürücünün görevleri; SRC 1, SRC 2 notu.

Turizm taşımacılığı; tur otobüsü, otel ve havalimanı transferi, gezi ve kongre grupları gibi önceden belli bir yolcu topluluğunun taşındığı iş koludur. Tarifeli otobüs işletmeciliğinden farkı, yolcunun gişeden bilet alan herhangi biri değil, bir sözleşmeyle belirlenmiş grup olmasıdır. Bu fark hem araçta bulunacak belgeleri hem de sürücüden beklenen hizmet anlayışını değiştirir.
Turizm taşımacılığı hangi belgelerin ders konusudur?
Konu yolcu taşımacılığı belgelerinde işlenir: yurt içi için SRC 2, uluslararası için SRC 1. SRC 1 belgesi alan sürücü SRC 2’yi de almış sayılır. Yönetici tarafında karşılığı ODY 2, ODY 1 ve ilgili ÜDY belgeleridir. Sınavda “tarifesiz taşıma hangi belgeyle yapılır”, “araçta hangi belge bulunur” ve sürücü davranışını yoklayan senaryo soruları gelir. Sınav tek aşamalı MEB e-sınavıdır; 40 soruda 60 puan (24 doğru) yeterlidir.
Turizm taşımacılığı nedir, tarifeli taşımadan farkı ne?
| Özellik | Tarifesiz (turizm, grup) | Tarifeli (düzenli) |
|---|---|---|
| Yolcu | Önceden belirlenmiş grup | Bilet alan herkes |
| Zaman ve ücret tarifesi | Yok; program sözleşmeyle belirlenir | Var; önceden ilan edilir |
| Yolcuya verilen belge | Bilet yok; taşıma sözleşmesi ve yolcu listesi | Yolcu bileti |
| Kalkış ve varış | Otel, havalimanı, müze, fabrika gibi programdaki noktalar | Terminaller ve izinli ara duraklar |
| Yurt içi yetki belgesi | D2 | D1 |
| Uluslararası yetki belgesi | B2 | B1 |
Tarifeli tarafın ayrıntısı düzenli yolcu taşımacılığı sayfasındadır. Burada bilmeniz gereken ana kural şudur: tarifesiz belgeyle bilet kesilemez, terminalden ya da yol kenarından tek tek yolcu toplanamaz. Bu, belgenin kapsamı dışına çıkmak demektir ve firmaya idari yaptırım getirir.
Turizm taşımacılığında hangi sefer türleri vardır?
- Kapalı kapı tur Aynı grup aynı araçla yola çıkar, programı tamamlar ve başlangıç noktasına döner; yolda gruba yeni yolcu katılmaz.
- Mekik sefer Önceden gruplandırılmış yolcular aynı kalkış bölgesinden aynı varış bölgesine götürülür, süre sonunda geri getirilir; tatil beldesi seferleri buna örnektir.
- Arızi taşıma Düzenli ve mekik tanımına girmeyen, tek seferlik grup taşımalarıdır; düğün, maç, kongre gibi.
- Transfer Havalimanı, liman ya da gar ile konaklama tesisi arasındaki kısa mesafeli grup taşımasıdır; seyahat acentasının organizasyonuyla yapılır.
Turları çoğunlukla 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu kapsamındaki acentalar düzenler; taşımacı, acentayla yaptığı sözleşmeyle aracı ve sürücüyü sağlar. Grupla birlikte profesyonel turist rehberi bulunuyorsa program hakkında yolcuya bilgi vermek rehberin, güvenli sürüş ve araçla ilgili her şey sürücünün işidir.
Tur aracında hangi belgeler bulunmalıdır?
- Sürücüye ait belgeler Sürücü belgesi, SRC 2 ya da SRC 1, psikoteknik belgesi, kimlik; yurt dışı seferinde pasaport ve gerekiyorsa vize.
- Araca ait belgeler Tescil belgesi, yetki belgesi eki taşıt belgesi ya da taşıt kartı, zorunlu sigorta poliçeleri, muayene kaydı.
- Sefere ait belgeler Taşıma (grup) sözleşmesi ve yolcuların kimlik bilgilerini içeren yolcu listesi. Listede olmayan kişi araca alınmaz.
- Elektronik bildirim Firma, seferi ve yolcu bilgilerini hareketten önce U-ETDS üzerinden Bakanlığa bildirir; denetimde bu kayıt sorgulanır.
- Uluslararası seferde ekler Yeşil kart sigortası, gidilen ülkenin istediği geçiş ya da izin belgesi, uluslararası yolcu listesi ve takograf kayıtları.
Önemli: Yolcu listesi bir formalite değildir. Kazada sigorta teminatı, araçta bulunduğu belgelenen yolcular üzerinden işler. Hangi sigortanın kimi koruduğu yasal sorumluluklar ve sigorta sayfasında anlatılıyor.
Turizm taşımacılığında sürücünün görevleri nelerdir?
Turist için ülkenin ilk ve son izlenimi çoğu zaman transfer aracındaki sürücüdür. Ders, güvenli sürüşün yanında hizmet kalitesini de kapsar.
- Sefer öncesi hazırlık Araç içi ve dışı temizlik, klima, mikrofon ve ses sistemi, koltuk ve emniyet kemerleri, acil çıkışlar, bagaj bölmesi. Teknik kontroller için sefer öncesi araç kontrolleri listesini kullanın.
- Güzergâh bilgisi Programdaki noktalara otobüsün girip giremeyeceği, park yeri, yükseklik ve ağırlık kısıtları önceden öğrenilir.
- Karşılama ve bagaj Yolcu kapıda karşılanır, bagajlar sayılarak ve dengeli biçimde yüklenir; inişte sayı yeniden kontrol edilir.
- Zaman yönetimi Program aksasa bile hız sınırı ve sürüş süreleri aşılmaz. Uzun turlarda çift sürücü planlanır; süreler çalışma ve dinlenme süreleri sayfasındadır.
- Mola yeri seçimi Yolcunun ihtiyacına ve aracın güvenle park edebileceği tesislere göre yapılır; yolcu sayılmadan hareket edilmez.
- İletişim Kılık kıyafet düzgün, dil nazik ve ölçülü olmalıdır. Yabancı konukla birkaç temel selamlama sözcüğü bile hizmet algısını değiştirir; dinî, siyasi ve kişisel tartışmalara girilmez.
- Emanet ve kayıp eşya Araçta unutulan eşya tutanakla firmaya ya da rehbere teslim edilir.
Turizm taşımacılığında ezberlenmesi gerekenler nelerdir?
- Turizm taşımacılığı tarifesizdir Zaman ve ücret tarifesi yoktur, bilet düzenlenmez.
- D2 yurt içi, B2 uluslararası Tarifeli karşılıkları D1 ve B1’dir; sınavda dördü birlikte şıklara konur.
- Araçta sözleşme ve yolcu listesi Bilet yerine bu iki belge aranır.
- SRC 2 yurt içi, SRC 1 uluslararası SRC 1 alan SRC 2’yi de almış sayılır.
- U-ETDS bildirimi firmanın yükümlülüğüdür Sürücü, bildirimi yapılmamış seferle yola çıkmamalıdır.
- Program baskısı kural ihlalinin gerekçesi olamaz Senaryo sorularında doğru şık güvenliği önceleyen davranıştır.
Turizm taşımacılığı örnek soruları ve cevapları
Şehirlerarası tarifesiz (turizm, grup) yolcu taşımacılığı yapanlara hangi belge verilir?
Doğru cevap B) D2. D1 tarifeli yurt içi, B1 tarifeli uluslararası taşımanın belgesidir.
Uluslararası tarifesiz (turizm, grup) otobüs taşımacılığı hangi belgeyle yapılır?
Doğru cevap B) B2. Yurt içindeki karşılığı D2’dir.
Tarifesiz grup taşımasında araçta bilet yerine hangi belgeler bulunur?
Doğru cevap B) Taşıma sözleşmesi ve yolcu listesi. Grubun kim olduğu ve hangi programla taşındığı bu belgelerle kanıtlanır.
Tur programı gecikmiştir ve rehber sürücüden hızlanmasını ister. Doğru davranış hangisidir?
Doğru cevap C) Yasal hız ve sürüş sürelerine uyup gecikmeyi firmaya bildirmek. Program değişir, kural değişmez.
Yurt dışına turist grubu götüren otobüs sürücüsünün alması gereken mesleki yeterlilik belgesi hangisidir?
Doğru cevap A) SRC 1. SRC 2 yalnız yurt içi yolcu taşımacılığında geçerlidir.
Turizm taşımacılığı hakkında sık sorulanlar
Turizm taşımacılığı için ayrı bir SRC belgesi var mı?
Hayır. Turizm taşımacılığı yolcu taşımacılığının bir koludur; yurt içinde SRC 2, yurt dışı turlarda SRC 1 yeterlidir. Hangi belgenin size uyduğunu hangi SRC belgesi sayfasından kontrol edebilirsiniz.
D2 belgeli araçla otogardan yolcu alınabilir mi?
Hayır. D2 tarifesiz taşıma belgesidir; bilet keserek ya da terminalden yolcu toplayarak çalışmak tarifeli taşımadır ve D1 belgesi gerektirir. Kapsam dışı faaliyet denetimde firmaya yaptırım olarak döner.
Otel ve havalimanı transferi yapan sürücü hangi belgeleri taşır?
Sürücü belgesi, SRC 2 ve psikoteknik belgesi sürücünün kendi belgeleridir. Bunlara ek olarak araçta firmanın yetki belgesine kayıtlı taşıt belgesi, sigorta poliçeleri ve o sefere ait yolcu listesi bulunur. Otomobille yapılan transferlerde firmanın belge türü farklıdır; ayrıntı yolcu taşımacılığı yetki belgesi türleri sayfasında.
Turizm sezonuna yetişmek için eğitime ne zaman başlamalıyım?
SRC eğitimi yaklaşık 10 gün sürer, ardından e-sınava girilir; belgenin düzenlenmesi de zaman alır. Sezon açılmadan birkaç ay önce başlamak rahat bir plan sağlar. Tuzla’daki kurumumuzda dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar; Sabiha Gökçen Havalimanı çevresinde transfer işi yapan Pendik ve Tuzla’daki sürücüler için kayıt SRC kursu başvuru sayfasından açılır.
Dayanak ve resmî kaynaklar
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği tarifeli ve tarifesiz taşıma tanımları, yetki belgeleri, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü.
- Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği SRC eğitim programı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı.
- 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu, mevzuat.gov.tr.
Konuyu kartlarla tekrar etmek için ders çalış, kendinizi denemek için online sınav, bütün konular için SRC ders konuları.
Resmî kaynaklar
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü
- e-Devlet Kapısı
- MEB Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği (4 Şubat 2026 değişikliğiyle)
Bu sayfadaki bilgiler yukarıdaki resmî kaynaklara ve kurumumuzun güncel uygulamasına dayanır. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce bizi arayarak teyit edebilirsiniz.

Denge SRC Kursu’nun kurucularındandır; 2018’den bu yana Tuzla’da SRC, SRC Kurye, ODY ve ÜDY eğitimlerinin kayıt, eğitim ve e-sınav süreçlerini yönetir. Sayfalardaki bilgileri mevzuat değiştikçe günceller.


