Katar Ağırlığı Nedir, çekici ve römorkta azami yüklü ağırlık nasıl hesaplanır

Katar ağırlığı ne demek?

Karayolları Trafik Kanunu’na göre taşıt katarı, karayolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine bağlanmış en az bir çeken ve bir çekilen araçtan oluşur. Çekici ile yarı römork (halk dilinde TIR) ya da kamyon ile römork birer katardır. Katar ağırlığı, bu birliği oluşturan araçların yükleriyle birlikte toplam ağırlığıdır. Azami katar ağırlığı ise üreticinin, çeken aracın motoruna, frenlerine, şasisine ve bağlantı donanımına göre güvenle çekilebileceğini beyan ettiği en yüksek toplamdır.

• Çekici Yük taşımak için değil, yarı römork çekmek için yapılmış motorlu araçtır; üzerinde yarı römorkun oturduğu beşinci teker (çeker tabla) bulunur.
• Yarı römork Ağırlığının bir bölümünü çekiciye aktaran, ön dingili olmayan römorktur.
• Römork Kendi dingilleri üzerinde duran ve çeki demiri ya da çeki kancasıyla kamyona bağlanan araçtır.
• Hafif römork Azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römorktur.

Katar ağırlığı hangi belgelerin sınavında sorulur?

Konu eşya taşımacılığı belgelerinin dersidir: SRC 3, SRC 4 ile ODY ve ÜDY 3, 4. Sorular iki kalıptadır: terimin tanımı ve basit bir çıkarma ya da karşılaştırma hesabı. Sınav tek aşamalı MEB e-sınavıdır; 40 soruda 60 puan (24 doğru) yeterlidir. Dingil yükleri ve tartı kontrolünün ayrıntısı için önce kantar ve ağırlık sınırları sayfasını okumanızı öneririz; bu sayfa oradaki sayılarla aynı değerleri kullanır.

Katar ağırlığı ruhsatta nerede yazar?

Araç tescil belgesinde ağırlıkla ilgili dört satır bulunur. Denetimde ve kantarda esas alınan değerler bunlardır; bu yüzden römork bağlamadan önce hem çekicinin hem römorkun belgesine bakmanız gerekir.

Not: Satırların başındaki harf kodları belgenin baskı dönemine göre farklı görünebilir; satırı koduyla değil adıyla arayın. Ruhsatta katar ağırlığı satırı boşsa araç, römork çekmek üzere tescil edilmemiş demektir.

Katar ağırlığı nasıl hesaplanır?

1. İzin verilen katar ağırlığını bulun Çeken aracın ruhsatındaki katar ağırlığı ile yönetmelikteki yasal sınırı karşılaştırın; küçük olan sizin tavanınızdır.
2. Yüksüz ağırlıkları toplayın Çekicinin net ağırlığı ile römorkun net ağırlığını toplayın. Dolu yakıt deposu, sürücü ve donanım da gerçekte kantara çıkar; pay bırakın.
3. Çıkarın Taşınabilecek yük, izin verilen katar ağırlığından yüksüz ağırlıklar toplamının çıkarılmasıyla bulunur.
4. Römorkun kendi sınırını kontrol edin Römorkun net ağırlığı ile yükün toplamı, römorkun azami yüklü ağırlığını aşmamalıdır.
5. Dingillere bakın Toplam uygun olsa bile yük öne ya da arkaya yığılmışsa tek bir dingil sınırı aşabilir.

Örnek 1 Çekicinin net ağırlığı 8 ton, üç dingilli yarı römorkun net ağırlığı 7 ton, ruhsattaki katar ağırlığı 40 ton olsun. Yüksüz toplam 8 + 7 = 15 tondur. Taşınabilecek yük 40 − 15 = 25 ton olur.

Örnek 2 Azami yüklü ağırlığı 26 ton olan üç dingilli kamyona, azami yüklü ağırlığı 18 ton olan iki dingilli römork bağlanmış olsun. İki değerin toplamı 44 ton eder; ancak beş dingilli katar için yasal sınır 40 tondur. Bu katar, ruhsat değerleri daha yüksek olsa da yolda 40 tonu aşamaz; yük buna göre azaltılır.

Katar için yasal ağırlık ve boyut sınırları nelerdir?

Değerler Karayolları Trafik Yönetmeliği’ndeki genel sınırlardır; dingil sayısına, dingil aralığına ve süspansiyon tipine göre ayrıntılar değişir. Dört dingilli katarlar gibi ara değerleri burada yazmadık; aracınız için geçerli sınırı ruhsatınızdan ve Karayolları Genel Müdürlüğü’nün güncel tablosundan teyit edin. Bölünemeyen ağır yükler ancak özel izin belgesiyle ve belirlenen güzergâhta taşınır.

Önemli: Geçerli olan her zaman en düşük değerdir. Ruhsatta 44 ton yazsa bile yasal sınır 40 ton ise 40 ton; yasal sınır 40 ton olsa bile ruhsatta 36 ton yazıyorsa 36 ton uygulanır.

Katar ağırlığı ehliyet sınıfını nasıl etkiler?

• B sınıfı Otomobil ve kamyonetle, hafif römork (750 kilograma kadar) çekilebilir.
• BE sınıfı B sınıfı araca 750 kilogramı aşan römork bağlandığında gerekir.
• C1E sınıfı C1 sınıfı araçla römork çekmek içindir; katarın azami yüklü ağırlığı 12.000 kilogramı geçemez.
• CE sınıfı Kamyon ya da çekiciyle 750 kilogramı aşan römork ve yarı römork çekmek içindir; TIR sürücüsünün ehliyetidir.

Ehliyet sınıfına göre hangi SRC belgesinin alınabileceği ehliyet türüne göre SRC belgesi sayfasında, araç sınıflarının kütle eşikleri ise araç sınıfları rehberi sayfasında anlatılıyor.

Katar ağırlığında ezberlenmesi gerekenler nelerdir?

• Katar En az bir çeken ve bir çekilen araçtan oluşan, tek birim gibi seyreden araç dizisi.
• Katar ağırlığı Çeken ve çekilen araçların yükleriyle birlikte toplam ağırlığı.
• Yük hesabı İzin verilen katar ağırlığı eksi çekici ve römorkun net ağırlıkları.
• Genel tavan Beş ve altı dingilli katarda 40 ton, şartları sağlayan konteyner taşımasında 44 ton.
• En düşük değer kuralı Ruhsat, yasal sınır ve dingil sınırı içinde hangisi küçükse o geçerlidir.

Katar ağırlığı örnek soruları ve cevapları

1. Çeken ve çekilen araçların yükleriyle birlikte toplam ağırlığına ne ad verilir?

   ADingil ağırlığıBNet ağırlıkCKatar ağırlığıDTaşıma sınırı

2. Katar ağırlığı 40 ton, çekicinin net ağırlığı 8 ton, yarı römorkun net ağırlığı 7 ton ise en çok kaç ton yük taşınabilir?

   A15 tonB25 tonC32 tonD33 ton

3. Beş dingilli yarı römorklu bir katarın genel azami ağırlık sınırı kaç tondur?

   A32 tonB36 tonC40 tonD50 ton

4. Ruhsatındaki katar ağırlığı 36 ton olan araç, yasal sınırın 40 ton olduğu bir yolda en çok kaç ton katar ağırlığıyla seyredebilir?

   A36 tonB38 tonC40 tonD44 ton

5. Ağırlığının bir bölümünü çekiciye aktaran, ön dingili bulunmayan römorka ne denir?

   AHafif römorkBYarı römorkCLowbedDKamyonet

Katar ağırlığı hakkında sık sorulanlar

Katar ağırlığı ile azami yüklü ağırlık aynı şey mi?

Hayır. Azami yüklü ağırlık tek bir aracın kendi yüküyle ulaşabileceği en yüksek ağırlıktır. Katar ağırlığı ise çeken ve çekilen aracın birlikte ulaşabileceği toplamdır; yalnız römork çekmeye uygun araçların ruhsatında yer alır.

Çekicinin ruhsatında katar ağırlığı yasal sınırdan yüksek yazıyor, fazla yükleyebilir miyim?

Hayır. Ruhsattaki değer aracın teknik kapasitesidir; yolda uygulanacak tavan Karayolları Trafik Yönetmeliği’ndeki sınırdır. Fazlası ancak bölünemeyen yükler için alınan özel izin belgesiyle mümkündür.

Kantarda çekici ve römork ayrı ayrı mı tartılır?

Kontrol istasyonunda hem toplam ağırlık hem de dingil ağırlıkları ölçülür. Toplam uygun çıksa bile bir dingil grubundaki aşım ayrı bir ihlaldir; yükü dengeli dağıtmak bu yüzden önemlidir. Yola çıkmadan yapılacak kontroller sefer öncesi araç kontrolleri sayfasındadır.

TIR şoförü olmak için hangi SRC belgesi gerekir?

Yurt içinde yük taşıyacaksanız SRC 4, yurt dışına çıkacaksanız SRC 3 gerekir; SRC 3 alan SRC 4’ü de almış sayılır. Tuzla, Gebze ve Dilovası hattındaki lojistik firmalarında çalışan sürücüler için dönemlerimiz her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar; kayıt için SRC kursu başvuru sayfasını kullanabilirsiniz.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu taşıt katarı, römork ve yarı römork tanımları, mevzuat.gov.tr.
• Karayolları Trafik Yönetmeliği azami ağırlık ve boyut sınırları, sürücü belgesi sınıfları.
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği ve mesleki yeterlilik eğitim programı, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü.

Konuyu kartlarla tekrar etmek için ders çalış, kendinizi denemek için online sınav, bütün konular için SRC ders konuları.