Kod 95 Nedir, AB sürücü mesleki yeterlilik kodu ve Türk SRC belgesiyle ilişkisi

Kod 95 nedir?

Kod 95, AB’de ticari amaçla yük taşıyan (C sınıfı) ve yolcu taşıyan (D sınıfı) sürücülerin mesleki yeterliliğe sahip olduğunu gösteren uyumlaştırılmış bir koddur. Dayanağı, sürücülerin temel yeterlilik ve periyodik eğitimini düzenleyen 2022/2561 sayılı AB Direktifi’dir. Kod, sürücünün iki şeyi tamamladığını gösterir:

• Temel yeterlilik Mesleğe başlarken alınan eğitim ve sınav. Türkiye’deki SRC eğitimi ve MEB e-sınavına benzer.
• Periyodik eğitim Her 5 yılda bir tamamlanan 35 saatlik tazeleme eğitimi. Kod 95’in süresi bu eğitimle uzar.

Kod bir üye ülkede verildiğinde diğer üye ülkeler de onu tanır; sürücünün başka bir AB ülkesinde yeniden yeterlilik eğitimi almasına gerek kalmaz.

Kod 95 ehliyete nasıl işlenir?

Kod 95 ayrı bir kâğıt belge olarak değil, sürücü belgesinin üzerine bir kod olarak işlenir. Bazı durumlarda bunun yerine Sürücü Yeterlilik Kartı (Driver Qualification Card, kısaca DQC) düzenlenir; kart da aynı yeterliliği gösterir. Denetimde polis ya da işveren, ehliyetteki kodun ve yanındaki tarihin geçerli olup olmadığına bakar. Periyodik eğitim zamanında tamamlanmazsa kodun geçerliliği sona erer.

Türk SRC belgesi ile Kod 95 arasında ne fark var?

Kısacası SRC, Kod 95’in Türkiye’deki karşılığı gibi işlev görür ama aralarında otomatik bir denklik yoktur. Türk SRC belgesini bir AB ülkesine götürüp doğrudan Kod 95’e çevirtmek genel bir hak olarak tanımlanmış değildir.

Türkiye’de de periyodik eğitim yönünde bir adım atıldı: MEB, 2026’da SRC 3 için 35 ders saatlik bir yenileme eğitimi programı yayımladı. Bu eğitimin hangi sürücüler için ne zaman zorunlu olacağı konusunda uygulamada farklılık olabilir; kurumunuzla ya da Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığıyla teyit edin. Konular: SRC 3 yenileme çalışma odası.

Türk sürücü AB’de çalışmak isterse ne gerekir?

Burada iki durumu ayırmak gerekir. Aşağıdaki bilgiler direktifin kapsamından çıkan genel çerçevedir; ülke uygulamaları farklılık gösterebilir, AB ülkesinin yetkili kurumundan teyit edin.

• Türk firmasında, Türk plakalı araçla AB’ye sefer Direktif, AB’de yerleşik işletmeler ve bu işletmelerde çalışan sürücüler için uygulanır. Türk firmasının Türk plakalı otobüs ya da tırıyla sefere çıkan şoförden genel olarak Kod 95 değil; Türk ehliyeti, yolcu taşımacılığında SRC 1, eşya taşımacılığında SRC 3, takograf sürücü kartı, pasaport ve vize istenir. Gideceğiniz ülkenin uygulamasını firmanızla birlikte kontrol edin.
• AB’de yerleşik bir firmada çalışmak Üçüncü ülke vatandaşı sürücü, çalışacağı üye ülkede yeterlilik eğitimini ya da sınavını tamamlayıp Kod 95 veya Sürücü Yeterlilik Kartı almak durumundadır. Bunun yanında çalışma ve oturma izni gerekir; çoğu ülkede Türk C ya da D ehliyetinin o ülkenin ehliyetine çevrilmesi de istenir. Hangi eğitimden muaf olacağınızı ve ehliyet çevirme şartlarını o ülkenin ulaştırma ya da ehliyet makamından öğrenin.

Her iki durumda da Türkiye’de alınmış SRC belgesi, takograf ve çalışma süreleri konusundaki deneyiminiz işverenin gözünde değer taşır. Yurt dışı iş imkânları için: SRC belgesi ile yurt dışı tır şoförlüğü.

AB’deki periyodik eğitimde neler anlatılır?

35 saatlik periyodik eğitim, mesleğe başlarken alınan temel yeterlilik eğitiminin tazelenmesidir ve her 5 yılda bir tekrarlanır. Eğitimin çerçevesi direktifle belirlenir; eğitimi hangi kurumların verdiği, derslerin nasıl düzenlendiği ve hangi eğitim biçimlerinin kabul edildiği ülkeden ülkeye değişir. Bu ayrıntıları çalışacağınız AB ülkesinin yetkili kurumundan teyit edin. Türkiye’de SRC eğitiminde hangi konuların işlendiğini görmek için: SRC ders konuları.

Türkiye’de SRC belgesini nasıl alırsınız?

Yurt dışı hedefiniz olsa da ilk adım Türkiye’deki belgenizi tamamlamaktır. Denge SRC Kursu Tuzla’da SRC 1, SRC 2, SRC 3 ve SRC 4 eğitimlerini yaklaşık 10 günde verir; yeni dönemler her ayın 1, 5, 10, 15’inde başlar. Uluslararası yolcu taşıyacaksanız SRC 1, uluslararası eşya taşıyacaksanız SRC 3 almalısınız. Psikoteknik raporu için Pendik Denge Psikoteknik Merkezimize gelmeniz gerekir. Firma kuruyorsanız yönetici belgeleri ODY ve ÜDY için 3-4 haftalık eğitimlerimiz her ayın başlarında açılır.

Kursiyerlerimiz SRC kursiyer panelinden, SRC 1 çalışma odasından ve SRC 2 çalışma odasından çalışır; yolcu taşımacılığı kurallarını bilgi kartlarıyla tekrar edebilirsiniz. Dönem kaydı için 0549 493 42 42 numarasını arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Belge türleri arasındaki fark: SRC 1, 2, 3, 4 farkı.

Kod 95 hakkında sık sorulan sorular

Türk SRC belgesi AB’de Kod 95 yerine geçer mi?

Otomatik olarak geçmez. SRC, Türkiye’nin kendi mesleki yeterlilik belgesidir. Türk firmasının aracıyla sefere çıkarken SRC belgeniz kullanılır; AB’deki bir firmada çalışacaksanız o ülkenin şartlarını yetkili kurumdan öğrenin.

Kod 95 kaç yıl geçerlidir?

5 yıl. Süre, her 5 yılda bir tamamlanan 35 saatlik periyodik eğitimle uzatılır.

Türkiye’de ehliyetime Kod 95 işletebilir miyim?

Kod 95, AB üye ülkelerinin direktife göre verdiği bir yeterlilik kodudur. Türkiye’deki karşılığı SRC belgesidir; SRC ayrı bir belgedir ve e-Devlet’te mesleki yeterlilik belgesi olarak görünür: dijital ehliyet ve e-Devlet’te belgeler.

Kod 95 sadece tır şoförleri için mi?

Hayır. Hem yük taşıyan C sınıfı hem yolcu taşıyan D sınıfı ticari sürücüler için geçerlidir; otobüs şoförleri de kapsamdadır.

AB’de çalışmak için hangi SRC belgesini almalıyım?

Türk firmasında yurt dışı seferine çıkacaksanız yolcuda SRC 1, eşyada SRC 3. AB’deki bir firmada çalışacaksanız Türk belgeniz deneyiminizi gösterir ama o ülkede ayrıca eğitim ya da sınav istenebilir.

Dayanak ve resmî kaynaklar

• AB Direktifi 2022/2561 (sürücülerin temel yeterliliği ve periyodik eğitimi)
• Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği (SRC türleri, geçerlilik ve periyodik eğitim yetkisi)
• e-Devlet, Mesleki Yeterlilik Belgesi Doğrulama