Psikoteknik Test Sonuçları Nasıl Değerlendirilir, Yeterli ve yetersiz kararı nasıl verilir?

Psikoteknik testinde bilgisayar neleri kaydeder?

Testler bilgisayar destekli bir düzenekte, tuş, kol ve pedallarla yapılır. Her testte sistem şu tür verileri tutar:

• Doğru yanıt sayısı Uyarana doğru tuşla ya da pedalla verilen karşılıklar.
• Yanlış yanıt sayısı Yanlış tuşa basma ya da uyaran yokken tepki verme.
• Atlanan yanıtlar Süresi içinde hiç karşılık verilmeyen uyaranlar.
• Tepki süresi Uyaranın görünmesiyle tepkinin verilmesi arasındaki süre ve bu sürenin test boyunca ne kadar tutarlı kaldığı.
• İşlem hızı ve doğruluk dengesi Hızlı ama hatalı mı, yavaş ama doğru mu çalıştığınız.

Hangi testin hangi beceriyi ölçtüğünü psikoteknik uygulanan testler ve psikoteknik testi neleri ölçer? yazılarında bulabilirsiniz.

Hangi ölçüm alanı sonuçta nasıl yorumlanır?

Sonuçlar neyle karşılaştırılır, norm ne demektir?

Ham sayılar tek başına anlam taşımaz. Test sistemleri, sonuçlarınızı daha önce aynı testi almış geniş bir grubun değerleriyle karşılaştırır; buna norm denir. Karşılaştırmada yaş dikkate alınır: altmış yaşındaki bir sürücünün tepki süresi yirmi beş yaşındakiyle aynı ölçüte vurulmaz. Raporlarda gördüğünüz yüzdelik ya da standart puanlar bu karşılaştırmanın sonucudur ve “aynı yaş grubundaki sürücülerin neresinde durduğunuzu” gösterir.

Not: Kullanılan test bataryası ve norm tabloları merkezlerin yetkili sistemlerine göre farklılık gösterebilir; bu yüzden burada herhangi bir kesme puanı vermiyoruz. Merak ettiğiniz değeri sonuç görüşmesinde psikoloğa sorabilirsiniz.

Yeterli ya da yetersiz kararı nasıl verilir?

1. Sayısal sonuçların çıkarılması Sistem her test için norm karşılaştırmalı sonuçları üretir.
2. Alanlar arası uyuma bakılması Tek bir testteki düşük değer, diğer alanlar güçlüyse farklı yorumlanır; birkaç alanda birden görülen düşüklük ise anlamlıdır.
3. Gözlem ve görüşme Psikolog, yönergeyi anlama biçiminizi, test sırasındaki tutumunuzu ve görüşmede verdiğiniz bilgileri değerlendirmeye katar.
4. Kanaatin yazılması Sonuç, ticari araç sürücülüğü açısından “yeterli” ya da “yetersiz” biçiminde raporlanır.
5. Hekim onayı Değerlendirme psikiyatri uzmanının muayenesi ve onayıyla tamamlanır; bu aşama psikoteknik merkezinden ayrı yürür.

Kararı bilgisayar değil, uzman verir. Sistem veriyi üretir; psikolog bu veriyi mesleki bilgisiyle yorumlar. Raporun biçimi için psikoteknik değerlendirme formu sayfasına bakabilirsiniz.

Ticari sürücülük ile ehliyet iadesi değerlendirmesi aynı mı?

Ölçülen alanlar ve değerlendirme mantığı aynıdır; değişen, raporun amacı ve sonrasında izlenen yoldur. Ticari araç sürücüsü raporu işe girişte ve denetimlerde kullanır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında sürücü belgesi geri alınan kişi ise raporu, belgesini teslim alabilmek için ilgili trafik birimine sunar. Başvuru amacınızı randevu sırasında açıkça söyleyin; rapor o amaca göre düzenlenir. Kimlerin hangi amaçla değerlendirmeye girdiğini kimler psikoteknik almalıdır? yazısında bulabilirsiniz.

Sonucu olumsuz etkileyen etkenler nelerdir?

• Uykusuzluk ve yorgunluk Gece seferinden çıkıp teste girmek dikkat ve tepki süresini doğrudan düşürür.
• Gözlük ya da lensi unutmak Araç kullanırken ne takıyorsanız testte de onu takın.
• Yönergeyi dinlememek Hataların büyük bölümü yetenek eksiğinden değil, ne yapılacağını anlamadan başlamaktan kaynaklanır. Deneme aşamasında sormaktan çekinmeyin.
• Acele etmek Çoğu testte hız kadar doğruluk da değerlendirilir; rastgele basmak hata sayısını artırır.
• Alkol ve bazı ilaçlar Düzenli kullandığınız bir ilaç varsa psikoloğa önceden söyleyin.

Sonuç yetersiz çıkarsa ne olur, itiraz edilebilir mi?

Yetersiz sonuç, o günkü değerlendirmeye göre ticari sürücülük için aranan asgari düzeyin görülmediği anlamına gelir; kalıcı bir yasak değildir. Psikolog sonucu size açıklar ve yeniden değerlendirmenin koşullarını bildirir. Sonuca itiraz etmek isterseniz başvuru yeri İl Sağlık Müdürlüğü’dür; itiraz süresini ve yöntemini müdürlükten ya da değerlendirmeyi yapan merkezden teyit edin. Yeterli raporu olmadan ticari araç kullanmayın; denetimde hem size hem araç sahibine yaptırım uygulanır.

Yeterli sonuçtan sonra sırada ne var?

Rapor 5 yıl, 66 yaşından sonra 1 yıl geçerlidir; bitiş tarihini not edin. Ticari sürücülük dosyanızın diğer yarısı SRC belgesidir. Denge SRC Kursu psikoteknik randevunuzun oluşturulmasına destek olur; SRC eğitimi Tuzla’da yaklaşık 10 gün sürer ve yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Pendik, Gebze ve Anadolu Yakası’ndan gelen sürücüler iki işlemi aynı ay içinde bitirebilir. Bilgi: 0549 493 42 42 · hangi SRC belgesi? · SRC kursu başvuru.

Psikoteknik ücreti KDV %20 dâhil 2.000 TL olarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmiştir.

Psikoteknik test sonuçları hakkında sık sorulanlar

Psikoteknik testinde geçme puanı kaçtır?

Tek bir geçme puanı yoktur. Her test kendi norm değerleriyle karşılaştırılır ve psikolog sonuçların bütününe bakarak karar verir. “60 puan” gibi eşikler SRC e-sınavına aittir, psikoteknikle ilgisi yoktur.

Bir testte kötü yaparsam rapor yetersiz mi çıkar?

Tek bir testteki düşük sonuç kendi başına belirleyici olmayabilir; alanlar birlikte yorumlanır. Yine de her testi yönergeyi anlayarak ve dikkatle tamamlamanız gerekir.

Sonucu aynı gün öğrenebilir miyim?

Testler genellikle aynı gün tamamlanır ve psikolog sonucu size açıklar. Raporun resmiyet kazanması hekim onayı ve elektronik imza adımlarına bağlıdır; ayrıntı: psikoteknik e-rapor nedir?

Psikoteknik testine çalışılır mı?

Ezberlenecek bir soru bankası yoktur. En iyi hazırlık dinlenmiş gitmek, gözlüğünüzü almak ve yönergeyi sonuna kadar dinlemektir.

Yaş ilerledikçe sonuçlar daha mı sıkı değerlendirilir?

Sonuçlar yaş grubunuzun normlarıyla karşılaştırılır. Değişen, denetimin sıklığıdır: 66 yaşından sonra rapor her yıl yenilenir. Yaşla ilgili diğer kurallar için SRC belgesi yaş sınırı sayfasına bakın.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği, mevzuat.gov.tr
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği, mevzuat.gov.tr
• Sağlık Bakanlığı ve İl Sağlık Müdürlükleri, saglik.gov.tr